Το 1944 υπήρξε καθοριστικό για την έκβαση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό. Υστερα από τις μεγάλες αναμετρήσεις εναντίον των ιαπωνικών δυνάμεων κατά το 1942 και το 1943, οι ΗΠΑ είχαν πλέον ανακτήσει πλήρως την πρωτοβουλία των κινήσεων στο πεδίο. Αν και εξακολουθούσε να ελέγχει ένα εκτεταμένο δίκτυο νησιωτικών βάσεων, η Ιαπωνία βρισκόταν ξεκάθαρα σε θέση άμυνας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερείχαν των αντιπάλων τους τόσο στον βιομηχανικό όσο και στον ναυπηγικό τομέα, έχοντας τη δυνατότητα να βάλουν εναντίον των ιαπωνικών βάσεων και από αέρος, καθότι διέθεταν αξιόλογη αεροπορική ισχύ.
Μέσα στο 1944 οι Αμερικανοί έθεσαν ως στόχο όχι μόνο την κατάληψη των μεγάλων ιαπωνικών βάσεων στον Ειρηνικό αλλά και την εξουδετέρωση άλλων, λιγότερο σημαντικών, οι οποίες θα μπορούσαν να απειλήσουν τις αποβατικές ενέργειές τους στο μέλλον. Στο στόχαστρό τους μπήκαν σχεδόν όλες οι βάσεις των Ιαπώνων στα ανατολικά των Φιλιππίνων και βόρεια της Νέας Γουινέας.
Με βάση αυτήν τη στρατηγική, στις 30-31 Μαρτίου 1944 οι Αμερικανοί διεξήγαγαν την Επιχείρηση Desecrate One στην περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος του Παλάου στον Ειρηνικό. Το Παλάου κατείχε κομβική θέση στο αμυντικό σύστημα της Ιαπωνίας -μεγάλη ναυτική και αεροπορική βάση- καθώς και σημαντικό κέντρο ανεφοδιασμού των Ιαπώνων. Αποτελούσε έναν κόμβο των Ιαπώνων ο οποίος συνέδεε τη Νέα Γουινέα, τις Καρολίνες Νήσους και τις Φιλιππίνες.
Οι Αμερικανοί έθεσαν ως στόχο την κατάληψη του Παλάου, επιδιώκοντας να αποτρέψουν το ενδεχόμενο προσβολής τους από την εκεί ιαπωνική βάση στις επιχειρήσεις που ετοίμαζαν κατά της Νέας Γουινέας.
Την κύρια ευθύνη για την εκτέλεση της Επιχείρησης είχε η Ομάδα Κρούσης 58, η οποία αποτελούσε την ισχυρότερη έως τότε συγκέντρωση ταχέων πλοίων του αμερικανικού ναυτικού. Η Ομάδα υπαγόταν στον Πέμπτο Στόλο, ο οποίος βρισκόταν υπό τις εντολές του ναυάρχου Ρέιμοντ Σπρούανς και τελούσε υπό την επιχειρησιακή διοίκηση του αντιναυάρχου Μαρκ Μίτσερ. Η δύναμη αυτή περιλάμβανε αεροπλανοφόρα, τα οποία συνοδεύονταν από θωρηκτά, καταδρομικά και αντιτορπιλικά. Είχε τη δυνατότητα να εξαπολύει μαζικά και διαδοχικά κύματα επιθέσεων αεροσκαφών εναντίον στόχων που βρίσκονταν σε σχετικά μεγάλη απόσταση.
Κύριος στόχος της Επιχείρησης ήταν είτε η καταστροφή είτε η σοβαρή αποδυνάμωση της ιαπωνικής ναυτικής παρουσίας στο Παλάου. Παράλληλα, οι Αμερικανοί στόχευαν στην εξουδετέρωση των αεροπορικών εγκαταστάσεων της περιοχής, προκειμένου να στερήσουν από την Ιαπωνία τη δυνατότητα να εξαπολύσει αεροπορικές επιθέσεις. Τέλος, η επιχείρηση είχε και τον στρατηγικό σκοπό να αποδείξει ότι ακόμη και οι βάσεις οι οποίες βρίσκονταν στα μετόπισθεν δεν μπορούσαν πλέον να θεωρούνται ασφαλείς απέναντι στην αμερικανική ναυτική αεροπορία.
Σύμφωνα με το σχέδιο, στις 30 και 31 Μαρτίου, αεροσκάφη της Ομάδας Κρούσης 58 εξαπέλυσαν μαζικές επιθέσεις κατά των ιαπωνικών στόχων στο Παλάου. Με βάση τους υπολογισμούς των Αμερικανών, η επιχείρηση προκάλεσε την καταστροφή σχεδόν 150 ιαπωνικών αεροσκαφών, τη βύθιση πολλών αντιτορπιλικών και διαφόρων σκαφών συνοδείας. Επιπλέον, σοβαρές ζημιές υπέστησαν τα αεροδρόμια και οι παράκτιες εγκαταστάσεις των ιαπωνικών βάσεων.
Παρότι οι Ιάπωνες διατήρησαν μεγάλο μέρος του στόλου τους ανέπαφο, το πλήγμα που υπέστησαν ήταν βαρύ, κυρίως στον ψυχολογικό τομέα. Κατάφεραν μεν να διατηρήσουν τη βάση τους στο Παλάου, αλλά στερήθηκαν τη δυνατότητα να παρέμβουν από εκείνη την περιοχή στις μεγάλες επιχειρήσεις που έλαβαν χώρα την άνοιξη του 1944 στη Νέα Γουινέα.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
