Πρατήριο υγρών καυσίμων κεντρικού δρόμου της Αθήνας, από αυτά που δεν έκλειναν ποτέ, πλέον από τις 10.00 κάθε βράδυ έχει βάλει τη γνωστή αλυσιδίτσα στην είσοδό του. Τα Σάββατα ανοίγει για μερικές ώρες το πρωί, κυρίως για να λειτουργήσει το πλυντήριο αυτοκινήτων. Εχει ήδη περικόψει το ένα τρίτο του προσωπικού και σχεδιάζει να κόψει και άλλες θέσεις εργασίας, καθώς με το υπάρχον πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους που έχει μπει από τις αρχές Μαρτίου, μπαίνει κάθε μήνα μέσα. Και επειδή κανείς δεν θέλει να δουλεύει και αντί να εισπράττει, να πληρώνει, οδηγείται σε συρρίκνωση. Στα πρόθυρα ανάλογων αποφάσεων βρίσκονται εκατοντάδες εταιρείες που πλήττονται από το πλαφόν, το οποίο, όπως φαίνεται, η κυβέρνηση ετοιμάζεται με συνοπτικές διαδικασίες να παρατείνει και μετά τα τέλη Ιουνίου.
Στη Μεγάλη Βρετανία το πλαφόν έχει ανάλογα αποτελέσματα. Ο διευθύνων σύμβουλος της γνωστής αλυσίδας καταστημάτων λιανικής Marks & Spencer είπε ότι η εταιρεία του χάνει 7% επί της τιμής κάθε γάλακτος που πουλάει, -6% στις μπανάνες και -20% στις κονσέρβες με φασόλια. Χάνει επίσης χρήματα από την πώληση ψωμιού, ενώ καταγράφει εξαιρετικά χαμηλά μονοψήφια ποσοστά κέρδους στα αυγά, στη ζάχαρη και στο αλεύρι. Μη φανταστείτε ότι είναι πολύ μακριά από αυτήν την εικόνα τα περιθώρια των ελληνικών αλυσίδων τροφίμων.
Οι κυβερνήσεις πανευρωπαϊκά έχουν επιλέξει να αντιμετωπίσουν τη νέα κρίση ακρίβειας βάζοντας περιορισμούς κυρίως στη λιανική. Θεωρούσαν ότι το πρόβλημα θα είναι παροδικό και «χτύπησαν» τον πιο εύκολο στόχο.
Η άλλη λύση, να μπουν πιο βαθιά στη λειτουργία της αγοράς, απαιτεί χρόνο και ο χρόνος πιέζει. Μόνο που τα περιθώρια κέρδους στους περισσότερους από αυτούς τους κλάδους είναι τόσο λεπτά όσο μια φέτα ζαμπόν. Στα σούπερ μάρκετ δεν ξεπερνούν το 2%-3%. Αν προσθέσουμε ότι πολλά έξοδα έχουν αυξηθεί μόνο το τελευταίο τρίμηνο που έχει επιβληθεί το πλαφόν στην Ελλάδα, τα περιθώρια έχουν στενέψει ακόμη περισσότερο.
Εάν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες, η συζήτηση για το κόστος ζωής θα εκτοξευθεί. Λύσεις όπως αυτές των συνεχών παρατάσεων του πλαφόν θα βρεθούν στο προσκήνιο, αλλά με αμφίβολα αποτελέσματα. Οι τιμές θα αυξάνονται συνεχώς, το μεικτό περιθώριο κέρδους θα μειώνεται επίσης συνεχώς και το πρόβλημα της ακρίβειας θα περνάει με ένταση, μολύνοντας με καχεξία, συρρίκνωση και απολύσεις μεγάλο μέρος της αγοράς.
