Κάπου στα μισά της διαδρομής για το σπίτι, θυμήθηκα πως ξέχασα δύο πράγματα πίσω στο μπακάλικο. Την κολλητή μου και τις σακούλες με τα υπόλοιπα ψώνια. Κάπως έμπλεξα στο ψυγείο με τα τυριά· με ξελόγιασαν και φύγαμε μαζί. Αφηρημένη ήμουν. Σκεφτόμουν με ποιον τρόπο θα απολαύσω την προπέρσινη γραβιέρα και τη θυμωμένη κοπανιστή που πήρα, ένα πειραματικό ελληνικό μπλε που πέτυχα σε πρώτη εμφάνιση, ένα κρεμώδες γαλοτύρι σκέτο βούτυρο, δυο τρία γαλλικά κατσικίσια, ένα ορεινό ελβετικό από αγελαδινό αλπικό γάλα και μερικά ακόμα. Πέρασε κάμποση ώρα μέχρι να συνειδητοποιήσω το παράπτωμά μου. Έκανα τετακέ, γκάζωσα και επέστρεψα με κατεβασμένα τα μούτρα. «Θα επανορθώσω», είπα από μέσα μου, «”σφάζοντας” κάμποσα από τα τυριά που διάλεξα για χάρη της φιλενάδας μου, θα ανοίξω ένα βαρελάτο Chardonnay, και θα βάλω στο πλατό κι ένα τσάτνεϊ σταφίδας και μερικά κριτσίνια».
Σε περίπτωση που ταυτίζεστε κι εσείς με την παραπάνω –100% αληθινή– ιστορία τότε σίγουρα θα εκτιμήσετε αυτήν εδώ τη λίστα. Ακολουθούν μερικές απαραίτητες στάσεις για τα προεόρτια ψώνια, σε διάφορα σημεία της Αθήνας, για να βρουν τη γιατρειά τους όσοι αγαπούν παράφορα τα τυριά και νιώθουν ότι θέλουν να παραβιάσουν τη βιτρίνα του μπακάλικου και να κάνουν γιορτές τριγυρισμένοι από τυρένιους πειρασμούς. Νικολέτα Μακρυωνίτου
Provence
 |
 |
«Σας ευχαριστούμε που υπάρχετε», λέω κάθε φορά που εισέρχομαι στα άδυτα του συναρπαστικότερου τυράδικου της πόλης. Οι λάτρεις των ευρωπαϊκών τυριών θα βρουν εδώ τον παράδεισό τους. Σ’ αυτό το τοπόσημο σπάνιων τυριών υπάρχουν πάνω από 140 είδη από τις σημαντικότερες τυροπαραγωγούς χώρες της ηπείρου μας. Για αξέχαστες συγκινήσεις, επιλέξτε το κρεμώδες, γινωμένο και εξαιρετικά σπάνιο, απαστερίωτο ελβετικό Holzhofer, ένα υπέροχο Banon Traditionelle AOC από τις Άλπεις, το σούπερ βρωμερό Munster Montagne Claudpiere, από το Φρανς-Κοντέ ένα Vacherin Mont d’ or με δυνατό άρωμα, όπως και άφταστης νοστιμιάς, μικρής παραγωγής gruyères, καμαμπέρ χειροποίητο και ωριμασμένο σε φυσικές σπηλιές της Νορμανδίας, και μια ονειρεμένη τετραετούς ωρίμανσης βουνίσια παρμεζάνα. Μέχρι τυριά για ρακλέτ και φοντί έχουν στο Provence, και πάνω από 20 διαφορετικά μπλε, που στ’ αλήθεια δεν ξέρεις ποιο να πρωτοδιαλέξεις. Αναλόγως διαθεσιμότητας φέρνουν και ορισμένα περιορισμένης κυκλοφορίας ελληνικά τυριά, όπως μια υπερώριμη γραβιέρα Τήνου, καρίκι Τήνου και λαδοτύρι Λέρου. Τώρα τις γιορτές στα ψυγεία τους υπάρχουν Comté 48μηνης παλαίωσης, καπνιστή ρακλέτ Brezain, βουβαλίσιο καμαμπέρ με τρούφα, κατσικίσιοι κορμοί με κράνμπερις, μέλι και άνθη, και πολλά άλλα. Εκεί θα βρούμε, τέλος, και μερικά χρηστικά αντικείμενα για τυριά, τέλεια και για δώρο, όπως λόγου χάρη το σκεύος για ρακλέτ και το παραδοσιακό εργαλείο κοπής σε κορδέλες του ελβετικού τυριού Tête de Moine. Ν.Μ.
