Οι ανατιμήσεις σε καύσιμα, ενέργεια και τρόφιμα αποτελούν τον εφιάλτη των νοικοκυριών στην Ελλάδα μετά την έναρξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, με τους περισσότερους καταναλωτές να δηλώνουν ήδη ότι αναβάλλουν αγορές ειδών ένδυσης και άλλων προσωπικών ειδών που δεν θεωρούνται πρώτης ανάγκης, ακυρώνουν εξόδους για διασκέδαση και αναψυχή, αλλά και κυνηγούν τις προσφορές στα σούπερ μάρκετ ακόμη περισσότερο σε σύγκριση με πριν. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), το 55% των καταναλωτών θεωρεί αυτή τη στιγμή ως πιο σοβαρή επιβάρυνση το κόστος των καυσίμων για τις μεταφορές και της ενέργειας – θέρμανσης, ενώ το 40% θεωρεί ως μεγαλύτερη επιβάρυνση αυτή που προέρχεται από τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα.
Ηδη από τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου οι καταναλωτές έχουν αναπροσαρμόσει τη συμπεριφορά τους. Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, το 60% δηλώνει ότι έχει αναβάλει αγορές ένδυσης και προσωπικών ειδών, το 54% αναβάλλει δαπάνες διασκέδασης (εστίαση, διακοπές), το 42% αναζητεί περισσότερο προσφορές και εκπτώσεις, το 40% στρέφεται σε φθηνότερα προϊόντα, το 36% περιορίζει αγορές βασικών αγαθών, το 30% μειώνει την κατανάλωση καυσίμων και το 29% μειώνει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Περαιτέρω ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων προεξοφλεί και η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία πρόσφατα αναθεώρησε τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό, εκτιμώντας ότι το 2026 θα διαμορφωθεί σε 3,1% από 2,1% που ήταν η πρόβλεψή της στις αρχές του έτους. Αναθεώρηση των προβλέψεων για την πορεία του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή υπάρχει από την ΤτΕ και σε ό,τι αφορά τα έτη 2027 και 2028. Για το 2027 προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 2,4% έναντι 2,2% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη και το 2028 στο 2,3% έναντι 2,5% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη.
Ειδικά σε ό,τι αφορά τον ενεργειακό πληθωρισμό, η ΤτΕ στην τακτική έκδοσή της Inflation Monitor εκτιμά πως θα διαμορφωθεί σε 2,8% το 2026, απόρροια της μεγάλης αύξησης των διεθνών τιμών του πετρελαίου που καταγράφεται από τον Μάρτιο, ενώ θα σημειώσει σημαντική επιβράδυνση το 2027 και θα διαμορφωθεί σε 1,1%. Ωστόσο, εκτιμά ότι ο ενεργειακός πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,6% το 2028 λόγω της εφαρμογής του ETS 2 (Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων 2) στην Ευρωπαϊκή Ενωση, το οποίο θέτει όρια στις εκπομπές καυσίμων όχι μόνο στη μεγάλη βιομηχανία, αλλά και στις οδικές μεταφορές και στη μικρή βιομηχανία. Στο πλαίσιο του ETS 2, οι προμηθευτές καυσίμων θα είναι υπεύθυνοι για την αγορά δικαιωμάτων ρύπων και τη μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές.
