Με φόντο ένα ήδη δύσκολο γεωπολιτικό τοπίο, το ενδεχόμενο αδυναμίας σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης στις επόμενες εκλογές αναδύεται ως επιπλέον ρίσκο για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
«Η ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος το επόμενο διάστημα», τόνισε κατά την παρουσίαση της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ ο πρόεδρός του Γιάννης Ρέτσος. Οπως αναφέρει η έκθεση, στην περίπτωση που δεν επιτευχθούν οι απαραίτητες πολιτικές συναινέσεις, αυξάνεται η πιθανότητα επιβράδυνσης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος, με συνεπακόλουθες επιπτώσεις στην παραγωγικότητα, στην ανταγωνιστικότητα και κατ’ επέκταση στις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές και το επενδυτικό κλίμα.
Το τεταμένο γεωπολιτικό τοπίο δημιουργεί επιπλέον ρίσκα, μολονότι μέχρι στιγμής έχει προκαλέσει περιορισμένο πλήγμα. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ένας νέος γύρος πληθωριστικών πιέσεων με την αναζωπύρωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή αποτελεί πιθανή πηγή αποδυνάμωσης της ελληνικής οικονομίας.
Αλλωστε, ανάμεσα στους κινδύνους για τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές συγκαταλέγεται και ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός, καθώς μεταξύ άλλων επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα. «Ο υψηλότερος πληθωρισμός σε σύγκριση με την Ευρωζώνη είναι μία έκφραση αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας», σημείωσε κατά την παρουσίαση ο Νίκος Βέττας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ και καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat για τον Ιούνιο, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ανήλθε στο 3,9%, ενώ στην Ευρωζώνη στο 2,8%.
Το τεταμένο γεωπολιτικό τοπίο δημιουργεί επιπλέον ρίσκα, μολονότι μέχρι στιγμής έχει προκαλέσει περιορισμένο πλήγμα.
Επιπλέον, ενόψει της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης, η έκθεση προειδοποιεί για το σενάριο αποδυνάμωσης της επενδυτικής δυναμικής τα επόμενα χρόνια, αν υπάρξουν καθυστερήσεις στην απορρόφηση και την αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΙΟΒΕ τοποθετεί τον πήχυ της ανάπτυξης στο 1,8% το 2026, διατηρώντας αμετάβλητη την προηγούμενη πρόβλεψη του Απριλίου. Ωστόσο, αναμένει πια υψηλότερο πληθωρισμό, της τάξης του 3,7% έναντι της προηγούμενης εκτίμησης για 3,5% και ως αποτέλεσμα έκανε πρόβλεψη για επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης στο 1,6%. Για το 2027 αναμένει ανάπτυξη 2% και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,7%, με ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης στο 1,9%.
Μια σειρά παραγόντων λειτουργεί, βεβαίως, υποστηρικτικά για τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα πάντοτε με το ΙΟΒΕ, η ισχυρή πιστωτική επέκταση και οι αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων διαμορφώνουν ευνοϊκές συνθήκες για τη συνέχιση των ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως σε κλάδους υψηλότερης παραγωγικότητας.
Επίσης, το ενισχυμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων (ΠΔΕ) του 2026 στηρίζει την προοπτική περαιτέρω ανόδου της επενδυτικής δραστηριότητας. Υπενθυμίζεται ότι το ΠΔΕ του 2026 ανέρχεται σε 16,692 δισ. ευρώ – πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών, εν μέρει λόγω της κορύφωσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης. Τέλος, το ΙΟΒΕ συγκαταλέγει στις θετικές προοπτικές για την ελληνική οικονομία την πορεία του τουρισμού, η οποία βαίνει καλύτερα από το αρχικά αναμενόμενο, καθώς θα μπορούσε να συμβάλει σε περαιτέρω μεγέθυνση.
Σε ό,τι αφορά την πορεία της οικονομίας μέχρι στιγμής, το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι το πλήγμα από τις εξελίξεις στο γεωπολιτικό περιβάλλον είναι περιορισμένο και ότι δεν έχει οδηγήσει σε αλλοίωση της υφιστάμενης δυναμικής της.