Θεοφάνους 12, Αμπελόκηποι, Τ/210-89.81.435 και eshop provence.gr
Αλεξανδρής
 |
 |
Δύσκολο να φύγεις από το μαγαζί της Ηλιούπολης όταν πρόκειται για τυριά. Ο Ευθύμης Αλεξανδρής τούς έχει φοβερή αδυναμία και με το δίκιο του – παιδί τυροκομικής ρουμελιώτικης οικογένειας γαρ. Το ψυγείο του είναι μια λαμπερή σπηλιά του Αλή Μπαμπά, με τυριά που επιλέγει ο ίδιος από κάθε σημείο της Ελλάδας, δίνοντας έμφαση σε αυτά που έχουν φτιαχτεί με ανοιξιάτικο γάλα: μυρωδάτα, πυκνά, βουτυράτα και εθιστικά. Ο Ευθύμης είναι μερακλής μπακάλης και θα δεχτεί όλο προθυμία να προτείνει στον πελάτη του διαφορετικούς συνδυασμούς ανάλογα με την αφορμή. Οι γιορτές, ας πούμε, είναι το φόρτε του. Πετάει τη σκούφια του να κάνει λαχταριστές συνθέσεις όπως η ακόλουθη, μια ωδή στα μεγάλα μας ελληνικά τυριά. Τα έχω δοκιμάσει ένα-ένα και είμαι σίγουρη ότι μια τέτοια πιατέλα θα αφήσει εποχή: Μανούρι Γρεβενών του Τζάλλα, «πυθαρίσιο» (μια σκυριανή κατσικίσια γραβιέρα 12μηνης ωρίμανσης μέσα στο χώμα, με μυρωδικά), αγελαδινή γραβιέρα Σκάρκος με 3 πιπέρια, από την Ίο, «μπουρνιά» του παραγωγού Ασούτη (μια κοπανιστή από την Άνδρο σαν ροκφόρ), καπνιστό αιγοπρόβειο «κανιάκι» του φοβερού και τρομερού κτηνοτρόφου Θωμά Μόσχου από την Καστοριά, το αρσενικό του Μπαμπούνη από την Νάξο, το Σαν Μιχάλη Σύρου του Ζωζεφίνου, τη ρετζάνα του Ιδρύματος Τοσίτσα, τη γραβιέρα σπηλιάς Zeus Caven του Μπάμπη Ξυλούρη και ένα εκπληκτικό μπλε τυρί από την Ιθάκη, το Εύμαιος. Βάλτε πλάι τους τα σωστά κρασιά και τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά θα καεί το πελεκούδι. Β.Κ.
Ηρώων Πολυτεχνείου 30, Πλατεία Αεροπορίας, Ηλιούπολη, Τ/210-99.18.730
Nora’s Deli
Στο καλό παντοπωλείο του Κολωνακίου ο πάγκος με τα τυριά κοπής βρίσκεται στο κέντρο του καταστήματος, καταλαμβάνοντας τη μερίδα του λέοντος από άποψη έκτασης μέσα στον χώρο. Φορτωμένες με τυριά ελληνικά και διεθνή, οι γυαλιστερές βιτρίνες του περιλαμβάνουν πρώτης διαλογής τυρένιους πειρασμούς σε καλές και συμφέρουσες τιμές. Στη γκάμα τους θα βρούμε ελληνικά τυριά από μικρούς παραγωγούς, όπως βολάκι Άνδρου, παλαιωμένα κασέρια βορειοελλαδίτικα, λαδοτύρι Μυτιλήνης, καπνιστό τυρί Χαλκιδικής, γλυκές και πικάντικες γραβιέρες Κρήτης για να επιλέξουμε κατόπιν δοκιμής, ξύγαλο Σητείας, κεφαλογραβιέρα Μεσολογγίου. Πάντα στα ψυγεία τους υπάρχει και μια ωραία συλλογή από διεθνή τυριά, όπως το πανυπέροχο Occelli, που είναι ένα ιταλικό καφέ-μπεζ τυρί με 1,5 χρόνο παλαίωση μέσα σε σπηλιές του Πιεμόντε το οποίο τους τελευταίους δύο μήνες της ωρίμανσής του τυλίγεται μέσα σε φύλλα καστανιάς. Για τις μέρες των γιορτών φέρνουν ακόμα Beaufort, Saint Nectaire, Morbier, Tête de Moine και άλλα πολλά. Ν.Μ.
