Το ελληνικό παράδοξο της αγοράς εργασίας είναι ότι ενώ έχουμε χιλιάδες ανέργους που ψάχνουν για δουλειά (πάνω από 350.000), έχουμε επιχειρήσεις που λένε ότι δεν βρίσκουν προσωπικό (πάνω από 300.000 οι ανάγκες). Το ακόμα πιο παράδοξο είναι ότι στη μέση όλων αυτών έχουμε (γιατί λεφτά υπάρχουν) δεκάδες προγράμματα κατάρτισης. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν αυτά αποδίδουν.
Η κατάρτιση στην Ελλάδα, που έρχεται ξανά στη δημοσιότητα με αφορμή την υπόθεση που διερευνά η Δικαιοσύνη σχετικά με τη ΓΣΕΕ, ξεκινάει από τα πρώτα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης και φτάνει μέχρι τα vouchers της κρίσης και του Ταμείου Ανάκαμψης σήμερα. Μιλάμε για πολλά δισεκατομμύρια ευρώ κοινοτικών πόρων, που πέρασαν και από αυτόν τον τομέα, για τα οποία ελάχιστα αναρωτηθήκαμε αν έπιασαν τόπο. Η φήμη που τα συνόδευε ήταν ότι τελικά υπήρχε λίγη ουσία και πολλές… εικονικές δεξιότητες. Για χρόνια η επιτυχία των προγραμμάτων μετριόταν από το πόσοι ήταν οι ωφελούμενοι, πόσες ώρες έγιναν, πόσα πιστοποιητικά εκδόθηκαν, πόσα εκατομμύρια απορροφήθηκαν. Αυτό που σπάνια μετριόταν ήταν πόσοι από αυτούς βρήκαν δουλειά μετά την παρακολούθηση των προγραμμάτων και αν κατάφεραν να κρατήσουν αυτή τη δουλειά. Πολλοί πιστεύουν ότι αν η κατάρτιση ήταν πραγματικά επιτυχημένη θα το βλέπαμε από την υψηλή συμμετοχή ενηλίκων στη διά βίου μάθηση, και δεν έχουν άδικο. Θα το βλέπαμε στη στενή σύνδεση της εκπαίδευσης με την πραγματική εργασιακή εμπειρία, αλλά και σε εργοδότες που δηλώνουν ότι βρίσκουν πιο εύκολα το κατάλληλο προσωπικό. Σε όλα τα παραπάνω έχουμε πρόβλημα.
Το παρελθόν της κατάρτισης είναι ξεκάθαρο επίσης ότι έχει σκιές. Αυτό είναι δεδομένο και πρέπει να διερευνηθεί κάθε πτυχή τους. Το ζήτημα πλέον όμως είναι αν θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε για κάτι που δεν είμαστε σίγουροι ότι αποδίδει ή θα δούμε το θέμα άμεσα σε νέες βάσεις.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπ. Θεοδωρόπουλος έχει συνδέσει πολλές φορές το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, που είναι η χαμηλή παραγωγικότητα, με τη σοβαρή επένδυση σε δεξιότητες. Σε τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση, κατάρτιση και επανακατάρτιση. Ολα αυτά με μετρήσιμους δείκτες, αντί για απλά σεμινάρια και πιστοποιήσεις.
Λέει και κάτι άλλο ότι πρέπει να μπει μέσα στις επιχειρήσεις. Η λογική είναι απλή και δύσκολη μαζί. Οχι άλλες γενικές καταρτίσεις αποκομμένες από την αγορά, αλλά μάθηση πάνω σε πραγματικά μηχανήματα, πραγματικά λογισμικά, πραγματικές γραμμές παραγωγής, μαθαίνοντας τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων. Μας αρέσει δεν μας αρέσει, αυτό πιστεύουν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΟΣΑ. Οι δεξιότητες δεν αποκτώνται μόνο σε αίθουσες, αλλά κυρίως στην πράξη.
