Την προοπτική να βρει η ελληνόκτητη ποντοπόρος ναυτιλία το «χρηματιστηριακό της σπίτι» στο Euronext Athens έβαλε στο τραπέζι ο Στεφάν Μπουζνά, ο διευθύνων σύμβουλος και πρόεδρος της Euronext, που εξαγόρασε πρόσφατα το Χρηματιστήριο Αθηνών. Ο επικεφαλής του ευρωπαϊκού χρηματιστηριακού ομίλου, ο οποίος πλέον ελέγχει το ελληνικό Χρηματιστήριο, εμφανίστηκε βέβαιος ότι οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες θα αρχίσουν σταδιακά να εισάγουν τις μετοχές τους στην Αθήνα, εξηγώντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας διαρκής διάλογος για την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος που θα καταστήσει την εγχώρια αγορά βαθύτερη, μεγαλύτερη και πιο ορατή στους διεθνείς επενδυτές.
Οι συζητήσεις, οι προκλήσεις και οι αλλεπάλληλες προσπάθειες από τα τέλη της δεκαετίας του ’90.
«Είμαστε σ’ ένα οικοσύστημα όπου αναπτύσσουμε τον διάλογο με όλες τις ναυτιλιακές εταιρείες, ώστε να εισαχθούν στο “σπίτι” τους», διαβεβαίωσε ο επικεφαλής του Euronext, εξηγώντας ότι, αν και θα απαιτηθεί χρόνος, είναι σίγουρος ότι θα διορθωθεί η κατάσταση. Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι «αυξάνουμε τις πιθανότητες για τις ελληνικές ναυτιλιακές να εισαχθούν σε μια αγορά που θα γίνει βαθύτερη, μεγαλύτερη και πιο ορατή στους διεθνείς επενδυτές». Αν και παραδέχθηκε ότι η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο, η παρέμβασή του αναζωπύρωσε τη συζήτηση για ένα από τα πιο πολυσυζητημένα «ανεκπλήρωτα ειδύλλια» της εγχώριας χρηματιστηριακής ιστορίας. Κύκλοι της αγοράς σημειώνουν ότι το κίνητρο του Στεφάν Μπουζνά «δεν είναι ασφαλώς ρομαντικό, αλλά προέρχεται από την προσπάθειά του να αυξήσει τον κύκλο εργασιών του ομίλου του στοχεύοντας σε έναν κλάδο στον οποίο η Ελλάδα πρωταγωνιστεί διεθνώς».
Οι αμερικανικές αγορές
Η σχέση της ελληνικής ποντοπόρου ναυτιλίας με τη λεωφόρο Αθηνών αποτελεί μια διαχρονική πρόκληση, καθώς παρά την αδιαμφισβήτητη παγκόσμια κυριαρχία των Ελλήνων εφοπλιστών, το χρηματιστήριο παρέμεινε για δεκαετίες ουσιαστικά αποκομμένο από τη βαριά αυτή βιομηχανία της χώρας. Η δημόσια συζήτηση άνοιξε στα τέλη της δεκαετίας του ’90 μέσα σε κλίμα γενικευμένης, τότε, χρηματιστηριακής ευφορίας, μαζί με το όραμα της μετατροπής του Πειραιά σε διεθνές ναυτιλιακό χρηματοοικονομικό κέντρο. Ωστόσο, οι προσπάθειες προσέκρουσαν στις αυστηρές απαιτήσεις διαφάνειας, στις ιδιαιτερότητες του φορολογικού πλαισίου της ναυτιλίας και, κυρίως, στην έλξη που ασκούσαν οι αμερικανικές αγορές. Αγορές που, όπως και τώρα έτσι και τότε, είχαν τεράστιο βάθος, μεγάλη ρευστότητα και μεγαλύτερη ευελιξία στις εισαγωγές. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η θεσμοθέτηση ειδικών κανόνων για την εισαγωγή ναυτιλιακών εταιρειών θεωρήθηκε τομή, όμως η βαθιά ρευστότητα της Wall Street κέρδισε τη μάχη, οδηγώντας τους όποιους ενδιαφερόμενους ομίλους στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Παρά τη σημερινή αισιοδοξία του Στεφάν Μπουζνά, πάντως, οι επιφυλάξεις που διατυπώνονται διαχρονικά παραμένουν και επικεντρώνονται στην ιδιαιτερότητα και πολυπλοκότητα του κλάδου. Η ποντοπόρος διέπεται από κανόνες και συνθήκες που συχνά διαφεύγουν της γνώσης του μέσου επενδυτή, ενώ η ναυλαγορά χαρακτηρίζεται από εντονότατες και απότομες διακυμάνσεις. Ο κίνδυνος να εκτεθούν μικροεπενδυτές και ιδιώτες σε ρίσκα που δεν μπορούν να αξιολογήσουν ορθά αποτελεί το βασικό επιχείρημα όσων αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό το εγχείρημα. Αυτή η ανησυχία μοιράζεται συχνά και από μεγάλους ναυτιλιακούς ομίλους, οι οποίοι ανέκαθεν φοβούνταν μια πιθανή «δαιμονοποίηση» του κλάδου στην Ελλάδα. Το επιχείρημα αυτό εδράζεται στην εκτίμηση ότι αν μια μικρότερη ναυτιλιακή εταιρεία δεν κατάφερνε να επιβιώσει, το πλήγμα για τη φήμη ολόκληρου του εφοπλισμού θα ήταν μεγάλο.
Τα ναυτιλιακά ομόλογα
Η συζήτηση αναθερμάνθηκε την τελευταία πενταετία κατά την οποία έγιναν σημαντικά βήματα, αλλά με μια σημαντική ποιοτική διαφορά: τη στροφή προς τα ναυτιλιακά ομόλογα που επέτρεψε να αντληθούν κεφάλαια από το ελληνικό κοινό για την ποντοπόρο, χωρίς τους κινδύνους της μεταβλητότητας των μετοχών και επιπλέον με την καταβολή μερισμάτων. Αυτό γεφύρωσε μερικώς το χάσμα, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει σημαντικό εγχώριο ενδιαφέρον. Παρ’ όλα αυτά, το στοίχημα της πλήρους ένταξης της ποντοπόρου ναυτιλίας στο ελληνικό ταμπλό παραμένει ανοιχτό και ενδεχομένως να κριθεί και από τις κανονιστικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις που θα εισαχθούν, όπως και την απαραίτητη πληροφόρηση των επενδυτών.