Αναγνωστοπούλου 11, Κολωνάκι, Τ/210-33.89.349, Αναπήρων Πολέμου 10, Κολωνάκι, Τ/210-72.90.500
Μιράν
Οι Αθηναίοι μπαινοβγαίνουν στο μπακάλικο της Ευριπίδου εδώ και έναν αιώνα. Στο μεταξύ, καταστήματα Μιράν έχουν ανοίξει και σε άλλα σημεία της πόλης, φορτωμένα πάντα με διαλεχτά καλούδια, επιλεγμένα πολύ προσεκτικά από αρτιζανάλ τυροκομεία της χώρας. Σπάνιες ντελικατέτσες, και πολύ δυσεύρετες, είναι το μανούρι και το πικάντικο τυρί της Μήλου, μια εκλεκτή γίδινη φέτα και τσαλαφούτι από το Καρπενήσι, το δροσερό ανεβατό τυρί από τη Δεσκάτη, και το αερομάνουρο Γρεβενών. Εδώ βρίσκουμε την υπερσπάνια και πρόσφατα βραβευμένη από τον Γαστρονόμο σιτάκα Κάσου, όπως και την υπερώριμη γραβιέρα και το πηχτόγαλο του Μανούσου Τσιτσιρίδη από τ’ Ασκύφου στα Λευκά Όρη της Κρήτης. Ν.Μ.
Ευριπίδου 45, Αθήνα, Τ/210-32.17.187, Τσαμαδού 2 και Γούναρη, Πειραιάς, Τ/210-41.21.766, Ανδρέα Παπανδρέου 35, Χαλάνδρι, T /210-68.98.222
Νάξια Επιλογή
Αν αναρωτιέστε γιατί σας στέλνουμε σε κρεοπωλείο ενώ το θέμα μας είναι το τυρί, θα το καταλάβετε όταν επιστρέψετε στο σπίτι και δοκιμάσετε το κομμάτι που θα σας έχουν κόψει από τα λιγοστά κεφάλια τυριού που φέρνει ο Ναξιώτης Αρτέμης Περιστεράκης από τα ορεινά βοσκοτόπια της Νάξου. Στο χασάπικό του στα Πετράλωνα, δίπλα σε μοσχάρια και αιγοπρόβατα Νάξου από οικογενειακά αγροκτήματα, πατάτες και λικέρ κίτρο, θα βρείτε και μια χούφτα από εξαιρετικά σπάνια τυριά από βοσκούς, αρσενικά, θηλυκοτύρια και ώριμα ξινότυρα, απαστερίωτα και συγκλονιστικής νοστιμιάς. Κάθε φορά που το επισκέπτομαι θυμάμαι γιατί πρέπει να βρίσκεται απαραιτήτως στη λίστα μου με τα τυράδικα της πόλης, καθώς ανακαλύπτω κι έναν διαφορετικό θησαυρό, πάντα πολύ μικρής παραγωγής, που πολλές φορές δεν τον ξαναπετυχαίνω κιόλας. Τελευταία φορά βρήκα ένα απίθανο χρονιάρικο ξινοτύρι από τη βουνοσειρά του Φαναριού – από ζώα κριβίτσικα, δηλαδή από μικρά, οικογενειακά κοπάδια που βόσκουν σε υψόμετρο 700 μέτρων, σε χορτοχώραφα και περιβόλια γύρω από τη μικρή οικοτεχνία που τα εκτρέφει. Αν ψάχνετε για αρσενικό, εδώ έχετε την ευκαιρία να να ψωνίσετε λίγο απ’ όλα: φέρνει από τα τυροκομεία Μπαμπούνη, Πιτταρά, Συνεταιρισμού Νάξου, αλλά και από τους τσομπάνηδες Λάμπρο Μαράκη και Κώστα Μουστάκη. Ν.Μ.
