Είναι η τέταρτη φορά που η Ευρωζώνη επιδιώκει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του τραπεζικού συστήματος, αναθέτοντας αυτήν τη φορά τη λεπτομερή αξιολόγηση 130 ευρωπαϊκών τραπεζών στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Είναι, επίσης, μια prova generale για την ΕΚΤ προτού αναλάβει τα ηνία της ανώτατης τραπεζικής αρχής στην Ευρωζώνη. Η αξιολόγηση των κεφαλαιακών αντοχών των τραπεζών έπρεπε αυτή τη φορά να γίνει με πάσα αυστηρότητα και όχι επιείκεια όπως στο παρελθόν. Ολοι παραδέχονται πως η ΕΚΤ ήταν αυστηρή στην αξιολόγηση και αναπροσαρμογή αρκετών στοιχείων στους τραπεζικούς ισολογισμούς, αλλά υπάρχουν επιφυλάξεις ως προς το ιδιαίτερα «μετριοπαθές» κεφαλαιακό έλλειμμα των τραπεζών. Αιωρούνται, επίσης, αμφιβολίες για την αυστηρότητα των τεστ κοπώσεως, καθώς δεν συμπεριλαμβάνονταν π.χ. το σενάριο του αποπληθωρισμού.
Η τελική ετυμηγορία της ΕΚΤ είναι πως 25 από τις 130 σημαντικότερες τράπεζες της Ευρωζώνης πάσχουν από κεφαλαιακό έλλειμμα 25 δισ. ευρώ, με βάση τους -αναπροσαρμοσμένους από τη Φρανκφούρτη- ισολογισμούς που υπέβαλαν για το έτος 2013. Από τις αρχές του 2014, όμως, 12 από τις 25 τράπεζες έχουν προχωρήσει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ή έχουν παρουσιάσει σχέδια αναδιάρθρωσης που έχουν εγκριθεί από την Κομισιόν. Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου, για παράδειγμα, τράπεζες της Ευρωζώνης άντλησαν από τις αγορές 56 δισ. ευρώ. Η ΕΚΤ συνυπολογίζει αυτά τα στοιχεία στην αξιολόγηση των τραπεζικών ισολογισμών, προσδιορίζοντας το κεφαλαιακό έλλειμμα σε λίγο παραπάνω από 6 δισ. ευρώ για επτά τράπεζες, δίνοντας εξιτήριο στις υπόλοιπες.
Η αξιολόγηση της ΕΚΤ, κατά κοινή ομολογία, αποτελεί την πιο ξεκάθαρη εικόνα για την οικονομική κατάσταση των τραπεζών στην Ευρωζώνη στο διάστημα της τελευταίας επταετίας. Οπως προέκυψε από την αξιολόγηση της ΕΚΤ, οι ισολογισμοί των περισσότερων τραπεζών ήταν διογκωμένοι με υπερτιμημένα περιουσιακά στοιχεία κατά 47,5 δισ. ευρώ. Πρόσθετα δάνεια 137 δισ. ευρώ καταχωρήθηκαν, επίσης, από την ΕΚΤ στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων, αυξάνοντας την συνολική αξία τους στα 879 δισ. ευρώ. Επικρατεί, ωστόσο, μια επιφυλακτικότητα ως προς το ύψος του κεφαλαιακού ελλείμματος, με αρκετούς αναλυτές της αγοράς να κάνουν λόγο ακόμη και για εκατοντάδες δισ. ευρώ.
Τα αντανακλαστικά των αγορών, πάντως, ήταν άμεσα. Χθες, μια ημέρα μετά την ανακοίνωση της ΕΚΤ, ανεστάλη η διαπραγμάτευση της μετοχής της ιταλικής Banca Monte dei Paschi di Siena, του μεγαλύτερου χαμένου από τα τεστ κοπώσεως με κεφαλαιακό έλλειμμα 2,1 δισ. ευρώ. Συνολικά τέσσερις ιταλικές τράπεζες κρίθηκαν κεφαλαιακά ανεπαρκής. Αντίθετα, καμία ισπανική τράπεζα δεν απέτυχε και μόνον μία ιρλανδική. Ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας, Μάικλ Νούναν, δήλωσε με ικανοποίηση πως δόθηκε το πράσινο φως στις Allied Irish Bank και Bank of Ireland -που οδήγησαν προ τετραετίας τη χώρα στο μνημόνιο από το οποίο εξήλθε τέλη του 2013- μαζί με την Ulster Bank and την Merrill Lynch International Bank.
