Τουλάχιστον δύο μήνες θα πρέπει να διατίθεται με μειωμένη τιμή ο κάθε κωδικός προϊόντος που θα επιλεγεί για να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία για τη μείωση τιμών ή αλλιώς στη «συμφωνία κυρίων» που επετεύχθη πρόσφατα ανάμεσα σε κυβέρνηση, βιομηχανία και σούπερ μάρκετ, ενώ η συνολική διάρκεια της συμφωνίας ορίζεται στους τέσσερις μήνες, δηλαδή μέχρι το τέλος του 2026. Ωστόσο, κωδικοί χαμηλής ζήτησης χωρίς ταυτόχρονα να έχουν προταθεί από την ίδια επιχείρηση και κωδικοί υψηλής ζήτησης δεν θα γίνονται αποδεκτοί. Το παραπάνω καθιστά σαφές η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή σε έγγραφό της προς τους φορείς της αγοράς, το οποίο βρίσκεται στη διάθεση της «Καθημερινής», όπου περιγράφονται οι λεπτομέρειες συμμετοχής στη συμφωνία, καθώς και το χρονοδιάγραμμα των ενεργειών.
Οι καταναλωτές θα ενημερώνονται για τα προϊόντα που συμμετέχουν στη συμφωνία μείωσης τιμών από την πλατφόρμα PosoKanei.
«Βασική προϋπόθεση είναι κάθε συμμετέχουσα επιχείρηση να εντάσσει στις δεσμευτικές προτάσεις της σημαντικούς κωδικούς υψηλής κυκλοφορίας, με προτεινόμενη μείωση της τιμής ραφιού κατ’ ελάχιστον κατά 5%. Δεν θα θεωρείται ουσιαστική συμμετοχή η επιλογή αποκλειστικά κωδικών χαμηλής κυκλοφορίας, περιφερειακών κωδικών, ειδικών σειρών ή προϊόντων χωρίς ουσιαστική βαρύτητα στις πωλήσεις», τονίζεται χαρακτηριστικά στο έγγραφο που υπογράφει η διοικήτρια της Αρχής, Δέσποινα Τσαγγάρη, ενώ λίγο πιο κάτω αναφέρεται: «Η συμπληρωματική ένταξη τέτοιων κωδικών είναι απολύτως αποδεκτή και θεμιτή, υπό την προϋπόθεση ότι η επιχείρηση έχει ήδη εντάξει στη δεσμευτική της πρόταση σημαντικούς κωδικούς υψηλής κυκλοφορίας». Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, η καταλληλότητα των προτεινόμενων κωδικών θα αξιολογείται από την ανεξάρτητη αρχή με βάση αντικειμενικά στοιχεία αγοράς και, όπου απαιτείται, με αξιοποίηση διαθέσιμων δεδομένων από εταιρείες ερευνών αγοράς ως προς τη βαρύτητα των προϊόντων στις αντίστοιχες κατηγορίες. Εντός της τετράμηνης περιόδου, κάθε επιχείρηση μπορεί να προτείνει νέους κωδικούς ή να αντικαθιστά υφιστάμενους, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι ίδιες προϋποθέσεις συμμετοχής και προηγείται σχετική ενημέρωση της ανεξάρτητης αρχής.
Ως τιμή αναφοράς για τις μειώσεις προτείνεται να ληφθεί η τιμή ραφιού, χωρίς προσφορές, που θα ισχύει στις 27 Αυγούστου 2026, κάτι που σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα ο ελεγκτικός μηχανισμός θα πρέπει από την πλευρά του να έχει ακόμη πιο αυξημένα αντανακλαστικά σε φαινόμενα «φουσκώματος» της τιμής, η δε αγορά θα πρέπει να τηρήσει το πρώτο μέρος της «συμφωνίας κυρίων» που προβλέπει «πάγωμα» τιμών. Δεν είναι τυχαίο ότι τον παραπάνω κίνδυνο επισημαίνει και η Αρχή στο έγγραφό της, υπογραμμίζοντας ότι «τιμή αναφοράς να ορίζεται με αντικειμενικό και ελέγξιμο τρόπο, ώστε να αποφεύγεται οποιαδήποτε τεχνητή αύξηση πριν από την προτεινόμενη μείωση».
Οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια, έκπτωση, κουπόνι, φυλλάδιο, πρόγραμμα πιστότητας ή άλλη εμπορική ενέργεια εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια της περιόδου των δεσμευτικών προτάσεων θα πρέπει να λειτουργεί επιπλέον της προτεινόμενης μείωσης της τιμής ραφιού και όχι να συμψηφίζεται με αυτήν. Οι προωθητικές ενέργειες μπορούν να εφαρμόζονται μόνο πρόσθετα, πάνω στη νέα μειωμένη τιμή, ώστε να μην εμφανίζεται ως μόνιμη αποκλιμάκωση μια προσωρινή εμπορική προσφορά.
