Με επιφύλαξη αντιμετωπίζουν οι πλοιοκτήτες την ανακοίνωση για την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, η οποία θα επιτρέψει ξανά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Αυτό συμβαίνει διότι σημαντικές λεπτομέρειες, όπως οι εγγυήσεις για ασφαλή διέλευση αλλά και οι πληροφορίες για ενδεχόμενη επιβολή διοδίων μεσοπρόθεσμα, παραμένουν ακόμα άγνωστες και γεννούν νέα ερωτήματα. Για παράδειγμα, καμία δυτική εταιρεία δεν αναμένεται να δεχτεί την επιβολή διοδίων, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε ανοιχτή καταστρατήγηση της διεθνούς αρχής για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Αν μη τι άλλο, θα δημιουργούσε ένα κακό προηγούμενο και για άλλα στρατηγικά μέρη του πλανήτη, σχολιάζουν χαρακτηριστικά ναυτιλιακοί κύκλοι.
Επί του παρόντος, ωστόσο, η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη και όλοι περιμένουν να μάθουν περισσότερα την Παρασκευή, οπότε είναι προγραμματισμένη η υπογραφή της συμφωνίας στη Γενεύη. Τα επασφάλιστρα για τον κίνδυνο πολέμου εξακολουθούν να κινούνται σε δυσθεώρητα ύψη, στο 4% της αξίας κάθε πλοίου ή και υψηλότερα ανά διέλευση, από 0,01%-0,05% πριν από τον πόλεμο. Αυτό δεν εμποδίζει, βέβαια, έναν διακριτό αριθμό πλοιοκτητών, ορισμένοι εκ των οποίων και Ελληνες, από το να επιχειρούν στον Περσικό Κόλπο. Εξάλλου, «με τους ημερήσιους ναύλους να κυμαίνονται σε υπερδιπλάσια ή και ακόμα υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με αυτά πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στον Περσικό, διευκολύνονται οι αποφάσεις για την ανάληψη του υψηλού ρίσκου που συνεπάγονται αυτά τα ταξίδια», αναφέρουν χαρακτηριστικά ναυλομεσιτικές πηγές.
Εν τω μεταξύ, μετά το «πάγωμα» των εξαγωγών πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου τις πρώτες εβδομάδες, σταδιακά το ένα τρίτο περίπου του πετρελαίου που διακινείτο πριν από τον πόλεμο έχει ξαναβρεί τον δρόμο του προς τις αγορές: Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει υπολογίσει ότι η προσφορά στον Κόλπο μειώθηκε κατά 14 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ή περίπου το 14% της παγκόσμιας προσφοράς. Ωστόσο έμποροι (traders) δήλωσαν στο Reuters ότι ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να είναι πιο κοντά στα 5 με 6 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Αυτές οι εξαγωγές –οι οποίες πραγματοποιούνται είτε μέσω αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα είτε μέσω ναυλωμένων από τα κράτη του Περσικού δεξαμενοπλοίων (για απευθείας ταξίδια έως τον τελικό προορισμό ή για μεταφόρτωση του αργού σε άλλα πλοία έξω από το Ορμούζ)– εκτιμάται ότι αντιστοιχούν σε περίπου 5-6 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Σε άλλες περιπτώσεις, τα πλοία εξέρχονται από το νότιο πέρασμα, αυτό που βρίσκεται κοντά στις ακτές του Ομάν, με τη συνοδεία αμερικανικών πολεμικών πλοίων. Αρα, ένα μεγάλο μέρος της διακίνησης πετρελαίου έχει αρχίσει να αποκαθίσταται.
Ολοι περιμένουν να μάθουν περισσότερα την Παρασκευή, οπότε είναι προγραμματισμένη η υπογραφή της συμφωνίας στη Γενεύη.
Σε κάθε περίπτωση, οι λειτουργικοί κίνδυνοι, το κόστος ασφάλισης και η γεωπολιτική αβεβαιότητα θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις αποφάσεις των πλοιοκτητών και των ναυλωτών για πολλούς μήνες ακόμα. Ομως, η μεγάλη μείωση των αποθεματοποιημένων στη στεριά ανά τον κόσμο ποσοτήτων αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων σημαίνει ότι η ζήτηση θα παραμείνει υψηλή για αρκετούς μήνες, στηρίζοντας σε υψηλά επίπεδα τους ημερήσιους ναύλους των πλοίων που είναι διατεθειμένα να αναλάβουν το ρίσκο.
Η κατ’ αρχήν συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης πάντως έχει de facto δημιουργήσει ένα καθεστώς αναμονής και προσδοκίας, με την εκεχειρία να μην έχει τεθεί ακόμη επίσημα σε πλήρη ισχύ και τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια να παραμένει τυπικά ενεργός μέχρι την Παρασκευή 19 Ιουνίου, οπότε αναμένεται η υπογραφή του τελικού κειμένου στη Γενεύη. Κορυφαία στελέχη μεγάλων ναυτιλιακών ομίλων, όπως ο Ιάπωνας Τζοτάρο Ταμούρα, διευθύνων σύμβουλος της Mitsui OSK Lines, ξεκαθαρίζουν ότι οι περισσότεροι διαχειριστές δεξαμενοπλοίων θα χρειαστούν εβδομάδες προκειμένου να νιώσουν την απαραίτητη ασφάλεια για να επιστρέψουν στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι οι πολιτικές διακηρύξεις δεν αρκούν αν δεν μεταφραστούν σε πραγματικές συνθήκες ασφαλείας στο πεδίο. Την εκτίμηση αυτή συμμερίζεται και η διεθνής ναυτιλιακή ένωση BIMCO, επισημαίνοντας επιπλέον τις τεχνικές δυσκολίες, καθώς η αποχώρηση των περισσότερων από 500 εγκλωβισμένων πλοίων από τον Περσικό Κόλπο θα απαιτήσει χρόνο και θα εξαρτηθεί από τις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης που προβλέπεται να αναλάβει το Ιράν κατά τις πρώτες 30 ημέρες της εφαρμογής της συμφωνίας.
Το μεγαλύτερο τεχνοκρατικό και οικονομικό «αγκάθι» της επόμενης μέρας εντοπίζεται στο νομικό καθεστώς των τελών διέλευσης, καθώς το μνημόνιο κατανόησης παρουσιάζει σοβαρές αποκλίσεις στην ερμηνεία του. Ενώ ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι η προσδοκία των ΗΠΑ είναι η μακροπρόθεσμη λειτουργία των Στενών χωρίς διόδια, παραδεχόμενος ωστόσο ότι το θέμα θα κριθεί στις τεχνικές διαπραγματεύσεις, η Τεχεράνη προβάλλει μια εντελώς διαφορετική γραμμή. Ο Ιρανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί κατέστησε σαφές ότι καμία δέσμευση δεν θα υλοποιηθεί πριν από τις υπογραφές της Παρασκευής, ενώ τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι στο κείμενο έχει ενσωματωθεί όρος για την επιβολή «τελών ασφαλούς διέλευσης» υπέρ του Ιράν.
