Η απροσδόκητη απόφαση του Ελληνα υπουργού Οικονομικών Γιάννη Βαρουφάκη να συναντηθεί με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, την Κυριακή στην Ουάσιγκτον προσέδωσε ακόμη μεγαλύτερο σασπένς στο ερώτημα εάν θα κατορθώσει τελικά η Ελλάδα να αποπληρώσει τη δόση προς τον διεθνή οργανισμό στις 9 Απριλίου. Η αδυναμία αποπληρωμής δανείων του ΔΝΤ, ενός από τους ελάχιστους προτιμώμενους δανειοδότες, είναι πολύ σπάνια περίπτωση στην Ιστορία. Οποιες φορές συνέβη κάτι τέτοιο, οι οφειλέτες ήταν εύθραυστες ή εξασθενημένες χώρες στον αναπτυσσόμενο κόσμο και όχι στον ανεπτυγμένο, για να μην αναφέρουμε τις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης. Αυτό καθαυτό το γεγονός, ότι η δόση των 450 εκατ. ευρώ της Ελλάδας τίθεται εν αμφιβόλω, αποτυπώνει τις ακραίες οικονομικές, χρηματοπιστωτικές και κοινωνικοπολιτικές συνθήκες στην Ελλάδα.
Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την έκβαση αυτής της δύσκολης κατάστασης, η οποία θα μπορούσε να βελτιώσει τη μοίρα της Ελλάδας. Η χώρα, η οποία έχει αγωνιστεί να αποκαταστήσει την ανάπτυξη και έχει ανεργία στο 26%, δεν έχει επαρκή έσοδα ώστε να ανταποκριθεί σε όλες τις υποχρεώσεις της.
Η ικανότητα της Ελλάδας να κινητοποιήσει επιπλέον πόρους από το εξωτερικό έχει αποδυναμωθεί λόγω του ότι αφενός η διαχείριση των διαπραγματεύσεων με τους διεθνείς δανειστές ήταν κακή, αφετέρου οι δανειστές ήταν αδιάλλακτοι.
Εν τω μεταξύ, η εσωτερική κοινωνικο-πολιτική κατάσταση στη χώρα δυσχεραίνει την αποπληρωμή της δόσης του ΔΝΤ, ειδικά τώρα, που παλεύει να πληρώσει μισθούς και να χρηματοδοτήσει τις βασικές κοινωνικές της υπηρεσίες. Συνήθως οι χώρες οι οποίες χρεοκοπούν λόγω αδυναμίας τους να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους στο ΔΝΤ αντιμετωπίζουν γενικευμένες δυσκολίες στις διασυνοριακές οικονομικές συναλλαγές τους. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η πτώχευση θα παρεμποδίσει τη ροή ρευστού από την ΕΚΤ, η οποία αιμοδοτεί τις ελληνικές τράπεζες. Επίσης, θα επιταχύνει τη φυγή κεφαλαίων, αυξάνοντας τις πιθανότητες αυτή η κατάσταση να μετεξελιχθεί σε μαζικές αναλήψεις. Εχοντας συνείδηση αυτών των πραγμάτων, είναι πιθανόν η Αθήνα να βρει τρόπο να καταβάλει τα οφειλόμενα στο ΔΝΤ μεθαύριο Πέμπτη, 9 του μηνός (ή εντός μικρού χρονικού διαστήματος στο πλαίσιο της προβλεπόμενης περιόδου χάριτος).
Η καταβολή των οφειλομένων στον διεθνή οργανισμό δεν είναι απαραίτητο ότι θα διευκολύνει την Ελλάδα και τους δανειστές της να συνεργαστούν καλύτερα και να αποκαταστήσουν την ανάπτυξη της χώρας και τη χρηματοπιστωτική βιωσιμότητα της Ευρωζώνης. Δυστυχώς, είναι ακόμα πιο πιθανό να επιδεινώσει τις εντάσεις και να αυξήσει τις πιθανότητες ενός «πιστωτικού γεγονότος». Ακόμα κι αν η Ελλάδα έχει υποβληθεί σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες δημοσιονομικές προσαρμογές της ιστορίας, η συνεχιζόμενη αιμορραγία πόρων λόγω της φυγής κεφαλαίων σημαίνει ότι με δυσκολία μπορεί να καλύψει 500 εκατ. δολάρια σε έναν από τους διεθνείς πιστωτές της. Eάν η εκταμίευση αυτή δεν συνδυαστεί άμεσα με νέα χρηματοδότηση, η οποία έχει διακοπεί από πέρυσι τον Αύγουστο, η πολύ πιθανή «απογύμνωση» από πόρους θα επιταχύνει τις αναλήψεις από τις ελληνικές τράπεζες.
Επιπροσθέτως, η κυβέρνηση θα καταβάλει προσπάθειες να διατηρήσει την αξιοπιστία της έναντι όσων είναι οι πιο ένθερμοι οπαδοί της, δηλαδή όσων πίστεψαν τις προεκλογικές της υποσχέσεις να τεθούν τα συμφέροντα των Ελλήνων υπεράνω εκείνων των ξένων πιστωτών. Αποτέλεσμα, εάν πραγματοποιηθεί η πληρωμή, τότε η κυβέρνηση θα δυσκολευτεί περαιτέρω να λάβει την αναγκαία κοινοβουλευτική στήριξη για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Ταυτόχρονα, πολλοί αναμένουν να εξασφαλίσει μεγαλύτερες υποχωρήσεις από τους πιστωτές της, συμπεριλαμβανομένων μιας χαλάρωσης της λιτότητας και μιας παραγραφής σημαντικού μέρους του χρέους.
