Η Ανακάλυψη της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο το 1492 άνοιξε νέους δρόμους για την επέκταση της επιρροής των ευρωπαϊκών βασιλείων σε νέα εδάφη. Εως τις αρχές του 17ου αιώνα, οι Ισπανοί κατείχαν τα πρωτεία στην εξερεύνηση της άγνωστης για τους Ευρωπαίους αμερικανικής ηπείρου, η οποία συνοδεύτηκε από στρατιωτική κατάκτηση των εδαφών της.
Στόχος του ισπανικού στέμματος ήταν η εδραίωση μόνιμου ελέγχου επί των κατακτημένων περιοχών, η εξασφάλιση σταθερών πηγών πλούτου και η διάδοση της καθολικής πίστης στους γηγενείς πληθυσμούς της Αμερικής ως μέσου ιδεολογικής νομιμοποίησης της ισπανικής κυριαρχίας.
Εως τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1530, οι Ισπανοί είχαν φθάσει έως τις ακτές του Ειρηνικού Ωκεανού, στις δυτικές όχθες της Νότιας Αμερικής. Η περιοχή της σημερινής Χιλής εντάχθηκε σχετικά αργά στους στόχους των Ισπανών για κατάκτηση. Οι πρώτες αποστολές στη Χιλή πραγματοποιήθηκαν από το ισπανικό Αντιβασίλειο του Περού, υπό την καθοδήγηση του Ντιέγο δε Αλμάγρο το 1536. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Πέδρο δε Βαλδίβια διεξήγε μια σειρά από εκστρατείες οι οποίες ενέταξαν την περιοχή στον ισπανικό έλεγχο.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας των Ισπανών για την παγίωση της εξουσίας τους στη Χιλή, στις 12 Φεβρουαρίου 1541 ο Βαλδίβια ίδρυσε μια νέα πόλη, την οποία ονόμασε «Σαντιάγο δελ Νουέβο Εξτρέμο». Η τοποθεσία της πόλης επιλέχθηκε με βάση την εξασφάλιση σταθερής παροχής νερού από τον ποταμό Μαπότσο, καθώς και τη φυσική οχύρωση που παρείχε ο λόφος Σάντα Λουτσία από τις επιθέσεις των αυτοχθόνων πληθυσμών.
Επιπλέον, η ευρύτερη περιοχή πρόσφερε τη δυνατότητα ανάπτυξης της γεωργίας, δραστηριότητας απαραίτητης για την προσέλκυση μόνιμου πληθυσμού στην ισπανική αποικία. Ο Βαλδίβια αφιέρωσε το Σαντιάγο στον Αγιο Ιάκωβο, προστάτη άγιο της Ισπανίας, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τον θρησκευτικό χαρακτήρα της κατάκτησης, συνδέοντάς τη με τη μακρά παράδοση της ισπανικής Reconquista.
Ο πολεοδομικός σχεδιασμός του Σαντιάγο ακολούθησε τα καθιερωμένα ισπανικά αποικιακά πρότυπα, αποσκοπώντας στην ορθολογική οργάνωση και τον αποτελεσματικό έλεγχο του χώρου. Στο κέντρο της πόλης βρισκόταν η Plaza Mayor, γύρω από την οποία οικοδομήθηκαν τα βασικά κτίρια της εξουσίας: η εκκλησία, το διοικητικό μέγαρο και οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Οι αντοχές της νέας πόλης απέναντι στις επιθέσεις των αυτοχθόνων πληθυσμών δοκιμάστηκαν μόλις λίγους μήνες μετά την ίδρυσή της. Τον Σεπτέμβριο του 1541, το Σαντιάγο δέχθηκε συντονισμένη επίθεση από ομάδες γηγενών της Χιλής, υπό την ηγεσία του Μιτσοϊμαλόνκο, η οποία προκάλεσε την καταστροφή μεγάλου μέρους της πόλης. Παρά τις σοβαρές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και τις υλικές καταστροφές, οι Ισπανοί κατόρθωσαν να διατηρήσουν τις θέσεις τους και να ανασυγκροτήσουν τον οικισμό, δείγμα της σημασίας που απέδιδαν στην παρουσία τους στην περιοχή.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
