«Μετά τη φωτιά παλεύεις με τους δαίμονές σου»

«ΕΧΕΙ ΜΙΑ ΜΟΝΑΞΙΑ το να είσαι πυροσβέστης. Οχι γιατί δεν έχεις ομάδα, αλλά γιατί, αφού επιστρέψεις από το πεδίο, παλεύεις μόνος σου. Εχεις κάνει ράμματα, έχεις πάθει διάστρεμμα στο πόδι, δεν μπορείς να αναπνεύσεις καλά, έχεις ένα μικρό έγκαυμα στο χέρι σου, στην καλύτερη των περιπτώσεων. Παλεύεις όμως και με τους δαίμονές σου, έχεις δεις νεκρούς, παγιδευμένους, καμένους, συγγενείς να κλαίνε», λέει στην «Κ» ο Ν., πυροσβέστης, 42 ετών, ο οποίος υπηρετεί στο Σώμα και έχει αντιμετωπίσει αρκετές επικίνδυνες πυρκαγιές στην καριέρα του.

«Ηταν ένα πολύ δύσκολο καλοκαίρι, μια εικόνα δυστοπική, δύσκολη. Στο τέλος κάθε σεζόν έχουμε σίγουρα μικροτραυματισμούς, αλλά και αναπνευστικά προβλήματα. Φέτος είχαμε όμως και σοβαρούς τραυματισμούς. Συναδέλφους που δεν ξέρουμε αν θα περπατήσουν ξανά. Και άλλα τα οποία δεν φαίνονται, καρδιακά προβλήματα, μια διαρκής κόπωση, ψυχολογικά. Πολλές φορές μετά τη σεζόν τρέχουμε μόνοι μας στους γιατρούς, κάνουμε εξετάσεις και ευχόμαστε να είναι όλα καλά. Για να ξαναριχτούμε στη μάχη. Γιατί πυροσβέστης δεν γίνεσαι για να κάνεις απλά μια δουλειά. Γίνεσαι γιατί θέλεις να βοηθήσεις», λέει, για να κλείσει το τηλέφωνο. Δεν θέλει να αναφερθεί το όνομά του. Μια σιωπή απλώνεται στους πυροσβέστες που έχουν επιστρέψει από τη φετινή μάχη. Λίγα τα λόγια, πολλά τα τραύματα. 

«Είναι άλλο να σβήνουμε μια πυρκαγιά στην ύπαιθρο, χωρίς να υπάρχουν πλησίον κατοικίες και εργοστάσια, και άλλο να σβήνουμε μία πυρκαγιά η οποία είναι σε αμιγές περιβάλλον και περιλαμβάνει σπίτια, αυτοκίνητα, εργοστάσια, όπως έγινε στην Πάτρα και στη Δυτική Αχαΐα», λέει στην «Κ» ο Ιωάννης Σαλίκης, 30 χρόνων, εθελοντής πυροσβέστης στο Σωματείο Εθελοντών Πυροσβεστών Νομού Αχαΐας. Του οποίου τα μέλη είναι πιστοποιημένα από την Πολιτική Προστασία.

Φανταστείτε ότι εγώ δεν καπνίζω, να το πω λαϊκά, και ο γιατρός μού είπε “πώς είσαι έτσι;”. Ας πούμε πως μου είχε μείνει ένα κουσούρι.

«Κατά συνέπεια ελλοχεύουν πάρα πολλοί κίνδυνοι για την υγεία μας, όπως είναι πρώτον τα αναπνευστικά προβλήματα, δεύτερον είναι κίνδυνος για καρδιακά, για την καρδιακή υγεία, τρίτον τα εγκαύματα και οι τραυματισμοί. Τέταρτον, υπάρχουν διάφορες επιδράσεις στην ψυχική υγεία», συνεχίζει, για να τονίσει τον σημαντικό ρόλο που παίζουν πλέον και οι εθελοντές στην κατάσβεση των πυρκαγιών. «Εκτός από αυτά έχουμε και διάφορες μολύνσεις και ασθένειες, μειωμένη ορατότητα, τροχαία ατυχήματα που μπορούν να συμβούν κατά τη διάρκεια της κατάσβεσης. Καταλαβαίνετε ότι καλούμαστε και εμείς να αντιμετωπίσουμε ειδών καταστάσεις, σαν σε έναν πόλεμο, όπως λέμε μεταξύ μας».

