Κάθε λαός κι η φαντασία του και το χιούμορ του. Ένα ταπεινό μαμαδίστικο γλυκάκι βγάζει στην επιφάνεια τον τρόπο σκέψης, την παρατηρητικότητα και τη σκωπτική διάθεση που επιστρατεύονται για να του δοθεί όνομα και τελικά μάς κάνει να σκεφτόμαστε ότι περισσότερα είναι τα κοινά που μας ενώνουν παρά αυτά που μας χωρίζουν, έστω και αν μιλάμε για διαφορετικούς λαούς και χώρες.
Ο λόγος για το γνωστό μας μωσαϊκό ή σαλάμι, το οποίο, ναι, υπάρχει σε πολλές κουζίνες του κόσμου: από τη Γερμανία, την Πολωνία, την Ινδία και τη Μαλαισία μέχρι τις ΗΠΑ, την Πορτογαλία, τη Σκωτία και τη Μέση Ανατολή. Τούτο το απλό παρασκεύασμα δεν διεκδικεί pedigree, δεν έχει ιστορικές ρίζες μέσα στους αιώνες, δεν ήταν έμπνευση κάποιου βασιλικού σεφ ή ζαχαροπλάστη. Γεννήθηκε στις λαϊκές κουζίνες των πόλεων, με λίγα και απλά υλικά, συχνά τα περισσευούμενα. Δεν θέλει ψήσιμο, δεν απαιτεί εμπειρία και γνώση κάποιας τεχνικής, είναι οικονομικό και αφήνει πολύ χώρο για παραλλαγές και αυτοσχεδιασμούς.
Η βασική ιδέα του γλυκού είναι ένα σοκολατένιο πυκνό μείγμα από σκόνη κακάο ή κουβερτούρα, που μπορεί να περιέχει αυγά για συνοχή, γάλα, ζάχαρη και ποτό, και ανακατεύεται με λεπτά μπισκότα, συνήθως graham, digestive ή πτι μπερ, ολόκληρα σε στρώσεις ή σπασμένα και ανακατεμένα με το μείγμα. Άλλοτε εμπλουτίζεται με ξερά φρούτα, ξηρούς καρπούς ή και τα δύο, συμπληρώνοντας ή αντικαθιστώντας τα μπισκότα. Οι Πορτογάλοι, λόγου χάρη, προσθέτουν ρούμι ή πόρτο, οι Σκωτσέζοι μαύρη κορινθιακή σταφίδα, οι Σύροι φυστίκι κελυφωτό ή καρύδι. Το μείγμα πλάθεται σε μπαστούνι ή φορμάρεται σε μακρόστενη φόρμα και μένει στο ψυγείο για να παγώσει και να κοπεί σε φέτες.
Πιο πολλά τα ονόματα, παρά οι παραλλαγές
Οι Γερμανοί το λένε Kalter Hund ή Kalte Schnauze, που θα πει κρυωμένος σκύλος ή κρυωμένο (συναχωμένο) μουσούδι, και πήραν την ιδέα από τους Σλοβάκους, που είδαν ότι το γλυκό αυτό μόλις βγει από το ψυγείο αρχίζει να σιγολιώνει, θυμίζοντας τα υγρά ρουθούνια ενός κυνηγόσκυλου. Οι Γερμανοί, πρακτικότερα πνεύματα, το λένε και Kellerkuchen, δηλαδή κάτι σαν κέικ του κελαριού, του υπογείου, αφού πριν από την έλευση των ψυγείων το αποθήκευαν εκεί. Η εμφάνιση του γλυκού όταν κοπεί σε φέτες έκανε εμάς τους Έλληνες και τους Τούρκους να το ονομάσουμε μωσαϊκό, μια και είμαστε εξοικειωμένοι στα σπίτια μας με τα μωσαϊκά δάπεδα. Οι λάτρεις των αλλαντικών Ιταλοί, όπως και οι Ρουμάνοι και οι Πολωνοί, το ονομάζουν σαλάμι ή γλυκό σαλάμι (πολύ συχνά και εμείς), λόγω εμφάνισης, ενώ οι Βρετανοί, που το φτιάχνουν με λεπτές στρώσεις από ολόκληρα και όχι σπασμένα μπισκότα, το λένε hedgehog slice (φέτα σκαντζόχοιρου), γιατί κόβοντας κάθε φέτα οι οριζόντιες στρώσεις μπισκότου θυμίζουν τα αγκάθια του. Οι Σκωτσέζοι χρησιμοποιούν τη λέξη «tiffin», κατάλοιπο της αποικιοκρατίας, με ινδική προέλευση, που σημαίνει γρήγορο, πρόχειρο γεύμα. Οι Σουηδοί το λένε radiokaka, που σημαίνει κέικ-ραδιόφωνο, τόσο για την εμφάνισή του που θυμίζει τα παλιά ραδιόφωνα-αντίκες, όσο και γιατί τρώγεται αθόρυβα και δεν ενοχλεί τους ήσυχους Σουηδούς στις ραδιοφωνικές τους ακροάσεις! Στην Ιορδανία το λένε «γλυκό του τεμπέλη», στη Συρία soukseh (όνομα ιδιαίτερα ταιριαστό), στην Κύπρο δούκισσα, στη Ρωσία και στην Ουρουγουάη σοκολατένιο λουκάνικο, ενώ στη Μαλαισία μπατίκ, μια και η παρδαλή του εμφάνιση θυμίζει την τεχνική βαφής υφασμάτων. Με άλλα λόγια, είναι γλυκό παγκόσμιας αποδοχής και λατρείας. Πότε όμως έκανε πρώτη φορά την εμφάνισή του;
 |
 |
Η καταγωγή του είναι ευρωπαϊκή, των αρχών του 20ού αιώνα, αλλά ανάγει τις ρίζες του σε παρόμοια γλυκίσματα από έναν αιώνα νωρίτερα, ένα είδος κορμών με μπισκότα που όμως δεν περιείχαν σοκολάτα. Η προσθήκη σοκολάτας έγινε στη Γερμανία της δεκαετίας του 1920, από την εταιρεία τροφίμων Bahlsen, που λάνσαρε στην αγορά τον ακαταμάχητο συνδυασμό μπισκότων ανακατεμένων με σοκολάτα.
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες θεωρείται γλυκό μαμαδίστικο και ρετρό, θυμίζοντας παιδική ηλικία, τότε που οι μαμάδες, εκτός από τα παραδοσιακά γλυκά της χώρας τους, έμαθαν να φτιάχνουν και τούτη την εύκολη λιχουδιά, έναν νεωτερισμό ευπρόσδεκτο και απολαυστικό που επιβιώνει μέχρι σήμερα με πλήθος παραλλαγών και την ίδια, απόλυτη αποδοχή.
Δείτε εδώ 20 συνταγές για μωσαϊκό
