Ανήμερα των Χριστουγέννων του 1776, ο Τζορτζ Ουάσιγκτον είχε διασχίσει τον ποταμό Ντέλαγουερ, ξεκινώντας μια δεκαήμερη εκστρατεία η οποία έμελλε να αλλάξει την πορεία του πολέμου της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Αποκορύφωμα της εκστρατείας αυτής υπήρξε η νικηφόρα για τον ίδιο μάχη στο Πρίνστον.
Επικρατώντας σε αυτή τη σύγκρουση, ο Ουάσιγκτον απέδειξε τι μπορούσε να πετύχει ο ερασιτεχνικός στρατός του απέναντι στον βρετανικό. Τη νύχτα της 2ας Ιανουαρίου 1777, ο στρατός του απέκρουσε μια βρετανική επίθεση στο Ασανπινκ Κρικ στο Τρέντον, σε μια σύγκρουση που έμεινε γνωστή ως Δεύτερη Μάχη του Τρέντον.
Εκείνο το βράδυ, ο Ουάσινγκτον μετακίνησε τον στρατό του, ο οποίος αποτελούνταν από περίπου 5.000 άνδρες, από τη θέση που βρισκόταν και στη συνέχεια περικύκλωσε τους άνδρες που βρίσκονταν υπό τις διαταγές του στρατηγού, λόρδου της Κορνουάλης. Τελικός σκοπός του ήταν να επιτεθεί στην Τέταρτη Βρετανική Ταξιαρχία η οποία φρουρούσε την περιοχή του Πρίνστον και βρισκόταν υπό τη διοίκηση του Τσαρλς Μόχουντ. Καθώς, όμως, ο Αμερικανός στρατηγός πλησίαζε στο Πρίνστον από τα νοτιοανατολικά, δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι ο Μόχουντ είχε εν τω μεταξύ λάβει διαταγές να ενισχύσει τον λόρδο που βρισκόταν ακόμα στην περιοχή και οδηγούσε τους στρατιώτες του στο Πρίνστον.
Ο τελευταίος είχε καταφέρει να εντοπίσει τους Αμερικανούς νότια του Στόνι Μπρουκ, καθώς πλησίαζαν τη φρουρά του Πρίνστον. Αμέσως ανέστρεψε την πορεία της φάλαγγάς του και επιτέθηκε στο κέντρο της αριστερής πτέρυγας της ταξιαρχίας της Βιρτζίνια υπό τον στρατηγό Χιου Μέρσερ με την ανατολή του ηλίου, στις 3 Ιανουαρίου 1777. Αρχικά, οι Βρετανοί ήταν αυτοί που απέκτησαν πλεονέκτημα έναντι των Αμερικανών. Με βάση αυτή την εξέλιξη, ο Ουάσιγκτον έπρεπε να στείλει ενισχύσεις. Πράγματι, έφτασαν μονάδες πολιτοφυλακής υπό τις διαταγές του ταξίαρχου Τζον Κάντουαλαντερ.
Ο ίδιος ο Μέρσερ τραυματίστηκε και οι άνδρες του κατατροπώθηκαν. Καθώς πλέον οι Βρετανοί, παρά τον μικρότερο αριθμό τους, απειλούσαν να διασπάσουν τον αμερικανικό στρατό, ο Ουάσιγκτον επιστράτευσε τις δυνάμεις Κάντουαλαντερ προς κάλυψη του κενού που είχε δημιουργηθεί. Παρά τη γενναία του προσπάθεια, όμως, και οι δυνάμεις αυτές συντρίφτηκαν από τις βρετανικές. Πλέον τόσο η μάχη όσο και ευρύτερα ο πόλεμος κρέμονταν από μια κλωστή.
Τότε ήταν που ο Τζορτζ Ουάσιγκτον έφιππος ετέθη επικεφαλής και οδήγησε νέα στρατεύματα στο πεδίο της σύγκρουσης. Η συγκεκριμένη αντεπίθεση εναντίον των δυνάμεων του Μόχουντ τον έφερε μέσα στη δίνη της αναμέτρησης και είχε ως αποτέλεσμα έναν ελιγμό διπλής περικύκλωσης των 450 περίπου Βρετανών στρατιωτών. Μπροστά σε αυτήν την εξέλιξη, ο Μόχουντ δεν είχε άλλη επιλογή.
Η νίκη στη μάχη του Πρίνστον είχε και μία ακόμη κομβική επίπτωση: την ανύψωση του ηθικού των Αμερικανών. Εκτοτε μεγαλύτερος αριθμός πολιτών συσπειρώθηκε στον αγώνα για ελευθερία και ανεξαρτησία.
Εδωσε εντολή για γενική υποχώρηση, με τους Βρετανούς να διασκορπίζονται προς Βορρά, Νότο αλλά και Δύση. Με τη νίκη αυτή, ο Ουάσιγκτον πλησίασε την πόλη του Πρίνστον, όπου ο ταξίαρχος Τζον Σάλιβαν ανάγκασε περίπου 200 με 300 Βρετανούς στρατιώτες που είχαν καταφύγει στο Νασάου Χολ να παραδοθούν. Στη συνέχεια, ο Ουάσιγκτον μετέφερε τον στρατό του στο Μόρισταουν, όπου και επικράτησε για ακόμη μία φορά σε μόλις δέκα ημέρες. Ταπεινωμένος ο βρετανικός στρατός αποσύρθηκε βόρεια προς το Στάτεν Αϊλαντ και τη Νέα Υόρκη.
Οι Βρετανοί δεν θα κατείχαν ποτέ ξανά τις περιοχές στο σημερινό Νιου Τζέρσεϊ. Η νίκη στη μάχη του Πρίνστον, όμως, είχε και μία ακόμη κομβική επίπτωση: την ανύψωση του ηθικού των Αμερικανών. Εκτοτε μεγαλύτερος αριθμός πολιτών συσπειρώθηκε στον αγώνα για ελευθερία και ανεξαρτησία. Σήμερα, προς τιμήν της συγκεκριμένης μάχης έχει δημιουργηθεί το Κρατικό Πάρκο του Πεδίου της Μάχης του Πρίνστον, το οποίο αποτελεί για τις ΗΠΑ εθνικό ιστορικό ορόσημο.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης,
Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