Κειριαδών 44, Πετράλωνα, Τ/210-34.71.540
Καρατζά
 |
 |
Κασέρι Μυτιλήνης του Θυμέλη βρίσκεις και στα σούπερ μάρκετ. Όμως ο κ. Κωνσταντίνος κάνει ειδική παραγγελία κι η γεύση του κασεριού είναι ξεχωριστή, πιο πικάντικη, γαργαλάει τη γλώσσα: «συνεννοούμεθα με τον Θυμέλη, του λέω τι θέλω και μου το κάνει, κι είμαι πάντα ευχαριστημένος», εξηγεί. Οι παλιοί μάγειροι γνωρίζουν προσωπικά τον κύριο Κωνσταντίνο Καρατζά από το Τσιρίγο, το ίδιο και οι μεγαλύτερης ηλικίας νοικοκυρές. Του απευθύνονται με το μικρό του όνομα, κάνουν χαριτωμένες κουβέντες μαζί του, τον εμπιστεύονται με κλειστά μάτια. Πρόκειται για τον μικρότερο γιο του Εμμανουήλ Καρατζά που έστησε το προπολεμικό τυράδικο το ’30, με σήμα στο λογότυπό του τον Μιχαλάκη, τον πρωτότοκο γιο του, να κουβαλάει τα τυριά που έφερνε από τα χωριά στο κοφίνι του. Αρχικά ο αείμνηστος Εμμανουήλ προμήθευε τους Αθηναίους με άλφα διαλογής φέτα βαρελίσια και βούτυρα εκλεκτά, κι έφερνε και το περίφημο θυμαρίσιο μέλι και τα ξακουστά παξιμάδια από το νησί τους. Εκείνος ανέλαβε το κατάστημα μαζί με τον αδερφό του το ΄53, σε ηλικία μόλις 14 ετών. Η βαρελίσια φέτα τους από τον Ερύμανθο είναι σκέτο γάλα, μυρωδάτη, γλυκιά και ελαφρώς τσουχτερή, ενώ αντί για οποιαδήποτε άλλη πιπεράτη φέτα φέρνουν πικάντικο βαρελίσιο τυρί Κεφαλονιάς «κι ας μην έχει το όνομα (επίσημα δεν μπορεί να ονομάζεται φέτα), έχει τη χάρη». Στα ψυγεία του υπάρχουν και τυριά κι αλλαντικά της σειράς, που βρίσκουμε και στα σούπερ μάρκετ, όμως με τόσα χρόνια εμπειρίας ξέρουν και διαλέγουν κοπανιστή Τήνου με σοβαρή αψάδα, γραβιέρα βουτυράτη και παχιά από τα Τζουμέρκα, και βέβαια όλων των λογιών τα τυριά από τη Χαλκιδική και το Μέτσοβο έως την Άνδρο, τη Βοιωτία και τη Ζάκυνθο. Ειδικεύονται και στα βούτυρα. Άλλωστε το γράφει και η ταμπέλα τους. Το αιγοπρόβειο τους είναι ένα ποίημα από τη Μυτιλήνη, φέρνουν βουβαλινό Κερκίνης και πρόβειο νωπό από Κέρκυρα, ghee, στακοβούτυρο και καϊμάκι, και μυρωδάτο αγελαδινό μπλοκ ελληνικό, αλλά και Ολλανδίας και Γερμανίας. Η μυζήθρα από τ’ Ασκύφου, του τυροκόμου Μανούσου Τσιτσιρίδη, δροσάτη, με γεμάτη γεύση και γαλακτερή νοστιμιά, μια πρόβεια κρέμα γλυκιά, με απαλή σπιρτάδα και ρουστίκ γεύση, το αιχμηρό λαδοτύρι από τη Γαλακτοκομική Ζακύνθου και η πρέντζα του Κεφαλλονίτη Τζωρτζάτου με γεύση πυρκαγιά είναι μερικά ακόμα από τα λάφυρα που παίρνω συνήθως μαζί μου. Ν.Μ.
Αθηνάς 58, Ομόνοια, Τ/210-32.11.536
Χαλκιαδάκης Γεύσεις Κρήτης
Μια τυροκομική βιτρίνα της Κρήτης είναι ο Χαλκιαδάκης. Δεν υπάρχει κατηγορία τυριού που να φτιάχνουν στην Κρήτη και να μην υπάρχει εκεί. Εκτός από μια ωραία ποικιλία σε ελιές και λάδια, παξιμάδια, τσικουδιές, στακοβούτυρα, απάκια, ασκολύμπρους και ένα σωρό άλλα καλά από τη μεγαλόνησο, μπορούν να ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς τυροφάγους. Αξίζει να κάνετε μια επιλογή από τις πολλές γραβιέρες τους για να τις δοκιμάσετε και να δείτε πώς τα καταφέρνουν τόσο καλά οι Κρητικοί κι είναι η μια καλύτερη απ’ την άλλη. Έχει και ανθότυρους, μυζήθρες και ξινομυζήθρες, μαλάκα, τυρομάλαμα, κεφαλοτύρι, κι από τυροζούλι και γαλομυζήθρα μέχρι πηχτόγαλο Χανίων και γαλένι. Ν.Μ.