«Μετά το πέρας των πυρκαγιών στην Πάτρα, όλοι όσοι επιχειρήσαμε μεταβήκαμε για να κάνουμε διάφορες εξετάσεις σε δικούς μας γιατρούς, με δικά μας έξοδα, έτσι ώστε να δούμε πόσο επιβαρυμένος είναι ο οργανισμός μας. Φανταστείτε ότι εγώ δεν καπνίζω, να το πω λαϊκά, και ο γιατρός μού είπε “πώς είσαι έτσι;”. Ας πούμε πως μου είχε μείνει ένα κουσούρι». 

ΣΤΡΕΣ, ΚΟΠΩΣΗ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ

Και ενώ οι πυροσβέστες, επαγγελματίες και εθελοντές, κάνουν τον απολογισμό τους για ακόμη μία σεζόν, η καταπόνησή τους είναι μεγάλη λόγω των συνθηκών υψηλών θερμοκρασιών και καπνού. Στο εργαστήριο Εμβιομηχανικής και Εργονομίας του ΤΕΦΑΑ ΠΘ, ο καθηγητής Παναγιώτης Β. Τσακλής μελετάει με την ομάδα του αυτές τις αλληλεπιδράσεις, κυρίως τις μυοσκελετικές καταπονήσεις των ατόμων αυτών, κάτω από το πρίσμα και των νέων περιβαλλοντικών κινδύνων. Οπως εξηγεί στην «Κ», «τα φαινόμενα που συνοδεύουν τη δραστηριότητα των πυροσβεστών και μιας άλλης πιο εξειδικευμένης ομάδας, αυτής των δασοκομάντος, είναι τόσο σύνθετα και πολυπαραγοντικά, ώστε οι καταπονήσεις του οργανισμού τους να εντοπίζονται σχεδόν σε όλα τα όργανα και συστήματα, αλλά και να διασυνδέονται, επιβαρύνοντας ακόμα και το ψυχοκοινωνικό τους υπόβαθρο».

Στη λίστα των επιβαρύνσεων περιλαμβάνονται κακώσεις, όπως πληγές, αιμορραγίες, μώλωπες, που εμφανίζονται σε υψηλά ποσοστά, άνω του 20%, σε όλες τις φάσεις μετακίνησης και πυρόσβεσης, και σε επείγοντα εκτός πυρκαγιών, αλλά και κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης. Από τη λίστα δεν λείπουν και τα καρδιαγγειακά συμβάντα αλλά και τα εγκεφαλικά επεισόδια, κατά τη μετακίνηση προς την πυρκαγιά, σε ποσοστό 2,1%, πιθανότατα λόγω του αυξημένου στρες και ενίοτε στη βάση προηγηθείσας κόπωσης. «Επί της ουσίας είναι δεδομένο ότι θα αντιμετωπίσουν καταπονήσεις οι οποίες είναι πολυπαραγοντικές. Προφανώς είναι το μυοσκελετικό, το οποίο ούτως ή άλλως είναι δεδομένο. Αυτό συνδυάζεται βέβαια και με τη φορητότητα. Το ότι μεταφέρουν εξοπλισμό».

Επίσης και ο ίδιος ο εξοπλισμός που φορούν καταπονείται. «Βλέπουμε ποσοστό 49%, κυρίως μυϊκών κακώσεων και ρήξεων, κατά τη διαδικασία συναγερμού και μετακίνησης στο συμβάν, με αντίστοιχα ποσοστά στο 41% κατά την πυρόσβεση, αλλά και ένα πολύ μεγάλο ποσοστό 56% κατά τη διάρκεια επειγόντων περιστατικών αστικού χαρακτήρα, δηλαδή όχι πυρκαγιών. Εντυπωσιακό είναι και το ποσοστό 59%, σχεδόν 6 στους 10, κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους (κυρίως λόγω απειρίας)». 

Ο μεταβολισμός πάει στο κόκκινο, δηλαδή μπλοκάρεται η δράση της ινσουλίνης. Εχουμε υπεργλυκαιμία. Στην ουσία δημιουργείται μια βραδυφλεγής βόμβα μέσα στο σώμα τους.

Οπως τονίζει ο κύριος Τσακλής, «ένα άλλο πολύ μεγάλο πρόβλημα είναι η κόπωση. Δεν είναι μόνον η κόπωση η περιφερική, το μυϊκό κομμάτι, ότι κουράστηκαν οι μύες και τελείωσε η ενέργεια. Είναι και η κόπωση στο κεντρικό κομμάτι, στον φλοιό, στο να δώσει εντολή, να μπορέσει να οργανώσει στρατηγική. Σιγά σιγά αποδιοργανώνει όλη τη συμπεριφορά στον χώρο και μετά συνδυάζεται με το στρες». 

