Σε βασικό εργαλείο καταπολέμησης της εισφοροδιαφυγής, της ανασφάλιστης εργασίας και της προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων εξελίσσεται η ψηφιακή κάρτα εργασίας, ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα του υπουργείου Εργασίας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το μέτρο μετασχηματίζει σταδιακά τον τρόπο ελέγχου του ωραρίου και της πραγματικής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα. Μέσα σε διάστημα περίπου ενάμισι έτους, η κάλυψη της ψηφιακής κάρτας αυξήθηκε εντυπωσιακά: από μόλις 170.000 εργαζομένους τον Ιούνιο του 2024, σήμερα προστατεύει σχεδόν 2 εκατομμύρια μισθωτούς. Σύμφωνα μάλιστα με την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, βάσει των τελευταίων στοιχείων του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη», το εντεκάμηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου του 2025 οι δηλωθείσες υπερωρίες ήταν αυξημένες κατά 2,45 εκατομμύρια ώρες, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξης του 53% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024, στους κλάδους εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας. «Η ψηφιακή κάρτα εργασίας αποτελεί ασπίδα προστασίας για εργαζομένους, αλλά και για τις επιχειρήσεις, καθώς πέρα από την ενίσχυση της διαφάνειας στις εργασιακές σχέσεις ενισχύει και τον υγιή ανταγωνισμό», επισημαίνει η υπουργός. Σε αυτό το πλαίσιο μάλιστα, το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να ανακοινωθεί και νέα διεύρυνση του μέτρου, καθώς αποδεικνύεται από τα ίδια τα στοιχεία ότι η ψηφιακή κάρτα εργασίας λειτουργεί ως βασικό εργαλείο πολιτικής για την καταπολέμηση της αδήλωτης και της υποδηλωμένης εργασίας, αλλά και για τη διασφάλιση ότι οι υπερωρίες καταγράφονται και αμείβονται κανονικά.
Οπως υπογράμμισαν χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος στο πλαίσιο του απολογισμού του κυβερνητικού έργου για το 2025 και την παρουσίαση του ενοποιημένου σχεδίου κυβερνητικής πολιτικής 2026, είναι στον κεντρικό σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου η επέκταση της χρήσης ψηφιακής κάρτας εργασίας στο σύνολο του ιδιωτικού τομέα έως το τέλος του έτους, καθώς ήδη η πρωτοβουλία έχει προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό, αποκαλύπτοντας «μαύρη» και κυρίως υποδηλωμένη εργασία προς όφελος των εργαζομένων. Σύμφωνα με τα δύο υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη, μάλιστα, η ετήσια αύξηση των υπερωριών λόγω της χρήσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας ανέρχεται σε 73,4%.
Να σημειωθεί ότι, σήμερα, έχουν ενταχθεί στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας οι βασικοί πυλώνες της οικονομίας: η βιομηχανία, το λιανεμπόριο, ο τουρισμός, η εστίαση, το χονδρεμπόριο, ο κλάδος της ενέργειας, καθώς και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Πρόκειται για τομείς με υψηλή συγκέντρωση εργαζομένων και αυξημένο, ιστορικά, κίνδυνο παραβάσεων ως προς το ωράριο και τις υπερωρίες, γεγονός που καθιστά την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας κρίσιμη. Η επόμενη φάση επέκτασης τοποθετείται χρονικά εντός του 2026. Αν και δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί συγκεκριμένοι κλάδοι, το υπουργείο Εργασίας έχει προαναγγείλει ότι σύντομα θα υπάρξουν νέες αποφάσεις, με στοχευμένες παρεμβάσεις σε τομείς όπου παρατηρείται έντονη ευελιξία στην απασχόληση ή εποχικότητα. Η επιλογή των κλάδων πρόκειται να βασιστεί σε δεδομένα ελέγχων και στα ευρήματα του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη». Αλλωστε, οι κλάδοι που παραμένουν εκτός ψηφιακής κάρτας, είναι αυτοί της ιδιωτικής υγείας, εκπαίδευσης, καθώς και των υπηρεσιών όπου απασχολούνται κατά κύριο λόγο ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες κ.ά. Εκτός, μένουν βέβαια, για την ώρα, ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία), οι θαλάσσιες μεταφορές και οι οικιακοί εργαζόμενοι.
Σύμφωνα, τέλος, με τους κ. Χατζηδάκη και Σκέρτσο, εντός του 2026 η ψηφιακή κάρτα εργασίας θα επεκταθεί και στο Δημόσιο, ήτοι σε υπουργεία, ΟΤΑ, ΝΠΔΔ και γενικώς φορείς του Δημοσίου, όπου ισχύουν πάντως άλλα συστήματα μέτρησης και ελέγχου του ωραρίου.