Μάρκου Μπότσαρη και Α. Παπανδρέου, Γλυφάδα, Λεωφ. Παναγή Τσαλδάρη 40, Περιστέρι, Α. Παπανδρέου 68 και Παπανικολή, Χαλάνδρι, Τ/210-68.93.495
Alimentari Morando
 |
 |
 |
 |
Διαλέξαμε κρασί από τον συντηρητή και παραγγείλαμε ένα ποτήρι Pinot Grigio και ένα Barbera d’Asti. Τα συνδυάσαμε με κρεμώδη γκοργκοντζόλα και μια τζιαπάτα με ασιάγκο. Όσο να πιούμε τα κρασιά μας και να τσιμπολογήσουμε τις λιχουδιές, ετοίμαζαν την παραγγελία μας. Με αρκετές δικές τους εισαγωγές απευθείας από Ιταλία, το μπακάλικο των Εξαρχείων διαθέτει μια από τις πιο ενημερωμένες λίστες ιταλικών τυριών από τη γειτονική χώρα. Τις Δευτέρες καταφτάνουν οι φρέσκες μοτσαρέλες μπούφαλα και στρατσιατέλα απευθείας από την Πούλια, από το μικρό τυροκομείο Laboratorio Magnifica. Με παραγγελία φέρνουν επίσης ρικότα και στρακίνο, ενώ από τα πιο ευπώλητα τυριά που βρίσκουμε στάνταρ στα ψυγεία τους είναι η κρεμώδης γκοργκοντζόλα ντόλτσε, το ταλέτζιο, το πεκορίνο Σαρδηνίας και το κατσοκαβάλο. Πιο σπάνια τυριά είναι το τυρολέζικο στέλβιο από τις ιταλικές Άλπεις, ένα άλλο κρεμώδες κατσικίσιο τυρί από την Τοσκάνη που είναι ωριμασμένο σε στάχια, η καπνιστή ρικότα που προτείνεται και για τρίψιμο στα μακαρόνια, και το απαστερίωτο Sant Andrea από μικρό τυροκομείο (malga) στα μεγάλα υψόμετρα των Άλπεων, με γάλα από αγελάδες ελευθέρας βοσκής. Το βούτυρο που έχουν επιλέξει είναι κι αυτό αλπικό, μυρωδάτο και ξελογιαστικό. Αν καταφέρετε να πάρετε τα μάτια σας από τα τυριά, θα βρείτε στο ακριβώς διπλανό ψυγείο και μερικά διαλεχτά αλλαντικά για να τα ταιριάξετε. N.M.
Μαυρομιχάλη 142, Εξάρχεια, Τ/694-07.07.310
Μανδραγόρας
Το παλιό μπακάλικο του Πειραιά άνοιξε τη δεκαετία του ’50, λειτουργεί στο ίδιο σημείο και σήμερα, κι έχοντας το απόλυτο know how έχει συστήσει μια από τις καλύτερες συλλογές ελληνικών τυριών στην πόλη. Συναντάμε πάντα κάποια νέα προϊόντα, και κάθε είδος τυριού είναι από τα καλύτερα στην κατηγορία του. Εδώ θα βρείτε από μεγάλη ποικιλία σε φέτες, γραβιέρες, κασέρια και κεφαλοτύρια, μέχρι ποντιακό γαΐς τυρί, σφέλα Λακωνίας, λαδοτύρι Ζακύνθου ή κασιώτικο ξερό ανθότυρο. Έχουν διάφορα νησιώτικα τυριά για να εντυπωσιάσετε την παρέα σας με ένα «θαλασσινό» πλατό με σπανιότητες. Φέρνουν επίσης, αναλόγως διαθεσιμότητας, μια περιορισμένης παραγωγής γραβιέρα Σκύρου παλαιωμένη σε πιθάρι, το καλογινωμένο τυρί λαζαρέτο της Ιθάκης, δροσερό ξύγαλο Σητείας, πιπεράτη γραβιέρα Νάξου τετραετούς παλαίωσης, βραβευμένη σιτάκα Κάσου, κοπανιστή και τυροβολιά Μυκόνου, μαστιχοτύρι Άνδρου, κ.ά. Ν.Μ.
Δημ. Γούναρη 14, Πειραιάς, Τ/210–41.72.961
Οι Συμπέθεροι
Το ψυγείο με τα τυριά είναι το καμάρι του Θάνου Βρεττάκη, που φέρνει στο μπακάλικό του περίπου 85 διαφορετικά είδη, ντόπια και μη. Ο ίδιος έχει σπουδάσει τυροκομία και, σε συνεργασία με παραγωγούς σε διάφορα μέρη της χώρας, φτιάχνει και κάποια τυριά με δικές του συνταγές, όπως η αγελαδινή γραβιέρα με το αιθέριο έλαιο πιπεριού, που έχει όλη τη γεύση και την ένταση του πιπεριού χωρίς τους κόκκους, ή το καπνιστό βολάκι Άνδρου. Για τις φετινές γιορτές έχει εμπλουτίσει τη συλλογή του με ρακλέτ, κομτέ, ταλέτζιο και μιμολέτ, μεταξύ άλλων. Μερικοί μόνο από τους ελληνικούς θησαυρούς του: το λαζαρέτο, ένα ρουστίκ, βουτυράτο τυρί που ωριμάζει σε σπηλιές κοντά στη θάλασσα και αρωματίζεται με σάψυχο (μαντζουράνα), το αλειφωτό, αρωματικό μπλε τυρί Ιθάκης Εύμαιος, η μακράς ωρίμανσης γραβιέρα του βραβευμένου από τον Γαστρονόμο Γασπαράκη από το Ρέθυμνο και η Ομήρου Τριλογία από την Ίο. Γ.Π.