Σύμφωνα με τον καθηγητή, σχεδόν όλοι οι πυροσβέστες που επιχειρούν σε μία περίοδο υψηλών απαιτήσεων εμφανίζουν επίσης υψηλά ποσοστά ηπατικών λιπιδίων, κατά τη διάρκεια και μετά τη λήξη της περιόδου. «Ο μεταβολισμός πάει στον κόκκινο, δηλαδή μπλοκάρεται η δράση της ινσουλίνης. Εχουμε υπεργλυκαιμία. Στην ουσία δημιουργείται μια βραδυφλεγής βόμβα μέσα στο σώμα τους. Χαλάει ο μεταβολισμός τους από την κακή διατροφή που κάνουν – τρώνε ό,τι βρουν λόγω του άτακτου προγράμματος που έχουν». 

ΚΑΘΕ ΦΩΤΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ

«Οταν σου συμβεί κάτι πολύ κακό, καλείσαι να ζήσεις με το τραύμα», μας είπε ο κ. Αγγελος Μπαρμπαγιάννης ένα μεσημέρι στη Νίκαια όπου τον συναντήσαμε. Είναι βετεράνος πυροσβέστης, του οποίου πρόσωπο κάηκε σχεδόν ολοσχερώς σε πυρκαγιά. Ο πυροσβέστης, ο οποίος θεωρείται ήρωας και τιμήθηκε για την προσφορά του, διατελούσε χρέη ανθυποπυραγού – υποδιοικητή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Χίου στη μεγάλη φωτιά που ξέσπασε στο νησί στις 28 Ιουλίου 1999. Xρόνια μετά θυμάται πως η φωτιά ξεκίνησε μετά τις τρεις το μεσημέρι, πιθανώς από καλώδια της ΔΕΗ. Λόγω των ισχυρών ανέμων επεκτάθηκε γρήγορα σε χορτολιβαδικές εκτάσεις.

Δίνουμε έναν όρκο στην πολιτεία, ότι θα φυλάσσουμε ανθρώπινες ζωές και ανθρώπινες περιουσίες. Αυτό έχει και ένα κόστος. Το σημαντικό είναι να λάβεις τα μέτρα που πρέπει για να προλάβεις το κακό.

Στην ίδια πυρκαγιά έχασαν τη ζωή τους δύο νέα παιδιά, εποχικοί δασοπυροσβέστες, οι Γιάννα Τασσοπούλου και Σταύρος Καρβουνιάρης. «Ανεβήκαμε την πλαγιά αρκετά ψηλά από τον δρόμο. Ξαφνικά ακούσαμε μια κραυγή της Γιάννας, τρέξαμε και οι δύο και τη βρήκαμε χωρίς αισθήσεις, ενώ μας έφθανε η φωτιά. Δεν το αντιληφθήκαμε, κινήσαμε να τη σώσουμε, οπότε πιάσαμε φωτιά και οι ίδιοι. Με μετέφεραν στο νοσοκομείο της Χίου», λέει σήμερα στην «Κ». Εμεινα 110 ημέρες στην εντατική. Εκανα 10 χειρουργεία. Τότε εδώ δεν υπήρχε κατάλληλη γνώση για τέτοιου είδους εγκαύματα. Είχα τη διαβεβαίωση ότι το υπουργείο Δημόσιας Τάξης θα κάλυπτε τα έξοδα νοσηλείας στο εξωτερικό, και το έκαναν, οπότε αποφάσισα να πάω στη Νέα Υόρκη που είχα έναν εξάδελφο. Πήγα εκεί τον Φεβρουάριο του 2001 μόνος μου. Εμεινα εκεί δύο χρόνια και έκανα άλλα οκτώ χειρουργεία. Με στήριξε και η Πυροσβεστική και η Πολιτεία. Ηταν υποχρέωσή τους». 

