Διαβάζοντας την αυτοβιογραφική αφήγηση Η τέχνη της φυγής (εκδ. Δώμα) του Μεξικανού συγγραφέα Σέρχιο Πιτόλ (1933-2018), ήρθαν στο μυαλό μου τα εξής: πρώτον ότι αυτή η αφήγηση είναι ένα κεφάλαιο στο μεγάλο βιβλίο που σχηματίζουν οι εμπειρίες των Μεξικανών λογοτεχνών που υπηρέτησαν στο Διπλωματικό Σώμα, γνωρίζοντας τον μεταπολεμικό κόσμο (Πας, Φουέντες, Αριτζίς κ.ά.), δεύτερον ότι δεν υπάρχει ίσως καλύτερος τρόπος για να φτιάξεις μια λίστα με προς ανάγνωση βιβλία από το να σημειώνεις αυτά που σημάδεψαν τη ζωή κάποιου άλλου (εν προκειμένω ο Πιτόλ σε κάνει να θέλεις να επιστρέψεις στον Χένρι Τζέιμς, στον Ταμπούκι, στον Κόνραντ κ.ά.) και τρίτον ότι, παραθέτοντας κανείς και μιλώντας για τα βιβλία που τον σημάδεψαν, έχει βρει έναν ασφαλή τρόπο να αφηγηθεί τη ζωή του. Μια όψη της, έστω. Ή μια όψη της λογοτεχνίας όπως την είδε ο ίδιος μέσα από τη ζωή του. Σαν μια ατομική ιστορία της λογοτεχνίας.
