Για έναν περίεργο λόγο πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει θέμα να συζητήσουμε σχετικά με το ασφαλιστικό. Μια ολόκληρη χώρα, είτε δεν το έχει συνειδητοποιήσει είτε έχει συμβιβαστεί, θα λάβει μια σύνταξη πολύ μικρότερη από αυτήν που λάμβαναν οι προηγούμενες γενιές και ουδείς το συζητάει. Για την ακρίβεια, η μόνη αναφορά που γίνεται στον δημόσιο διάλογο είναι το χωρίς μέτρο αίτημα για οριζόντια επιστροφή των δώρων, θάβοντας ακόμα πιο βαθιά οποιοδήποτε ενδεχόμενο μιας σοβαρής κουβέντας.
Κι όμως, το πρόβλημα είναι εδώ. Οι νέες συντάξεις που εκδίδονται είναι κατά μέσον όρο χαμηλότερες κατά 18% σε σχέση με τις παλαιότερες, έγραφε η Ρούλα Σαλούρου στην «Καθημερινή» της Κυριακής, με παραδείγματα του πολύ έμπειρου εργατολόγου, πρώην υπουργού Εργασίας Γιώργου Κουτρουμάνη. Το ασφαλιστικό μας σύστημα επιβραβεύει τη χαμηλή ασφαλιστική προσπάθεια και τιμωρεί τη συνέπεια. Οι συντάξεις που απονέμονται με τον νόμο Κατρούγκαλου έχουν ελάχιστη ανταποδοτικότητα. Μικρές οι διαφορές είτε δούλεψες 25, είτε 35, είτε 40 χρόνια. Για κινητροδότηση ούτε λόγος. Και το πρόβλημα της αξιοπρεπούς διαβίωσης το μεταθέτουμε στο μέλλον. Μαζί με τις λύσεις ουσιαστικής αλλαγής του ασφαλιστικού μας μοντέλου.
Οι συνεχώς μειούμενοι εν ενεργεία εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να πληρώνουν με τις εισφορές και τους φόρους τους τις συντάξεις των γονιών τους. Τα χρόνια του εργασιακού βίου θα συνεχίσουν να μετρούν λιγότερο από τον μέσο όρο των αποδοχών.
Ως χώρα έχουμε επαναπαυθεί ότι το κράτος, δηλαδή οι φορολογούμενοι, θα πρέπει να πληρώνει τις συντάξεις.
Τα τελευταία 20 χρόνια έχει πληρώσει πάνω από 300 δισ. (περίπου 15 δισ. τον χρόνο). Εως πότε;
Το να αλλάξει το σύστημα και από διανεμητικό να γίνει κεφαλαιοποιητικό είναι κάτι που αναμενόταν από τη σημερινή κυβέρνηση. Οχι μεμιάς, αλλά θα μπορούσαν να μπουν οι βάσεις για τη σταδιακή αλλαγή του συστήματος σε βάθος χρόνου.
Τι θα κερδίζαμε; Πρώτα από όλα ασφάλεια, ότι τα χρήματα που θα αποταμιεύουμε μέσω των εισφορών μας, καθένας από εμάς, θα μας περιμένουν να τα εισπράξουμε όταν θα βγούμε στη σύνταξη.
Το δεύτερο, ακόμα σημαντικότερο αλλά και αναπτυξιακό, είναι ότι θα μπορούσαμε να μειώσουμε τις ασφαλιστικές εισφορές, καθώς τα χρήματα που θα συγκεντρώνονταν θα επενδύονταν, όπως γίνεται σε όλα τα ασφαλιστικά συστήματα των ανεπτυγμένων χωρών, από επαγγελματίες σε σταθερής απόδοσης προϊόντα. Θα μπορούσαμε δηλαδή και βιώσιμο ασφαλιστικό να αποκτήσουμε, με καλύτερες συντάξεις, και το μη μισθολογικό κόστος να ελαφρύνουμε. Αλλά πώς να το κάνουμε όταν κανείς δεν αναγνωρίζει ότι έχουμε πρόβλημα στο ασφαλιστικό;
