Ανήμερα τα Χριστούγεννα του έτους 1837, πέθανε ο Grimod de La Reynière, μια μυθιστορηματική φιγούρα της γαλλικής γαστρονομίας, ο πρώτος κριτικός εστιατορίων στον κόσμο, σύγχρονος του άλλου μεγάλου Γάλλου γαστροφιλόσοφου, του Brillat-Savarin.
Δύσκολο να βρεθεί όμοιος του Grimod σε εκκεντρικότητα, καπατσοσύνη και αυθάδεια. Γεννήθηκε σε μια πολύ πλούσια οικογένεια, κατάφερε όμως να τους θυμώσει τόσο, που τον αποκλήρωσαν. Κι αυτό γιατί εν τη απουσία τους διοργάνωνε μυστικά δείπνα. Σε ένα από αυτά είχε την ατυχία να επιστρέψει απροειδοποίητα ο πατέρας του. Και τι είδε; Ενα γουρούνι ντυμένο και στολισμένο να κάθεται στην κορυφή του τραπεζιού! Το νέο μαθεύτηκε σε όλο το Παρίσι και η οικογένεια έγινε έξαλλη. Τον απέκοψαν τελείως και τον περιόρισαν σε ένα μοναστήρι. Εκεί, ο Grimod κατάφερε να τα περάσει πολύ φίνα, αφού καλότρωγε κάθε μέρα στο τραπέζι του ηγουμένου και μυήθηκε στο καλό φαγητό. Αργότερα, προκειμένου να βγάλει τα προς το ζην, άνοιξε ένα παντοπωλείο στη Λυών. Οταν πέθανε ο πατέρας του, γύρισε στο Παρίσι, συμφιλιώθηκε με τη μαμά –την οποία γλίτωσε από την γκιλοτίνα χάρη στις διασυνδέσεις του– και επεξέτεινε την επιχείρησή του ανοίγοντας καταστήματα σε άλλες πόλεις. Κι αφού πέθανε κι εκείνη και ο Grimod κληρονόμησε την οικογενειακή περιουσία, παντρεύτηκε την από ετών ερωμένη του και συνέχισε τον ανθόσπαρτο και περιπετειώδη βίο του γράφοντας για φαγητό και κάνοντας κριτική στα νέα εστιατόρια – το εστιατόριο ως είδος ξεκινάει ακριβώς αυτή την εποχή, στα τέλη του 18ου αιώνα. Μάλιστα, είχε βρει έναν απίστευτο τρόπο για να τα δοκιμάζει: διοργάνωνε δείπνα με τους φίλους του, τους οποίους είχε χρίσει «επιτροπή», και έβαζε τα εστιατόρια να στέλνουν τα μενού τους για δοκιμή. Όλα αυτά αποτυπώνονταν στο χαρτί, σε μια σειρά από εκδόσεις. Από το 1803 έως το 1812 εξέδιδε το ετήσιο Αλμανάκ των gourmands, που είχε τεράστια επιτυχία. Ακολούθησε το μηνιαίο Journal des Gourmandes et des Belles το 1806 και τέλος, το Manuel des amphitryons το 1808.
Αυτό το τελευταίο είναι ένας θησαυρός, καθώς φωτογραφίζει τα ήθη μιας ολόκληρης εποχής και μιας τάξης που διψούσε για καλή ζωή. Όπως μαρτυρά και ο τίτλος, πρόκειται για ένα εγχειρίδιο για οικοδεσπότες, με ποικίλες συμβουλές, από το πώς θα τεμαχίσεις κάθε είδος κρέατος και ψαριού σαν να ήσουν χασάπης μέχρι τι μενού θα φτιάξεις σε κάθε εποχή και σε κάθε περίσταση.
Το πιο ζουμερό όμως μέρος του είναι το τρίτο κεφάλαιο, που τιτλοφορείται «Στοιχεία γκουρμέ εθιμοτυπίας». Εδώ καθοδηγεί τους επίδοξους αμφιτρύωνες για το καθετί που σχετίζεται με ένα κάλεσμα για φαγητό: από την πρόσκληση, που οφείλει να είναι γραπτή, μέχρι την υποδοχή και την τοποθέτηση των καλεσμένων στο τραπέζι. Δεν αφορούν τον σύγχρονο άνθρωπο ενδεχομένως, αλλά η ανάγνωσή τους είναι απίθανα διασκεδαστική, αν σε ενδιαφέρουν οι ιστορικές λεπτομέρειες. Μαθαίνεις, για παράδειγμα, ότι η μη παρουσία σου σε ένα δείπνο όπου έχεις κληθεί και αποδεχτεί την πρόσκληση επισύρει πρόστιμο. Και απορείς αν ισχύει ή αν υπερβάλλει ο συγγραφέας για να καταδείξει τη σπουδαιότητα ενός δείπνου. Αξίζει πάντως να το αναζητήσετε και να το κάνετε δώρο στον εαυτό σας. Θα βυθιστείτε σε έναν άλλο κόσμο, σε μια ταινία εποχής.
Πηγή: Γαστρονόμος