Στουρνάρη 14, Εξάρχεια, Τ/210-38.36.661
Παραδοσιακό Μπακάλικο
 |
 |
Τι να πρωτοδιαλέξεις από την ποικιλία των τυριών του Γιάννη Βογιατζιδάκη! Αν και στο ψυγείο του υπάρχει μια σαφής προτίμηση στον τεράστιο πλούτο των κρητικών τυριών, κυρίως της γραβιέρας, οι επιλογές δεν περιορίζονται μονάχα στη μεγαλόνησο και οι εκπλήξεις με τυριά από κάθε γωνιά της Ελλάδας είναι κάμποσες. Αν θελήσετε να φτιάξετε μια σύνθεση αντιπροσωπευτικών τυριών, ο Γιάννης θα σας δώσει τα φώτα του, ανάλογα με το αν προτιμάτε τυριά πικάντικα ή γλυκά, λευκά ή κίτρινα, φρέσκα ή παλαιωμένα. Καλό είναι ωστόσο να υπάρχει μια γκάμα που να καλύπτει όλα τα γούστα. Μια ωραία επιλογή θα περιλάμβανε φέτα Καλαβρύτων Μηλιτσόπουλου, για το φλογερό κομμάτι του πλατό, οπωσδήποτε μια συλλογή από κρητικές γραβιέρες –Γασπαράκη, Βογιατζιδάκη και την 36μηνης ωρίμασης του Ηλιάκη–, το τρικαλινό κασέρι Ζαρογιάννη και ένα πικάντικο κασέρι Ξάνθης. Β.Κ.
Πλ. 28ης Οκτωβρίου 6-8, Ηλιούπολη, Τ/210-99.54.500
Μαντρί
Είναι η διεύθυνση που ξέρουν όλοι οι τυρολάτρεις. Με πάνω από σαράντα χρόνια εμπειρίας, στο Μαντρί ταξιδεύουν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας για να βρουν τα καλύτερα τυριά, και δεν μιλάμε για τα συνηθισμένα. Εδώ, η ποικιλία είναι τόσο μεγάλη που κάθε γεύση είναι μια νέα ανακάλυψη. Από την εξαιρετική λαδογραβιέρα Ζακύνθου, βουτηγμένη σε ελαιόλαδο, και το μαλακό και γευστικό μελίχλωρο Λήμνου, στο ιταλικό πεκορίνο και τα γαλλικά ροκφόρ (της Papillon και της St. Agur), που είναι αξεπέραστα για όσους αγαπούν τα μπλε τυριά. Εδώ θα βρείτε, μεταξύ άλλων, Ρομάνο Τρικάλων με σφιχτή υφή, ιδανικό για να προσθέσει ένταση σε κάθε πιάτο, Σαν Μιχάλη Σύρου, τουλουμίσιο Καρύστου και σφέλα Μεσσηνίας ΠΟΠ, βελούδινο τσαλαφούτι, τυράκια Τήνου με μοναδική γεύση και τσαγανοτύρι Ορεινής Ναυπακτίας. Μ.Π.
Γράμμου 41, Βριλήσσια, Τ/ 210-80.41.367
Τα Καραμανλίδικα του Φάνη
Βόλτα στην Ελλάδα τυρί-τυρί μας πάνε τα Καραμανλίδικα του Φάνη, που πριν από λίγο καιρό από τη μια «όχθη» της Ευριπίδου μετακόμισαν στην απέναντι, σε έναν μεγαλύτερο χώρο, που έχει και πιο ευρύχωρη βιτρίνα. Ο Φάνης Θεοδωρόπουλος έχει τυριά από διάφορα μέρη στην τυροσυλλογή του, η οποία, καθώς ο ίδιος δεν σταματάει να ψάχνει και να ανακαλύπτει κι άλλα, όλο και μεγαλώνει. Πάρτε για τα γιορτινά πλατό μπρι και κατσικίσιο τυρί (τύπου chèvre) από την Τυροκομική Αργολίδας, τη φανταστική γραβιέρα από από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα από το σκυριανό Τυροκομείο του Τάκου, που ωριμάζει για μήνες σε πήλινα πιθάρια πάνω σε στρώσεις θυμαριού, Οινοσπερίτη (μια γίδινη γραβιέρα που ωριμάζει σε οινολάσπες) από το μικρό τυροκομείο Διασέλι στην Ίο, όπου ο Δημήτρης Χάρος κάνει πολύ καλή δουλειά, και μεριαρένο (μια αιγοπρόβεια, μη αποβουτυρωμένη γραβιέρα, περιορισμένης παραγωγής, με πολύ ιδιαίτερη γεύση και υφή) που φτιάχνει ο βραβευμένος από τον Γαστρονόμο Γιάννης Βοναπάρτης στην Κάσο. Συμπληρώστε με σπάνιο τηνιακό καρίκι και φρέσκο τηνιακό τυράκι (βολάκι στη φρέσκια του εκδοχή, 10 ημερών) από τον Συνεταιρισμό του νησιού, θαυμάσιο μελίχλωρο Λήμνου από το τυροκομείο του Σταφύλη και άμα θέλετε και ένα καπνιστό τυρί, δοκιμάστε το παρχαροτύρι του Ραγιάν. Θα τα βρείτε στο «παστιρματζίδικο» στο νούμερο 46 της Ευριπίδου, θα τα βρείτε και στο συνονόματο μεζεδοπωλείο, που βρίσκεται μερικά βήματα παραπέρα, και έχει και αυτό βιτρίνα φουλαριστή – αν σας βγάζει ο χρόνος, κάθεστε και για έναν μεζέ ανάμεσα στα ψώνια. Α.Σ.
