Μια έρευνα με ερωτηματολόγια σε επιχειρήσεις που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μεταξύ της 19ης Φεβρουαρίου, δηλαδή μία εβδομάδα πριν από τον πόλεμο, και 1ης Απριλίου, δηλαδή πάνω από ένα μήνα μετά την έναρξη της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο, αναδεικνύει όλο το πρόβλημα που καλούμαστε να διαχειριστούμε σήμερα.
Στην αρχή της έρευνας και πριν ξεκινήσουν οι αμερικανοϊσραηλινές επιχειρήσεις στην περιοχή, οι εταιρείες πίστευαν ότι οι τιμές πώλησης των προϊόντων τους θα αυξάνονταν με ρυθμό 3%, το κόστος παραγωγής κατά 3,9% και οι μισθοί με ποσοστό περίπου 3% σε μέσα επίπεδα. Οι εταιρείες που συμμετείχαν στην έρευνα μετά την 28η Φεβρουαρίου, βλέποντας και τις πρώτες επιπτώσεις του πολέμου, εκτίμησαν ότι οι τιμές θα αυξηθούν περισσότερο από ό,τι πριν από τον πόλεμο, κατά 4,1%, το κόστος παραγωγής πολύ περισσότερο, κατά 7,7%, ενώ η εκτίμηση για τους μισθούς ήταν ελαφρώς επιβραδυντική, περίπου στο 2,8%. Αν η έρευνα επεκτεινόταν μέχρι σήμερα, είναι δεδομένο ότι θα είχαμε μία ακόμη πιο επιβαρυμένη κατάσταση. Ονομαστικοί μισθοί σε καθοδικό έδαφος και τιμές πώλησης των προϊόντων, δηλαδή πληθωρισμός, σε ανοδική πορεία, αυτομάτως δημιουργούν συνειρμούς μείωσης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων. Η εκτίμηση που υπάρχει πλέον είναι ότι οι πραγματικοί μισθοί, δηλαδή μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού, θα κινηθούν κοντά στο μηδέν στις χώρες που έχουν τη δυνατότητα να λάβουν κάποια μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος. Στις άλλες, όπου δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος, το πραγματικό εισόδημα θα μειωθεί.
Σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα εισέρχεται στη νέα φάση ενεργειακού και πληθωριστικού σοκ, με την ανάκαμψη των πραγματικών εισοδημάτων της νόμιμης μισθωτής εργασίας να παραμένει εύθραυστη. Παρά τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και τη μείωση της ανεργίας. Ο νέος κύκλος αύξησης των τιμών «τρώει» σημαντικό μέρος των μισθολογικών βελτιώσεων. Μειώνει τον ρυθμό σύγκλισης των εισοδημάτων με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Το πραγματικό ρίσκο για την ελληνική οικονομία, ωστόσο, δεν είναι μια απότομη ύφεση όπως σε άλλες χώρες. Εμείς πάμε καλύτερα, μόνο που απέχουμε και σημαντικά ως προς τις επίσημες αμοιβές από τους άλλους. Μια παρατεταμένη περίοδο σιωπηλής πίεσης των πραγματικών μισθών δύσκολα θα την αντέξουμε, με δεδομένη και την πολιτική αστάθεια που προεξοφλείται.
Αν η κρίση, δε, παραταθεί, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με ακόμη πιο δύσκολα διλήμματα. Υψηλότεροι μισθοί με κόστος στην ανταγωνιστικότητα υπό την πολιτική πίεση που θα υπάρξει ή συγκράτηση των μισθών με σταδιακή κόπωση της κατανάλωσης; Γενικώς είναι σαφές ότι με κάθε τρόπο πρέπει να ευχόμαστε, ειδικά εμείς περισσότερο από τους άλλους, να ξεμπερδεύουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται με τον πόλεμο…
