Υπό κανονικές συνθήκες, τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Η μεγάλη υποχώρηση της ισοτιμίας του ευρώ (περίπου 20% σε σχέση με το δολάριο από τον περασμένο Μάιο) δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ελληνική οικονομία, ενισχύει τις εξαγωγές και πυροδοτεί την ανάπτυξη. Αυτό ισχύει σε κανονικές συνθήκες. Οχι σήμερα.
Οπως εξηγούν κορυφαίοι πανεπιστημιακοί και οικονομικοί αναλυτές, η υποτίμηση του ευρώ βοηθά την Ελλάδα στην προσπάθεια για «εσωτερική υποτίμηση». Με άλλα λόγια, όταν το ευρώ υποχωρεί, η Ελλάδα χρειάζεται λιγότερα μέτρα λιτότητας προκειμένου να κάνει την οικονομία και τις επιχειρήσεις περισσότερο ανταγωνιστικές. Λιγότερα μέτρα σημαίνει λιγότερη λιτότητα, δηλαδή μικρότερη ύφεση ή περιθώριο για μεγαλύτερη ανάπτυξη και ενίσχυση της απασχόλησης. Αυτό το όφελος έρχεται στην ελληνική οικονομία κυρίως μέσα από το κανάλι των εξαγωγών (υπηρεσίες και αγαθά), ενώ ενισχύεται από την υποχώρηση των εισαγωγών (διότι το φθηνό ευρώ κάνει τις εισαγωγές ακριβότερες).
Για παράδειγμα, η υποχώρηση του ευρώ κάνει τις διακοπές στην Ελλάδα για Αμερικανούς και Βρετανούς φθηνότερες. Ετσι, αναμένεται αύξηση του τουρισμού από αυτές τις χώρες, δηλαδή ενίσχυση των εξαγωγών (τουρισμός). Από την άλλη, μία ηλεκτρική συσκευή από τη Βρετανία γίνεται ακριβότερη και συνεπώς θα μειωθεί η ζήτηση στην Ελλάδα, άρα θα περιοριστούν οι εισαγωγές (μειώνουν το ΑΕΠ).
Εχει υπολογιστεί ότι μία υποτίμηση του ευρώ κατά περίπου 15% έναντι του δολαρίου προκαλεί «μαξιλάρι» περίπου 1 δισ. ευρώ για την περίπτωση της Ελλάδας. Το «μαξιλάρι» αυτό δεν είναι άμεσα ταμειακό, αλλά θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να είναι δημοσιονομικό εάν υποθέσουμε ότι δεν θα χρειαστούν μέτρα λιτότητας.
Οι καθηγητές Οικονομικών Ρ. Καμπαρέλο (ΜΙΤ) και Φ. Τζιαβάζι (Bocconi University) υπολόγισαν ότι το 56% των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνεται προς τρίτες χώρες (εκτός Ευρωζώνης) με κύριους πελάτες τις ΗΠΑ και τη Βρετανία. Επιπλέον, το 70% των ελληνικών εξαγωγών αφορά τον τουρισμό.
Συνεπώς, η υποχώρηση του ευρώ κατά 15% σε ένα χρόνο ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εξαγωγών κατά περίπου 8,4% ή 1 δισ. ευρώ. Οι ίδιοι καθηγητές είχαν υπολογίσει ότι για να μειωθεί σημαντικά το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου της Ελλάδας (αύξηση ανταγωνιστικότητας) θα έπρεπε το ευρώ να υποτιμηθεί κατά 30%. Αντί γι’ αυτό, η Ελλάδα λαμβάνει μέτρα λιτότητας στο πλαίσιο των μνημονίων.