Ο κ. Μπαρμπαγιάννης, ο οποίος βγήκε έκτοτε σε διαθεσιμότητα λόγω του τραυματισμού του, τονίζει την άμεση ανάγκη για πρόληψη. «Δίνουμε έναν όρκο στην πολιτεία, ότι θα φυλάσσουμε ανθρώπινες ζωές και ανθρώπινες περιουσίες. Αυτό έχει και ένα κόστος. Το σημαντικό είναι να λάβεις τα μέτρα που πρέπει για να προλάβεις το κακό. Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση. Μπορούν να γίνουν πολλά πράγματα από πλευράς πρόληψης. Από το Σώμα, από την πολιτεία. Αλλά η φωτιά είναι φωτιά. Και καμία φωτιά δεν είναι παρόμοια με κάποια προηγούμενη», δηλώνει λίγο πριν φύγει για τη Μονεμβασιά όπου διαμένει. 

ΤΟ ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ

«Κάθε φορά που επιχειρούμε, πέρα από γνώσεις, κατάρτιση, σωματική δύναμη, χρειάζονται τεράστια ψυχικά αποθέματα. Είμαστε άνθρωποι κι εμείς που σε κάθε περιστατικό σπεύδουμε να σώσουμε ζωές και περιουσίες. Με θάρρος και με αυταπάρνηση, αφήνοντας πολλές φορές, τις περισσότερες φορές μάλλον, τα δικά μας συναισθήματα πίσω», ανοίγει τη συζήτηση η Βασιλική Χαραλά, πυρονόμος, από τη βάρδιά της στον 2ο Πυροσβεστικό Σταθμό Θεσσαλονίκης.

Τις εικόνες που εντυπώνονται στο μυαλό δεν μπορείς να τις αφήσεις πίσω σου, ειδικά όταν τα θύματα είναι μικρά παιδιά.

«Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα στρεσογόνο επάγγελμα. Τις εικόνες που εντυπώνονται στο μυαλό δεν μπορείς να τις αφήσεις πίσω σου, ειδικά όταν τα θύματα είναι μικρά παιδιά. Τα τελευταία χρόνια με την κλιματική απορρύθμιση έχουν πέσει όλα τα φώτα της δημοσιότητας στις δασικές πυρκαγιές, οι οποίες είναι αναρίθμητες. Αλλά στα τροχαία αντιμετωπίζουμε ανθρώπους, παιδιά, ενήλικες οι οποίοι είναι εγκλωβισμένοι, αντιμετωπίζουμε συγγενείς που φωνάζουν, που χάνουν τους δικούς τους. Ολες αυτές οι εικόνες και οι μνήμες μένουν χαραγμένες και είναι δύσκολο να τις αποβάλεις. Κάθε άνθρωπος τον οποίο διασώζουμε είναι ένας δικός μας άνθρωπος», λέει η πυροσβέστης, για να θυμηθεί και τη θλιβερή απώλεια ενός συναδέλφου, σε μια πυρκαγιά που έλαβε χώρα σε βιοτεχνία.

Η Βaσιλική Χαραλά, μητέρα δύο παιδιών, έχει απευθυνθεί σε ψυχολόγο για να μπορέσει να αντιμετωπίσει κάποια από τα συναισθήματά της μετά από συμβάντα αλλά και από απώλειες συναδέλφων. «Υπάρχει τμήμα της Πυροσβεστικής με ψυχολόγους, συναδέλφους, επαγγελματίες, οι οποίοι λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο και είναι εκεί για να μας βοηθήσουν. Εχουμε αντιμετωπίσει δύσκολα συμβάντα και εδώ, στον σταθμό, μετράμε και τρεις απώλειες συναδέλφων από τα συνολικά 70 στη χώρα».

Οπως περιγράφει η πυροσβέστης, μετά από δύσκολα συμβάντα συνηθίζει να συγκεντρώνεται η βάρδια με τον αξιωματικό υπηρεσίας για να συζητήσει. «Αξιολογούμε αν ήταν σωστές οι ενέργειες που κάναμε, αν θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει κάτι άλλο. Στηρίζουμε ο ένας τον άλλον. Εχει τύχει σε δύσκολα συμβάντα να έρθουν και οι ψυχολόγοι να στηρίξουν τη βάρδια ομαδικά».

«ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ»

Πίσω στην Αθήνα, στο Τμήμα Ψυχοκοινωνικής Μέριμνας του Πυροσβεστικού Σώματος, οι ψυχολόγοι και πυροσβέστες Γιάννης Ανδρουτσάκος και Γεωργία Σωτηροπούλου «κουράρουν» τους συναδέλφους τους που χρειάζονται ψυχολογική στήριξη. Μας εξηγούν πως η ύπαρξη της οργανωμένης εσωτερικής υπηρεσίας ψυχοκοινωνικής υποστήριξης του προσωπικού δεν είναι πολυτέλεια ούτε ταμπού. «Εμείς το έχουμε ως επιβεβλημένη αναγκαιότητα για να διατηρήσουμε το αξιόμαχο. Αντιμετωπίζουμε τους συναδέλφους με πολύ σεβασμό, με ταπεινότητα και ευαισθησία. Ολους τους πυροσβέστες που εργάζονται στο πεδίο». 

