Ο πληθωρισμός «ροκάνισε» τις αυξήσεις των συντάξεων με αποτέλεσμα, ενώ οι συντάξεις βγήκαν από τον «πάγο» και δέχθηκαν σημαντικές ονομαστικές αναπροσαρμογές, τα τελευταία χρόνια, στην τσέπη των συνταξιούχων να φανεί μια σωρευτική αύξηση της τάξης μόλις του 0,8%. Την ίδια στιγμή, ακόμη και ο πληθυσμός των συνταξιούχων… γερνάει, ενώ η ψαλίδα μεταξύ των συντάξεων του Δημοσίου και αυτών του ιδιωτικού τομέα παραμένει μεγάλη, αν και σταδιακά μειώνεται. Ετσι, η πραγματική πρόκληση για την ασφαλιστική πολιτική δεν αφορά το ύψος των συντάξεων, αλλά τη διατήρηση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης και τη διασφάλιση επαρκούς εισοδήματος για έναν ολοένα μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων.
Αναλυτικά, τα στοιχεία της ειδικής ανάλυσης των Cepal Hellas και ΙΟΒΕ για τις συντάξεις αποτυπώνουν μια εξαιρετικά μικρή βελτίωση των αποδοχών των συνταξιούχων, πολύ μικρότερη από αυτή που δείχνουν οι ονομαστικές αποδοχές. Και την ίδια στιγμή, καταγράφουν τη γήρανση του πληθυσμού των συνταξιούχων με ταχύτερους ρυθμούς, δημιουργώντας νέες προκλήσεις τόσο για την επάρκεια του εισοδήματος όσο και για το ασφαλιστικό μας σύστημα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, η μέση σύνταξη γήρατος αυξήθηκε σε πραγματικούς όρους μόλις κατά 0,8% την περίοδο 2019-2025. Η εξέλιξη αυτή απέχει σημαντικά από την πραγματική αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία ξεπέρασε το 30%, ενώ είναι οριακά καλύτερη από την πορεία του μέσου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος υποχώρησε ελαφρώς σε πραγματικούς όρους κατά την ίδια περίοδο. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι οι αυξήσεις που χορηγήθηκαν στους συνταξιούχους τα τελευταία χρόνια συνέβαλαν κυρίως στη διατήρηση της αγοραστικής τους δύναμης και όχι σε ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου. Η περίοδος του υψηλού πληθωρισμού περιόρισε σημαντικά το πραγματικό όφελος των αυξήσεων, με αποτέλεσμα το διαθέσιμο εισόδημα των περισσοτέρων να παραμείνει ουσιαστικά στάσιμο. Είναι ενδεικτικό ότι η μεγαλύτερη ομάδα συνταξιούχων λαμβάνει σήμερα κύρια σύνταξη μεταξύ 1.000 και 1.500 ευρώ τον μήνα.
Παράλληλα, οι μελετητές καταγράφουν την έντονη δημογραφική γήρανση του συνταξιοδοτικού πληθυσμού, με την πλειοψηφική ομάδα να είναι αυτή των 71 έως 75 ετών, ενώ το ποσοστό των συνταξιούχων ηλικίας άνω των 65 ετών αυξήθηκε στο 86% το 2025 από 81% το 2019. Αντίθετα, μειώνεται σταδιακά ο αριθμός των συνταξιούχων ηλικίας 51 έως 65 ετών, εξέλιξη που συνδέεται με την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και τον περιορισμό της πρόωρης εξόδου από την αγορά εργασίας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση των συντάξεων μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, με τις δημόσιες συντάξεις να διατηρούν σημαντικό προβάδισμα. Σε ονομαστικές τιμές, η μέση κύρια σύνταξη στο Δημόσιο αυξήθηκε από 1.162 ευρώ το 2019 στα 1.235 ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση 6,3%. Στον ιδιωτικό τομέα, η αντίστοιχη μέση σύνταξη αυξήθηκε από 730 ευρώ σε 884 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 21%. Προσαρμόζοντας τις αυξήσεις στον πληθωρισμό, αποδεικνύεται ότι οι πραγματικές συντάξεις του Δημοσίου μειώθηκαν κατά περίπου 11% μέσα στην εξαετία, ενώ οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα παρουσίασαν οριακή πραγματική αύξηση της τάξης του 1,3%. Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί η απόσταση μεταξύ των δύο κατηγοριών συνταξιούχων. Ενώ το 2019 η μέση σύνταξη του Δημοσίου ήταν κατά 59% υψηλότερη από εκείνη του ιδιωτικού τομέα, το αντίστοιχο πλεονέκτημα περιορίστηκε στο 40% το 2025.
