Η νέα ενεργειακή κρίση που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή οδηγεί την ευρωπαϊκή οικονομία σε φάση χαμηλότερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026. Η Κομισιόν εκτιμά ότι η ανάπτυξη στην Ε.Ε. θα επιβραδυνθεί στο 1,1% και στην Ευρωζώνη στο 0,9%, καθώς η εκτίναξη των τιμών ενέργειας επιβαρύνει την κατανάλωση, περιορίζει τις επενδύσεις και αυξάνει το κόστος παραγωγής.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3,1% στην Ε.Ε. και στο 3% στην Ευρωζώνη το 2026, σημαντικά υψηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις, με βασικό παράγοντα την άνοδο του ενεργειακού κόστους.
Η Ελλάδα συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ωστόσο η Επιτροπή καταγράφει σαφή επιβράδυνση λόγω των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης. Το ελληνικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,8% το 2026 και 1,6% το 2027, έναντι 2,1% το 2025, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος μειώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και επιβραδύνει την ιδιωτική κατανάλωση.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 3,7% το 2026 –πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης– εξαιτίας της μετακύλισης του ενεργειακού κόστους στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, καυσίμων και ευρύτερα σε αγαθά και υπηρεσίες. Η Επιτροπή προβλέπει αποκλιμάκωση στο 2,4% το 2027, αλλά σημειώνει ότι οι δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις θα παραμείνουν ισχυρές λόγω μισθολογικών αυξήσεων και στενότητας στην αγορά εργασίας.
Σημαντικό στήριγμα για την ελληνική οικονομία παραμένουν οι επενδύσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι υψηλές εισροές πόρων από το RRF θα συνεχίσουν να στηρίζουν την επενδυτική δραστηριότητα το 2026, περιορίζοντας μέρος των επιπτώσεων από την ενεργειακή κρίση.
Στο δημοσιονομικό επίπεδο, η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη εικόνα σε σχέση με πολλές οικονομίες της Ευρωζώνης. Η Κομισιόν προβλέπει συγκεκριμένα ότι η χώρα θα διατηρήσει δημοσιονομικά πλεονάσματα καθ’ όλη την περίοδο 2025-2027, παρά τα νέα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το «πακέτο» περιλαμβάνει επιδοτήσεις καυσίμων, παρεμβάσεις υπέρ μεταφορών και αγροτών, φορολογικές ελαφρύνσεις και αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας αναμένεται να συνεχίσει να αποκλιμακώνεται, υποχωρώντας στο 134,4% του ΑΕΠ έως το 2027, χάρη στην ονομαστική ανάπτυξη και στα συνεχιζόμενα πρωτογενή πλεονάσματα.
Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν ισχυρά καθοδικοί. Ενα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ ή νέες διαταραχές στην προσφορά βασικών εμπορευμάτων θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω την ανάπτυξη, να διατηρήσουν υψηλό τον πληθωρισμό και να επηρεάσουν ιδιαίτερα οικονομίες όπως η ελληνική, που εξαρτώνται έντονα από εισαγόμενη ενέργεια και τον τομέα των υπηρεσιών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Κομισιόν προειδοποιεί ότι η νέα ενεργειακή κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τις παλιές ευρωπαϊκές αδυναμίες απέναντι στις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η Επιτροπή, παράλληλα, αναγνωρίζει ότι οι επενδύσεις στην ενεργειακή διαφοροποίηση, στις ανανεώσιμες πηγές και στη μείωση της κατανάλωσης έχουν ενισχύσει την ανθεκτικότητα της Ε.Ε., ωστόσο προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να διατηρήσει υψηλές τις τιμές της ενέργειας, να επιβαρύνει περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά των κρατών-μελών και να αυξήσει τις πιέσεις για νέες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις στήριξης.
Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η αβεβαιότητα γύρω από τις αγορές ενέργειας, το διεθνές εμπόριο και τις γεωπολιτικές σχέσεις θα συνεχίσει να επηρεάζει αρνητικά την εμπιστοσύνη επιχειρήσεων και καταναλωτών σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.