Είναι γεγονός πως ένα 30% με 40% αντιμετωπίζει ή βρίσκεται σε κίνδυνο να αντιμετωπίσει κάποια ψυχολογική διαταραχή, λένε στην «Κ», βασιζόμενοι σε διεθνή βιβλιογραφία, ενώ έρευνες στη χώρα μας διεξάγονται για πρώτη φορά.  «Είναι επαγγελματίες, εκπαιδευμένοι, και οι άμυνες λειτουργούν: το μπλοκάρισμα, η μόνωση των συναισθημάτων. Εκείνη τη στιγμή όλες οι ομάδες προσφέρουν με ψυχραιμία. Οταν όμως φεύγουν από το πεδίο, τι γίνεται; Ολα όσα έζησαν έρχονται ξανά και ξανά στη σκέψη και στη μνήμη; Αυτές οι αναμνήσεις των συσσωρευμένων περιστατικών πώς επιδρούν στον ψυχισμό; Αυτό μας ενδιαφέρει να ερευνήσουμε», τονίζουν οι ψυχολόγοι. 

Η επαφή με τη βιαιότητα του θανάτου. Φωτιές, τροχαία ατυχήματα, μαζικές καταστροφές. Η θέα των πτωμάτων. Ο πόνος των επιζώντων. Τους επηρεάζει η κούραση, το ασταθές ωράριο. Η πολύωρη εργασία, ο διακεκομμένος ύπνος. Η πίεση από τον χρόνο. Η ευθύνη της επιλογής κρίσιμων αποφάσεων. Η αίσθηση της ευθύνης για τη σωτηρία της ζωής.

«Οι επιβαρυντικοί παράγοντες είναι πολλοί», εξηγεί ο πυραγός Γιάννης Ανδρουτσάκος. «Αφενός είναι η εργασία σε βάρδιες, που κι αυτή διαταράσσει χονδρικά τους ρυθμούς, αφετέρου τα συμβάντα με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι: Κίνδυνος. Εικόνες. Ενας άνθρωπος που είναι τραυματισμένος. Η ασφάλεια όλων των υπολοίπων. Εμείς το λέμε μια ψυχοφθόρα, επαναλαμβανόμενη έκθεση σε απρόβλεπτες και επικίνδυνες καταστάσεις. Η επαφή με τη βιαιότητα του θανάτου. Φωτιές, τροχαία ατυχήματα, μαζικές καταστροφές. Η θέα των πτωμάτων. Ο πόνος των επιζώντων. Τους επηρεάζει η κούραση, το ασταθές ωράριο. Η πολύωρη εργασία, ο διακεκομμένος ύπνος. Η πίεση από τον χρόνο. Η ευθύνη της επιλογής κρίσιμων αποφάσεων. Η αίσθηση της ευθύνης για τη σωτηρία της ζωής. Ολα αυτά αφήνουν σημάδια στην ψυχική υγεία του πυροσβέστη», λέει αναλύοντας τους κινδύνους. 

«Το επάγγελμα είναι καθαρά αλτρουιστικό. Ολοι οι πυροσβέστες που εκτίθενται σε τραυματικά γεγονότα είναι με κάποιον τρόπο ευάλωτοι σε διαταραχή μετατραυματικού στρες. Παρ’ όλα αυτά οι επιπτώσεις των τραυματικών γεγονότων δεν οδηγούν πάντα σε τραύμα. Σημειώστε επίσης ότι το κίνητρο είναι πολύ υψηλό για τον πυροσβέστη. Αλλιώς δεν μπορεί να αποδώσει. Θέλει να δώσει βοήθεια», συμπληρώνει και η κ. Σωτηροπούλου. 

