Τον Δεκέμβριο του 1059, o Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας διαδέχθηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο τον φίλο του Ισαάκιο Α΄ Κομνηνό. Παρά την ειλικρινή διάθεση ανασύστασης και αναδιοργάνωσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, κατά τη σύντομη περίοδο της Αρχής του ο Κομνηνός δεν κατάφερε να υλοποιήσει τους στόχους του.
Τα μέτρα που έλαβε έπληξαν πολλές κοινωνικές ομάδες, οι οποίες απέσυραν τη στήριξή τους από το πρόσωπό του. Αντιμετωπίζοντας προβλήματα υγείας και έχοντας χάσει τη διάθεση να συνεχίσει το έργο του, τον Δεκέμβριο του 1059 ο Κομνηνός όρισε διάδοχό του τον Δούκα και αποσύρθηκε σε μοναστήρι όπου εκάρη μοναχός.
Ο Κωνσταντίνος Ι΄ καταγόταν από μια οικογένεια, η οποία ανήκε στη στρατιωτική αριστοκρατία των επαρχιών, τη δύναμη της οποίας είχε καταφέρει να περιορίσει ο Βασίλειος Β΄. Ανεβαίνοντας στον θρόνο, ήρθε αντιμέτωπος με οικονομικά προβλήματα. Αποφάσισε τότε να μειώσει τις στρατιωτικές δαπάνες, να διατηρήσει την υψηλή φορολογία των προκατόχων του και να εισαγάγει νέα μέτρα, όπως τη φοροεκμίσθωση, με σκοπό την εξεύρεση πόρων για τη χρηματοδότηση των οικονομικών υποχρεώσεων του κράτους του.
Αναζητώντας νέες πηγές εισροής χρημάτων στο αυτοκρατορικό ταμείο, ο Κωνσταντίνος προχώρησε σε εκτεταμένους ελέγχους στους τίτλους ιδιοκτησίας και νομής, καταφέρνοντας τελικά να συγκεντρώσει μεγάλα ποσά από πρόστιμα και δημεύσεις περιουσιών. Επιπλέον, επέτρεψε σε αστούς της Κωνσταντινούπολης να αναλάβουν υψηλά αξιώματα με αντάλλαγμα την καταβολή σε ετήσια βάση υψηλών χρηματικών ποσών.
Λίγο καιρό μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Κωνσταντίνος Ι΄ έστεψε συναυτοκράτορες τους γιους του Μιχαήλ (μετέπειτα Μιχαήλ Ζ΄) και Κωνστάντιο, παραβλέποντας τον δευτερότοκο γιο του Ανδρόνικο. Τη διαπαιδαγώγηση των τριών γιων του εμπιστεύτηκε στον μεγάλο λόγιο της εποχής Μιχαήλ Ψελλό, τον οποίο χρησιμοποιούσε επίσης και ως αυτοκρατορικό σύμβουλο.
Τον Μάιο του 1066 ο αυτοκράτορας αρρώστησε βαριά. Βλέποντας ο ίδιος ότι πλησίαζε το τέλος της ζωής του, τον Μάιο του 1067 ο Κωνσταντίνος υποχρέωσε τη σύζυγό του Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα να δώσει όρκο με τον οποίο αναλάμβανε την υποχρέωση να μην παντρευτεί ξανά μετά τον θάνατό του. Ο αυτοκράτορας φοβόταν ότι ο διάδοχός του δεν θα σεβόταν το δικαίωμα του ανήλικου ακόμα πρωτότοκου γιου του Μιχαήλ στον θρόνο. Η Ευδοκία ορκίστηκε επίσης να μην αφαιρέσει κάποια εξουσία από τον αδερφό του, καίσαρα Ιωάννη.
Πολλοί ήταν εκείνοι που συζητούσαν ότι ήταν ανάγκη να αρθούν οι όρκοι της Ευδοκίας απέναντι στον Κωνσταντίνο Ι΄ για τη σωτηρία της αυτοκρατορίας.
Ο όρκος της Ευδοκίας δόθηκε σε γραπτή μορφή στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννη Η΄ Ξιφιλίνο, ενώπιον της πατριαρχικής συνόδου και της συγκλήτου. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 21 Μαΐου 1067, ο Κωνσταντίνος Ι΄ άφησε την τελευταία του πνοή, ήσυχος για το μέλλον της δυναστείας του.
Κατά τη διάρκεια της αντιβασιλείας της Ευδοκίας, η αυτοκρατορία υπέστη μεγάλες καταστροφές από τις επιδρομές των Σελτζούκων στην ανατολική Μικρά Ασία. Σταδιακά άρχισε να κερδίζει έδαφος η ιδέα της ανάληψης της εξουσίας από έναν στρατιωτικό αυτοκράτορα. Παρά την αντίδραση του Ψελλού και του καίσαρα Ιωάννη, τα Χριστούγεννα του 1067 η Ευδοκία κάλεσε στο παλάτι τον διακριθέντα για τις επιτυχίες του στους πολέμους εναντίον των Πετσενέγων Ρωμανό Διογένη και στη συνέχεια τον διόρισε αρχηγό του αυτοκρατορικού στρατού.
Πολλοί ήταν εκείνοι που συζητούσαν ότι ήταν ανάγκη να αρθούν οι όρκοι της Ευδοκίας απέναντι στον Κωνσταντίνο Ι΄ για τη σωτηρία της αυτοκρατορίας. Ανάμεσα σε αυτούς ανήκε και ο Πατριάρχης Ιωάννης Η΄. Τότε η Ευδοκία κάλεσε ξανά στο παλάτι τον Διογένη στις 31 Δεκεμβρίου και την 1η Ιανουαρίου 1068 τον παντρεύτηκε, αφού έλαβε πρώτα τη συγκατάθεση του πρωτότοκου γιου της και διαδόχου του θρόνου Μιχαήλ. Ο Ρωμανός Δ΄ Διογένης, ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα της Ευδοκίας και του λαού της Κωνσταντινούπολης, ασχολήθηκε αμέσως με την προσπάθεια αντιμετώπισης των εισβολέων στα ανατολικά σύνορα.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
