• Κoινός λογαριασμός που τηρείται στην αλλοδαπή. Στην περίπτωση τήρησης κοινού λογαριασμού, δύο ή περισσοτέρων δικαιούχων, σε ευρώ ή σε ξένο νόμισμα, σε τράπεζα της αλλοδαπής ή της ημεδαπής, καθώς και οι συνδικαιούχοι κοινού λογαριασμού λοιπών χρηματοπιστωτικών προϊόντων της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, ανεξάρτητα από την κατοικία των συνδικαιούχων, μετά τον θάνατο οποιουδήποτε εξ αυτών απαλλάσσεται από τον φόρο κληρονομιάς το μερίδιο του θανόντος το οποίο περιέρχεται αυτοδικαίως σε όλους τους επιζώντες συνδικαιούχους, και μέχρι τον τελευταίο από αυτούς.
Η απαλλαγή αυτή δεν ισχύει για χρηματικές καταθέσεις και λογαριασμούς που τηρούνται σε μη συνεργάσιμα στον φορολογικό τομέα κράτη και σε κράτη που δεν έχουν συνάψει και δεν εφαρμόζουν με την Ελλάδα σύμβαση διοικητικής συνδρομής στον φορολογικό τομέα ή δεν έχουν υπογράψει και δεν εφαρμόζουν με την Ελλάδα την Πολυμερή Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών.
• Η κινητή περιουσία στο εξωτερικό απαλλάσσεται από τον φόρο κληρονομιάς. Οταν πεθάνει κάποιος στο εξωτερικό, οι κληρονόμοι του στην Ελλάδα απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς εάν ήταν εγκατεστημένος εκεί τουλάχιστον επί 10 συνεχή χρόνια.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: O Α πέθανε στην Ολλανδία, στην οποία ήταν εγκατεστημένος τα τελευταία 11 χρόνια, και άφησε εκεί ακίνητα αξίας 300.000 ευρώ και μετοχές (κινητή περιουσία) αξίας 100.000 ευρώ. Σύνολο κληρονομιαίας περιουσίας 400.000 ευρώ. Τα έξοδα εκκαθάρισης και διαχείρισης ανήλθαν σε 60.000 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή οι κληρονόμοι στην Ελλάδα θα φορολογηθούν με φόρο κληρονομιάς μόνο για την ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην Ολλανδία –δηλαδή τις 300.000 ευρώ– και θα συμψηφιστεί ο ελληνικός φόρος κληρονομιάς με τον αντίστοιχο φόρο που θα έχει καταβληθεί στην Ολλανδία για την ακίνητη περιουσία, ανάλογα με τις ισχύουσες διατάξεις της Σύμβασης Αποφυγής Διπλής Φορολογίας ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Ολλανδία.
Οσον αφορά τα έξοδα εκκαθάρισης και διαχείρισης, πρέπει να έχουν αναγνωρισθεί – εγκριθεί από το αρμόδιο αλλοδαπό φορολογικό όργανο και θα επιμερισθούν με τον ελληνικό φόρο σε μέρη ανάλογα της αξίας των ακινήτων και των κινητών στοιχείων της κληρονομιαίας περιουσίας, δηλαδή: 100.000 x 60.000 / 400.000 = 15.000 ευρώ. Αυτές οι δαπάνες δεν θα εκπέσουν τελικά στην Ελλάδα (επειδή δεν θα φορολογηθεί η κινητή κληρονομιαία περιουσία στην Ελλάδα, διότι ο θανών ζούσε στο εξωτερικό πάνω από 10 χρόνια).
• Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού έχουν το δικαίωμα να μην ορίζουν φορολογικό εκπρόσωπο στην Ελλάδα. Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού μπορούν να υποβάλλουν τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματός τους στην Ελλάδα χωρίς να έχουν ορίσει φορολογικό εκπρόσωπο και χωρίς να διαθέτουν ταχυδρομική διεύθυνση στην Ελλάδα. Αυτό έχει διευκρινιστεί από την ΑΑΔΕ. Απαραίτητη όμως προϋπόθεση είναι οι φορολογούμενοι να έχουν επικαιροποιήσει τα στοιχεία επικοινωνίας τους στην ψηφιακή πύλη myaade.gov.gr επιλέγοντας «Μητρώο και Επικοινωνία» και στη συνέχεια «Στοιχεία Επικοινωνίας».
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Επικαιροποίηση των στοιχείων γίνεται στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ).
• Μπορεί να εκδοθεί διαταγή πληρωμής χωρίς να το γνωρίζει ο οφειλέτης όταν είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού. Η έκδοση διαταγής πληρωμής μπορεί να γίνει ακόμη και όταν ο οφειλέτης διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό. Το κρίσιμο όμως σημείο είναι η νόμιμη επίδοση των εγγράφων και η σωστή ενημέρωση του οφειλέτη.
Για κατοίκους εξωτερικού εφαρμόζονται ειδικές διαδικασίες επιδόσεων μέσω εισαγγελικών και διπλωματικών αρχών ή μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού διασυνοριακών επιδόσεων στις χώρες της Ε.Ε. Παράλληλα, οι προθεσμίες αντίδρασης είναι μεγαλύτερες σε σχέση με όσους διαμένουν στην Ελλάδα, και πιο συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 632 ΚΠολΔ, η ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής ασκείται μέσα σε 15 εργάσιμες ημέρες όταν ο οφειλέτης διαμένει στην Ελλάδα, αλλά σε 30 εργάσιμες ημέρες όταν έχει διαμονή ή έδρα στο εξωτερικό.
Αντιστοίχως, σε περιπτώσεις κατάσχεσης ακινήτου ή πλειστηριασμού, απαιτούνται συγκεκριμένες επιδόσεις κατασχετηρίων εγγράφων και τήρηση αυστηρών δικονομικών διαδικασιών. Η μη ορθή επίδοση ή η παράλειψη βασικών διατυπώσεων μπορεί υπό προϋποθέσεις να δημιουργήσει ζητήματα «ακυρότητας».
*Ο κ. Ορέστης Σεϊμένης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.
*Ο κ. Στέφανος Κουλουμπής είναι χρηματοοικονομικός σύμβουλος.
