Σε γρίφο για δυνατούς λύτες εξελίσσεται το εγχείρημα μετασχηματισμού του δικτύου των τρόλεϊ. Ο λόγος; Κατά τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου το Ελεγκτικό Συνέδριο (Ε.Σ.) μπλόκαρε –προσώρας τουλάχιστον– την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ των Οδικών Συγκοινωνιών (ΟΣΥ) και του αναδόχου για το έργο αποξήλωσης ανενεργού δικτύου, καταγραφής των στύλων στο ενεργό και στο ανενεργό δίκτυο αλλά και αντικατάστασης στύλων στήριξης του εναέριου δικτύου των τρόλεϊ προς άρση επικινδυνοτήτων.
Αυτό δημιουργεί νέο κύκλο καθυστερήσεων σε ένα διαγωνισμό που έχει περάσει από 40 κύματα.
Οι λόγοι που επικαλείται το κλιμάκιο του ανωτάτου δικαστηρίου φέρνουν στη μνήμη σχέδια συμβάσεων από προηγούμενους διαγωνισμούς συγκοινωνιακών φορέων, που τελικά πέρασαν τον σκόπελο του Ε.Σ. έπειτα από την παροχή διευκρινίσεων, αφού αρχικά είχαν προσκρούσει στο δικαστήριο.
Τον Μάρτιο του 2024, ενώ είχαν έρθει από την Κίνα τα πρώτα 140 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, η σύμβαση για την εγκατάσταση των υποδομών φόρτισης παρουσίασε πλημμέλειες και μπλοκαρίστηκε. Οπως επίσης δεν μπορούν να ξεχαστούν και τα ραπίσματα του Ε.Σ. το 2023 επειδή ο ΟΑΣΑ δεν προκήρυξε εγκαίρως διαγωνισμό ανάθεσης σε ιδιώτη μεταφορικού έργου σε Ανατολική και Δυτική Αττική, ώστε να μπει τέλος στις απευθείας αναθέσεις στα ΚΤΕΛ.
Αυτή τη φορά η «κίτρινη κάρτα» αφορά την εξεταζόμενη σύμβαση για το έργο ανάθεσης υπηρεσιών αντικατάστασης 430 στύλων, αφαίρεσης 300 στύλων οποιουδήποτε μεγέθους, καταγραφής των εγκατεστημένων στύλων του ενεργού και του ανενεργού δικτύου των τρόλεϊ κ.ά. Πρόκειται για διαγωνισμό –προϋπολογισμού 2,98 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ, συμπεριλαμβανομένου δικαιώματος προαίρεσης– που επαναπροκηρύχθηκε, αφού ο προηγούμενος κηρύχθηκε άγονος. Η προκήρυξη έκανε λόγο για «επιτακτική ανάγκη» άμεσης ανάθεσης των υπηρεσιών για την ασφάλεια και την αδιάλειπτη λειτουργία του εναέριου δικτύου των τρόλεϊ, προχωρώντας και σε «σύντμηση των προθεσμιών». Ωστόσο, το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε πως «κωλύεται» η υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης, διαπιστώνοντας κυρίως πλημμέλειες που οδήγησαν σε υπέρμετρο περιορισμό του ανταγωνισμού. Τελικά στον διαγωνισμό συμμετείχε ένας οικονομικός φορέας. Αρχικά, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», μη νομίμως ορίστηκε συντετμημένη προθεσμία παραλαβής προσφορών, ενώ και η αναφορά στην «αδιάλειπτη λειτουργία του δικτύου» είναι γενική και αόριστη, καθώς δεν υποστηρίζεται από την παράθεση λόγων που καθιστούν επιτακτική την ανάγκη επίσπευσης της διαδικασίας ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης σε ανάδοχο.
Παράλληλα, μη νομίμως προβλέφθηκε ως κριτήριο η απαίτηση από τον διαγωνιζόμενο διενέργειας, κατά την τελευταία τριετία, εργασιών σε εναέρια δίκτυα εντός πυκνού αστικού ιστού (ήτοι πόλη άνω των 2 εκατομμυρίων), σε έργο ή παροχή υπηρεσιών με εταιρείες παροχής συγκοινωνιακού έργου του στενού και του ευρύτερου δημοσίου τομέα. Αυτή «ετέθη κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας, περιορίζουσα υπέρμετρα τον ανταγωνισμό», λέει το Ε.Σ., καθώς καμία άλλη πόλη σε εθνικό επίπεδο, πλην της Αθήνας, δεν προσεγγίζει αυτό το μέγεθος, ενώ και στην Ε.Ε. ελάχιστες είναι οι πόλεις που υπερβαίνουν το εν λόγω πληθυσμιακό κριτήριο. Μη νόμιμη όμως κρίνει και την πρόβλεψη ότι η προηγούμενη εμπειρία θα πρέπει να αφορά εκτελεσθείσα σύμβαση με εταιρείες παροχής συγκοινωνιακού έργου και δη του στενού και του ευρύτερου δημοσίου τομέα. Οι ΟΣΥ έχουν καταθέσει αίτηση ανάκλησης της απορριπτικής πράξης και αναμένουν την τελική απόφαση για την τύχη της σύμβασης μετά τη συνεδρίαση του αρμόδιου τμήματος του Ε.Σ. στις 17 Μαρτίου.