Οι προμηθευτές είναι αυτοί που υποβάλλουν τη μείωση που προτείνουν να εφαρμόσουν στην τιμή τιμοκαταλόγου τους, ενώ οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ μπορούν να συμβάλουν πρόσθετα και αυτοτελώς στη διαμόρφωση της τελικής μειωμένης τιμής. Το τελικό αποτέλεσμα για τον καταναλωτή αξιολογείται στην τιμή ραφιού. Οι δεσμευτικές προτάσεις από τους προμηθευτές να υποβάλλονται ανά συγκεκριμένο κωδικό και να περιλαμβάνουν: barcode, περιγραφή προϊόντος, κατηγορία, τρέχουσα τιμή τιμοκαταλόγου με ΦΠΑ, νέα τιμή μετά την προτεινόμενη μείωση με ΦΠΑ, ποσοστό μείωσης, ημερομηνία έναρξης και διάρκεια εφαρμογής.
Αν και το υπουργείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε πρόσφατα ότι η συμφωνία αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, αυτές στην πραγματικότητα είναι οι κατηγορίες στις οποίες δίνει προτεραιότητα η Αρχή. Με άλλα λόγια, εάν μια επιχείρηση θέλει να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία και με κωδικούς από άλλες κατηγορίες, μπορεί να το πράξει. Ο στόχος που τίθεται από την Αρχή για το μοσχάρι, το χοιρινό και το κρέας πουλερικών είναι να υπάρξουν μειώσεις τιμών της τάξεως του 5% έως 15%, ενώ στις υπόλοιπες κατηγορίες ο στόχος είναι να υπάρξουν μειώσεις τιμών από 5% έως 20%. Υπενθυμίζεται ότι οι υπόλοιπες κατηγορίες προτεραιότητας είναι οι ακόλουθες: γάλα, γιαούρτι, τυρί, αυγά, ψωμί, αλεύρι, ζυμαρικά, ρύζι, όσπρια, ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο, μαργαρίνες, βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές, πάνες, είδη πρωινού (καφές, δημητριακά), σοκολάτα, μπισκότα, σοκολατοειδή, αναψυκτικά, απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων, απορρυπαντικά πλυντηρίου πιάτων, καθαριστικά γενικής χρήσης, προϊόντα προσωπικής υγιεινής (σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες, σερβιέτες) και σχολικά είδη.
Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται για τα προϊόντα που συμμετέχουν στη συμφωνία μείωσης τιμών από την ηλεκτρονική πλατφόρμα PosoKanei, καθώς η Αρχή θα δημιουργήσει εκεί ειδική, διακριτή ενότητα. Η ψηφιακή αυτή προβολή θα αποτελεί τον ενιαίο και επίσημο κατάλογο των συμμετεχόντων τυποποιημένων προϊόντων και θα επιτρέπει τη σαφή διάκρισή τους από προσωρινές προσφορές ή άλλες εμπορικές ενέργειες.
Συμπληρωματικά, θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ενιαία και ευδιάκριτη σήμανση στα καταστήματα σούπερ μάρκετ, με κοινό μήνυμα. Η συνημμένη σήμανση θα τοποθετείται σε εμφανή σημεία του καταστήματος και στους συμμετέχοντες κωδικούς στο ράφι, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να αναγνωρίζει άμεσα ποια προϊόντα έχουν ενταχθεί στην πρωτοβουλία.
Τα επόμενα βήματα
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της Αρχής, στις 27 Ιουλίου θα πρέπει να έχουν υποβληθεί στην Αρχή οι δεσμευτικές προτάσεις ανά κωδικό που συμμετέχει στη συμφωνία, προκειμένου αυτοί να αξιολογηθούν από την Αρχή. Στις 29 Ιουλίου οι προμηθευτές γνωστοποιούν τις προτάσεις τους στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ και στις 3 Αυγούστου ολοκληρώνεται η συλλογή των τελικών δεσμευτικών προτάσεων και των ποσοστών προτεινόμενης μείωσης από την Αρχή. Στις 27 Αυγούστου θα γίνει η καταγραφή των τιμών ραφιού που θα αποτελέσουν τις τιμές αναφοράς και θα οριστικοποιηθούν τα τελικά ποσοστά προτεινόμενης μείωσης, έτσι ώστε στις 31 Αυγούστου να ξεκινήσει η εφαρμογή των μειώσεων.
