Δύο και πλέον μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά απροσπέλαστα, ενώ ενισχύονται οι φόβοι για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και οι κλυδωνισμοί στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Στις αρχές της εβδομάδας, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το ναυτικό των ΗΠΑ θα βοηθήσει να πλοηγηθούν με ασφάλεια τα πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στην πλωτή οδό, παράγοντες της ναυτιλιακής βιομηχανίας ωστόσο εμφανίζονται επιφυλακτικοί για την επόμενη ημέρα. Την ανασφάλεια επιτείνει το γεγονός ότι ελάχιστα έχουν γίνει γνωστά για το πώς ακριβώς θα λειτουργήσει η επονομαζόμενη Επιχείρηση Ελευθερία (Project Freedom) των Αμερικανών, την ώρα μάλιστα που η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κρέμεται από μια κλωστή και εκφράζονται φόβοι για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στην περιοχή.
Ο επικεφαλής της κεντρικής διοίκησης των ΗΠΑ, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, δήλωσε χθες ότι πολεμικά πλοία των ΗΠΑ κατέρριψαν ιρανικούς πυραύλους κρουζ και drones που στόχευαν εμπορικά πλοία στο Ορμούζ, ενώ τα ΗΑΕ κατηγόρησαν το Ιράν ότι εξαπέλυσε επίθεση σε ένα πετρελαιοφόρο που ανήκει στην ADNOC, την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία τους. Ενα φορτηγό πλοίο νοτιοκορεατικών συμφερόντων τέλος έπιασε φωτιά έπειτα από έκρηξη στα Στενά. Μέσα στο εύφλεκτο αυτό σκηνικό, τέσσερα πλοία πέρασαν από το Ορμούζ τη Δευτέρα, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence, όταν πριν από τον πόλεμο περίπου 130 πλοία διέσχιζαν καθημερινά τα Στενά.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες φοβούμενες νέες επιθέσεις, διστάζουν να στείλουν πλοία στην περιοχή, τονίζοντας ότι το Ιράν πρέπει να συναινέσει σε οποιοδήποτε σχέδιο μετακίνησης μεγάλου αριθμού πλοίων μέσω της πλωτής οδού.
«Χωρίς συμφωνία από το Ιράν, υπάρχει κίνδυνος να ξεσπάσουν ξανά εχθροπραξίες», τόνισε ο Τζέικομπ Λάρσεν, επικεφαλής ασφάλειας του Συμβουλίου της Βαλτικής και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Συμβουλίου, το οποίο εκπροσωπεί εταιρείες στον ναυτιλιακό τομέα. Δεν είναι σαφές εάν το «Project Freedom» θα είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα ή εάν θα αποδειχθεί μια περιορισμένη επιχείρηση για την απομάκρυνση ορισμένων από τα παγιδευμένα πλοία», πρόσθεσε.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί, πάντως, δήλωσε σε ανάρτησή του στο «Χ» ότι οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ καταδεικνύουν πως «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση». Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το «Project Freedom» (Επιχείρηση Ελευθερία) καταλήγει να μετατρέπεται σε «Project Deadlock» (Επιχείρηση Αδιέξοδο).
Υπό κανονικές συνθήκες από το Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), η ροή αυτή όμως έχει ουσιαστικά σταματήσει από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ ενάντια στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. «Οι ναυτικοί που έχουν κολλήσει στα Στενά θα εκτιμούσαν πραγματικά την προστασία που παρέχεται στα πλοία τους για να αποπλεύσουν. Αλλά είναι βέβαιη αυτή η προστασία; Τι γίνεται με τις νάρκες; Είναι ασφαλισμένα τα πλοία; Είναι αυτή η προσφορά αρκετή; Είναι πραγματικά πολύ νωρίς για να συμπεράνουμε αν αυτά είναι καλά νέα ή δημιουργούν περισσότερο κίνδυνο», δήλωσε η Σάσα Μέιζερ, γενική γραμματέας του διεθνούς ναυτιλιακού συνδικάτου Nautilus, σχολιάζοντας με τη σειρά της το σχέδιο Τραμπ.
Στο πλαίσιο αυτό, το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο κάλεσε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, «να συνεργαστούν για να αναζητήσουν μια γρήγορη και διαφανή λύση για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας». Η Hapag-Lloyd με έδρα το Αμβούργο είναι μία από τις κορυφαίες ναυτιλιακές εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, και διαθέτει πολλά πλοία που έχουν «κολλήσει» στον Περσικό Κόλπο. «Σε αυτό το στάδιο, η αξιολόγηση κινδύνου μας παραμένει αμετάβλητη και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά για τις διαμετακομίσεις μέχρι νεωτέρας», ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός, ο οποίος παρακολουθεί τις εξελίξεις, δήλωσε ότι περίπου 20.000 ναυτικοί σε 1.600 πλοία έχουν παγιδευτεί στον Περσικό Κόλπο.
Σχεδόν 30 πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις από την έναρξη του πολέμου. «Οι ζωές των ναυτικών βρίσκονται σε ύψιστο κίνδυνο, έχουν μεγάλη έλλειψη πόσιμου νερού», δήλωσε ο P.A. Khan, ο οποίος επιβλέπει το παράρτημα της Ναυτιλιακής Ενωσης της Ινδίας. «Αυτά που λέει ο Τραμπ κάνουν τα πράγματα πιο δύσκολα και όχι πιο εύκολα».
