Επανέρχεται σταδιακά ως βασικός μηχανισμός ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων ο θεσμός των συλλογικών διαπραγματεύσεων και η κάλυψη των εργαζομένων για οικονομικά, θεσμικά και λειτουργικά θέματα, μέσω των συλλογικών συμβάσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι το 2025 έκλεισε με τη δημοσίευση σε ΦΕΚ της συμφωνίας των κοινωνικών εταίρων και του υπουργείου Εργασίας, ενώ η αρμόδια υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, με απόφασή της κήρυξε γενικώς υποχρεωτική την Κλαδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας στην ιδιωτική ασφάλιση. Οι κινήσεις αυτές και κυρίως η διατυπωμένη πρόθεση των εμπλεκομένων φορέων, εργοδοτών και εργαζομένων, για στήριξη της διαδικασίας, αναμένεται να διαμορφώσουν το 2026 έναν νέο κύκλο υπογραφής συλλογικών συμβάσεων, οι οποίες θα καλύπτουν την πλειονότητα των εργαζομένων – δεδομένης και της προώθησης των συμφωνημένων αλλαγών στο υπάρχον πλαίσιο.
Να σημειωθεί ότι η σύμβαση στην ιδιωτική ασφάλιση, που καλύπτει πλέον το σύνολο των περίπου 6.000 εργαζομένων, στην πράξη εφαρμοζόταν ήδη από σχεδόν το 90% των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Λειτουργεί βεβαίως ως παράδειγμα για το πώς μπορεί να «ξεπαγώσει» η επεκτασιμότητα των κλαδικών ρυθμίσεων έπειτα από μακρά περίοδο στασιμότητας.
Αλλωστε, η απόφαση της υπουργού Εργασίας να επεκτείνει τη σύμβαση στο σύνολο του κλάδου δεν αφορά μόνο τις αυξήσεις μισθών και τους όρους εργασίας στις ασφαλιστικές εταιρείες, αλλά εκπέμπει ένα σαφές θεσμικό μήνυμα προς την αγορά: ότι η συλλογική διαπραγμάτευση επανέρχεται σταδιακά ως βασικός μηχανισμός ρύθμισης της αγοράς. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη σύμβαση είχε ήδη υψηλό βαθμό εφαρμογής, ακόμη και πριν καταστεί υποχρεωτική, ενισχύει την άποψη ότι σε κλάδους με οργανωμένη εκπροσώπηση τόσο από πλευράς εργοδοτών όσο και εργαζομένων, το έδαφος είναι ώριμο για ευρύτερες συμφωνίες.
Το 2026 το τοπίο αναμένεται να αλλάξει ακόμη περισσότερο, καθώς τίθεται σε ισχύ η μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης εργαζομένων από το 50% στο 40% για να μπορεί μια κλαδική σύμβαση να επεκταθεί στο σύνολο του κλάδου. Η αλλαγή αυτή, που προέκυψε μέσα από την κοινωνική συμφωνία με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, θεωρείται καθοριστική, αφού αίρει ένα από τα βασικά εμπόδια που τα προηγούμενα χρόνια κρατούσαν «παγωμένες» δεκάδες συλλογικές συμβάσεις, παρά το γεγονός ότι είχαν υπογραφεί.
Παράλληλα, η απλοποίηση των διαδικασιών εγγραφής των συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων στα σχετικά μητρώα μειώνει τη γραφειοκρατία και επιταχύνει τον έλεγχο της αντιπροσωπευτικότητας, στοιχείο κρίσιμο για την ενεργοποίηση της επεκτασιμότητας. Καθώς μάλιστα υπάρχουν ήδη αρκετοί κλάδοι με ενεργές αλλά μη επεκταμένες συλλογικές συμβάσεις, όπως σε τμήματα του εμπορίου, των υπηρεσιών και της μεταποίησης, θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο το εάν και κυρίως το πώς το νέο πλαίσιο θα εφαρμοστεί στην πράξη. Συγκεκριμένα, βάσει των διαθεσίμων στοιχείων, υπάρχουν 15 ενεργές κλαδικές συμβάσεις εργασίας, οι οποίες όμως μέχρι σήμερα δεν έχουν επεκταθεί στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου.
Ασφαλιστικές εταιρείες
Αναφορικά με την κλαδική ΣΣΕ που υπεγράφη και πλέον ισχύει για όλο τον κλάδο των ασφαλιστικών εταιρειών, λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2027 και προβλέπει για το 2026 αυξήσεις 3% και για το 2027 2%.
Το εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο ανήλθε στα 1.065 ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2025 και αυξάνεται στα 1.119 ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2027, χωρίς να υπολογίζονται τα πρόσθετα επιδόματα. Οι αυξήσεις αυτές λειτουργούν σωρευτικά και ενισχύουν το βασικό εισόδημα των εργαζομένων σε μια περίοδο παρατεταμένων πληθωριστικών πιέσεων.
Μειώθηκε το ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από το 50% στο 40% για να επεκταθεί μια σύμβαση στο σύνολο του κλάδου.
Η σύμβαση διατηρεί και ενισχύει το υφιστάμενο πλαίσιο επιδομάτων και θεσμικών παροχών. Μεταξύ άλλων προβλέπεται:
• Επίδομα πολυετίας 1,30% για κάθε έτος υπηρεσίας.
• Αναγνώριση προϋπηρεσίας σε ασφαλιστικές εταιρείες, μεσίτες ασφαλίσεων και ασφαλιστικά πρακτορεία.
• Επίδομα γάμου 10%.
• Επίδομα τέκνων – 7% για ένα τέκνο, 8% για δύο και 9% για τρία και άνω.
Στο σκέλος των εργασιακών όρων η ΣΣΕ προβλέπει πενθήμερη εργασία 39 ωρών εβδομαδιαίως, καθώς και έως 27 ημέρες ετήσιας άδειας.
Η efood
Στις 19 Ιανουαρίου αναμένεται η απόφαση της Τριμελούς Επιτροπής Διαιτητών του ΟΜΕΔ για το εάν θα γίνει δεκτή η μονομερής προσφυγή του σωματείου εργαζομένων στην efood, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία διαμόρφωσης ΣΣΕ. Την περασμένη Πέμπτη συγκεντρώθηκαν έξω από τα γραφεία του ΟΜΕΔ μέλη του σωματείου της εταιρείας, ενώ για τον ίδιο λόγο παραβρέθηκε στη διαμαρτυρία και το σωματείο εργαζομένων Speedex από τον ίδιο κλάδο των ταχυμεταφορών.
Συνολικά, εργαζόμενοι και efood βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για υπογραφή ΣΣΕ εδώ και 2,5 χρόνια. Η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της διαιτησίας μετά την ολοκλήρωση της μεσολάβησης, κατά την οποία η πρόταση του μεσολαβητή έγινε δεκτή από το σωματείο εργαζομένων, αλλά απορρίφθηκε από την εταιρεία.