Πολλές φορές οι ψυχολόγοι παρεμβαίνουν στο πεδίο. «Είμαστε παρόντες σε μεγάλα συμβάντα. Στο Μάτι, στη Μάνδρα, στα Τέμπη. Πυρκαγιές, πλημμύρες, καταστροφές. Για την ολοκληρωμένη διαχείριση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και ψυχολογικής παρέμβασης, η οποία διεξάγεται σε ομαδικό επίπεδο, με δομημένες διαδικασίες, για να διαχειριστούν οι πυροσβέστες όσα νιώθουν και να βάλουν σε τάξη τα συναισθήματά τους. Ο πυροσβέστης δεν είναι πλέον δυνατός ή άτρωτος. Εχει αρθεί αυτό το στερεότυπο, και εμείς το βλέπουμε από τον κόσμο που έρχεται εδώ. Περνώντας τα χρόνια, έχουν εξοικειωθεί με την κουλτούρα του στρες, είναι άλλωστε άνθρωποι με συναισθήματα και οι πυροσβέστες», καταλήγει η γιατρός. 

«ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ»

Σε ένα άλλο γραφείο πυροσβέστες αγωνίζονται για το δίκιο τους μακριά από το πεδίο. Φωτογραφίες των «πεσόντων» συναδέλφων διακοσμούν τον τοίχο. «Προσπαθούμε να διεκδικήσουμε και να κερδίσουμε το αυτονόητο. Ποιο είναι αυτό; Οτι το επάγγελμα του πυροσβέστη, επαναλαμβάνω παγκοσμίως, είναι επικίνδυνο και ανθυγιεινό», λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος, Νίκος Λαυράνος.

Ο κύριος Λαυράνος εξηγεί πως «το επικίνδυνο είναι όταν επιχειρεί ο πυροσβέστης σε μια κατάσβεση πυρκαγιάς δασικής ή αστικής, σε ένα διαμέρισμα, σε ένα βιομηχανικό χώρο όπου μπορεί να τραυματιστεί σοβαρά με μελλοντικές συνέπειες για την υγεία του, η ακόμη και να χάσει και τη ζωή του. Το Πυροσβεστικό Σώμα στη χώρα μας δυστυχώς θρηνεί 70 νεκρούς συναδέλφους. Το ανθυγιεινό είναι οι έμμεσες συνέπειες από την αντιμετώπιση αυτού του συμβάντος. Βραχυπρόθεσμες μακροπρόθεσμες συνέπειες, οι οποίες έχουν ως επί το πλείστον δυσάρεστες συνέπειες για την υγεία, είτε κατά τη διάρκεια του υπηρεσιακού του βίου είτε στη συνταξιοδότηση». 

Προς το παρόν το επάγγελμα του πυροσβέστη είναι χαρακτηρισμένο ως επικίνδυνο και οι επαγγελματίες λαμβάνουν το ανάλογο επίδομα. «Αυτή όμως είναι η μια όψη του νομίσματος» τονίζει ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας. «Πρέπει να δοθεί και ο χαρακτηρισμός του ανθυγιεινού για να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε για μέτρα προληπτικά, πιο κατάλληλη εκπαίδευση για την κατάλληλη προφύλαξη, ιατρική ασφάλιση ολική και επιδόματα που να καλύπτουν τις ανάγκες που προκύπτουν» καταλήγει. 

Αυτό που θέλουμε είναι η πολιτεία να διασφαλίσει αυτά που πρέπει, τα αυτονόητα, τα εχέγγυα σε ένα νέο παιδί που μπαίνει στο Σώμα και να του πει ότι “εγώ σου παρέχω αυτά που χρειάζεσαι, θα είμαι δίπλα σου”.

«Το θέμα είναι η πρόληψη όσον αφορά την καθημερινότητά τους, την άσκηση, την καλή φυσική κατάσταση, το τι θα κάνουν με αυτά τα δεδομένα», προσθέτει και ο καθηγητής Παναγιώτης Τσακλής, ο οποίος έχει ετοιμάσει στο πλαίσιο της έρευνας του και προτάσεις σχετικές με αυτό το πολύ σημαντικό κομμάτι, την πρόνοια. «Δεν είναι μόνο “παιδιά, κοιτάξτε να τρώτε καλά, να διατηρείτε το βάρος σας και να γυμνάζεστε”. Αυτό δεν λέει τίποτα. Χρειάζεται στενή ιατρική παρακολούθηση σε όλα τα βήματα. Χρειάζεται ο κατάλληλος εξοπλισμός για όλους, και για εθελοντές, και για επαγγελματίες. Το θέμα είναι τι γίνεται όταν σβήνει η φωτιά. Οταν ο πυροσβέστης επιστρέφει σπίτι του».