Ευριπίδου 46, Αθήνα, Τ/210-32.17.238, Σωκράτους 1 και Ευριπίδου, Αθήνα, Τ/210-32.54.184
Τσακανίκας
Άνοιξε το 1920 στη Χαροκόπου στην Καλλιθέα ως γαλακτοπωλείο και εργαστήριο παρασκευής γαλακτοκομικών προϊόντων, με τον μπάρμπα-Γιάννη Τσακανίκα να γίνεται διάσημος για τα γιαούρτια, τις κρέμες και το ρυζόγαλο που έφτιαχνε, αποκτώντας φήμη σε όλη την Αθήνα. Σήμερα, το παραδοσιακό παντοπωλείο έχει περάσει στην τρίτη γενιά, που με φρέσκες ιδέες και σεβασμό στην παράδοση το έχει εξελίξει σε ένα σύγχρονο deli, με έμφαση στα ελληνικά προϊόντα μικρών παραγωγών. Για τις γιορτές γεμίζει τα ράφια του με ποιοτικά προϊόντα από όλη την Ελλάδα, με τα τυριά να κλέβουν την παράσταση. Η κατσικίσια γραβιέρα πικάντικη Τραχειάς έχει έντονη γεύση και βουτυράτη υφή, η γραβιέρα Τριπόλεως με μπούκοβο είναι καυτερή και αρωματική, ενώ η γραβιέρα Κρήτης Βολτυράκη 12 μηνών έχει πλούσια γεύση. Το παλαιωμένο κασέρι Ζαρογιάννη Τρικάλων έχει βελούδινη υφή και ήπια αλμυρότητα, το καπνιστό γραβιεράκι Τριπόλεως συνδυάζει πικάντικη γεύση με ελαφρύ καπνιστό άρωμα και το αρσενικό Νάξου ΠΟΠ ωρίμανσης έχει γεμάτη και έντονη γεύση. Η κρητική γραβιέρα με τρούφα συνδυάζει έχει πλούσια γεύση και άρωμα, η γραβιέρα Κάσου είναι κρεμώδης και αλμυρή, και η βαρελίσια φέτα Καλαβρύτων, μαλακή, μέτρια ή σκληρή, είναι μια πολύ ωραία προσθήκη στα ψώνια των ημερών. Μ.Π.
