Ανάπτυξη της τραπεζικής χρηματοδότησης για λίγους «παίκτες» βλέπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην έκθεση Financial Sector Assessment Program (FSAP), προειδοποιώντας για τον κίνδυνο που συνεπάγεται και για τις τράπεζες η συγκέντρωση ρίσκου σε λίγους επιχειρηματικούς ομίλους.
Η επιστροφή των τραπεζών στην κανονικότητα μετά μια δεκαετία κρίσης αποτυπώνεται πλέον, όπως διαπιστώνει το ΔΝΤ, στα στοιχεία της πιστωτικής επέκτασης, που έφτασε στο 11% σε ετήσια βάση το 2025. Πίσω όμως από τους θετικούς ρυθμούς αύξησης των χορηγήσεων, το Ταμείο σημειώνει ότι η ανάκαμψη της πιστωτικής δραστηριότητας δεν είναι ισόρροπη. Η αύξηση των δανείων προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων, ενώ η στεγαστική και γενικότερα η λιανική πίστη παραμένουν υποτονικές. Ετσι εντοπίζει μια νέα πρόκληση για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, δηλαδή την αυξανόμενη συγκέντρωση της χρηματοδότησης σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και την περιορισμένη πρόσβαση σημαντικού μέρους νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην τραπεζική πίστη.
Η έκθεση καταγράφει ότι οι δέκα μεγαλύτερες επιχειρηματικές εκθέσεις των τραπεζών αντιστοιχούν στο 122% των κεφαλαίων Tier 1 και περίπου στο 10% του συνολικού ενεργητικού τους. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι οι ίδιες μεγάλες επιχειρήσεις εμφανίζονται ως βασικοί πελάτες σε περισσότερες από μία τράπεζες, με αποτέλεσμα οι δέκα μεγαλύτερες κοινές εκθέσεις να αντιστοιχούν στο 81% των συνολικών κεφαλαίων Tier 1 του τραπεζικού συστήματος μετά τις προβλέψεις και τα μέτρα μετριασμού κινδύνου. Η διαπίστωση αυτή οδηγεί το ΔΝΤ σε μία από τις δύο βασικές συστάσεις που απευθύνει στις ελληνικές αρχές. Ζητάει από την ΤτΕ να ενισχύσει την παρακολούθηση των μεγάλων εταιρικών ανοιγμάτων και να αναπτύξει περαιτέρω τα εργαλεία έγκαιρης αναγνώρισης πιθανών κινδύνων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το σύστημα σε περίπτωση προβλημάτων σε κάποιον μεγάλο επιχειρηματικό όμιλο.
Πίσω από αυτή την ανησυχία κρύβεται και μια δεύτερη διαπίστωση. Παρά τη θεαματική μείωση των κόκκινων δανείων στους τραπεζικούς ισολογισμούς, η διαδικασία εξυγίανσης δεν έχει ολοκληρωθεί για την πραγματική οικονομία. Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι δάνεια ύψους 72,6 δισ. ευρώ παραμένουν υπό τη διαχείριση εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, εκτός τραπεζικών ισολογισμών.
Κατά την εκτίμηση του Ταμείου, η αργή πρόοδος στην οριστική διευθέτηση αυτών των δανείων περιορίζει τη δυνατότητα επανένταξης πολλών νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο τραπεζικό σύστημα. Οι τράπεζες εφαρμόζουν πλέον πολύ αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια και μεγάλο μέρος των οφειλετών με ιστορικό μη εξυπηρετούμενων δανείων εξακολουθεί να θεωρείται υψηλού κινδύνου. Το αποτέλεσμα είναι ότι η δεξαμενή δυνητικών δανειοληπτών παραμένει περιορισμένη, ωθώντας τις τράπεζες να κατευθύνουν σημαντικό μέρος της νέας χρηματοδότησης προς μεγάλες και οικονομικά ισχυρές επιχειρήσεις.