Χαροκόπου 67 Καλλιθέα, Τ/ 210-95.91.050, Προσκόπων Αιδινίου 9, Ν. Σμύρνη, Τ/ 210-93.74.722,
Benito
Ιταλία και Κωνσταντινούπολη συναντιούνται πάντα στα ράφια και στα ψυγεία του Benito, που ξεκίνησαν στο Παλαιό Φάληρο ο Μπενίτο Σανζόνι, με ρίζες από το Παλέρμο, και η γυναίκα του η Ευδοκία, το 1993 λίγα χρόνια αφού ήρθαν στην Αθήνα από την Κωνσταντινούπολη. Το ντελικατέσεν συνεχίζει στη Γλυφάδα, με το ίδιο διαπολιτισμικό κράμα, εμπλουτισμένο με προϊόντα από διάφορα σημεία του κόσμου, και τους γιους του ζευγαριού, Απόστολο και ο Λιμπόριο, να κρατάνε πλέον τα ηνία. Με μια περιήγηση ανάμεσα στις φορτωμένες ραφιέρες, τους πάγκους, τις βιτρίνες και τα ψυγεία ανακαλύπτει από ιταλικά ζυμαρικά μέχρι τούρκικα πλιγούρια, και από παστουρμάδες και πρόβειο προσούτο μέχρι πηχτή πάπιας. Αλλά μια που στην προκειμένη το θέμα μας είναι τα τυριά, θα σταματήσω εδώ, και θα επιστήσω την προσοχή σας στις ολλανδικές γκούντες σε διάφορες εκδοχές, τα γαλλικά κατσικίσια που έφεραν για τις γιορτές, τα ιδιαίτερα πεκορίνο –Ρομάνο, από τη Σικελία (με 12-14 μήνες ωρίμανσης), από τη Σαρδηνία, ωριμασμένα σε κρασί, με πιπέρι—, στην παρμεζάνα 28+ και τριετίας και το φινετσάτο μπλε toma από το Πιεμόντε με τη βουτυράτη υφή και την ξηροκαρπάτη γεύση, που προσωπικά πολύ το έχω αγαπήσει. Δίπλα τους θα δείτε, βέβαια, και πολλά ωραία θαυμάσια δείγματα της ελληνικής τυροκομίας. Γραβιέρες κρητικές του Γυπαράκη, του Μαστοράκη και του Γασπαράκη, και ωραίες κεφαλονίτικες, κασέρι Ξάνθης του Χατζηϊωαννίδη κι άλλα εκλεκτά τυριά από τη Μυτιλήνη, την Τρίπολη, την Πρέβεζα, τη Νάξο. Α.Σ.
Γρηγορίου Λαμπράκη 63 και Αγίου Νικολάου 48, Γλυφάδα, Τ/210-96.04.700
Λίγα τυριά ακόμα
Τα δικά τους πρατήρια διατηρούν στην Αθήνα μερικά τυροκομεία της επαρχίας. Στο πρατήριο του τυροκομείου Μόρνου Γρατσάνης (Ούλωφ Πάλμε 33, Ζωγράφου, 213-02.55.665) βρίσκουμε μια ωραία ώριμη φέτα, κεφαλοτύρι και γαλοτύρι κρεμώδες και απαλό. Οι ίδιοι βγάζουν επίσης έναν εξαιρετικό ανθότυρο μελάτο, με τα ζουμιά του, γλυκό, εντελώς ανάλατο, που το έχει επιλέξει και το καλό κρεοπωλείο Παπούλιας (Πύρρωνος 2 Παγκράτι, Τ/210-75.18.000) – στον Παπούλια βρίσκουμε και τα έξοχα ανθότυρα από τα τυροκομεία Καραμαντζάνη και Αυγουστόπουλου. Στο πρατήριο του τυροκομείου Καϊδαντζή (Α. Γκίνη 3, Χαλάνδρι, Τ/210-68.19.423) βρίσκουμε κρεμώδες σταμνοτύρι, καϊδάνι μαλακό με ανθισμένη κρούστα από πρόβειο γάλα, όπως και τα πολύ ιδιαίτερα γκερεμέζια, κάτι κορμούς πρόβειους και κατσικίσιους, φρέσκους και παλαιωμένους, που είναι ό,τι πρέπει και για γιορτινό τραπέζι. Στο κέντρο της Αθήνας έχει το πρατήριό του και το τυροκομείο Κωστάκη (Ευριπίδου 40, Τ/210-32.40.342) από τις Τζιτζιφές Αποκορώνου, που παράγει αιγοπρόβεια, παραδοσιακά τυριά. Έξοχη, παχιά μυζήθρα, βουτυράτη και πλούσια 16μηνη γραβιέρα και νόστιμη 8μηνη λαδογραβιέρα είναι μερικά από τα νόστιμα τυριά τους. Στο Πρατήριο της Τυροκομίας Νάξου Κουφόπουλου (Εθν. Αντιστάσεως 18 Χαλάνδρι, Τ/210-68.37.758) βρίσκουμε εκτός από αξιώτικα κατσικάκια και μοσχάρια, πατάτες και λικέρ κίτρο, και τα άπαντα του τυροκομείου Κουφόπουλου. Από αρσενικό, λαδοτύρι και γραβιέρα, μέχρι θηλυκωτήρι, κομμό, μελανοτύρι, κ.α. Το κρητικό, παλιάς κοπής μπακάλικο με το λυρικό όνομα «ο Σύντεκνος της καρδιάς σας» (Ευριπίδου 88, Τ/210-32.10.232) φέρνει μια χούφτα πράγματα από την Κρήτη ανάμεσα στα οποία στάκα, ξύγαλο Σητείας, μυζήθρα γλυκιά, ξηρό ανθότυρο και τη μακράς ωρίμασης γραβιέρα του καλού τυροκομείου Στειακάκη από τη Μεσσαρά Ηρακλείου. Ν.Μ.
Πηγή: Γαστρονόμος
