Κατοικίες σε μεγάλα αστικά κέντρα, εμπορικά καταστήματα και γραφειακοί χώροι είναι οι μεγάλοι χαμένοι από την κρίση που πλήττει την αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με στοιχεία μελέτης, η κρίση μέχρι στιγμής έχει επηρεάσει σημαντικά την προσφορά νέων κατοικιών, ενώ ταυτόχρονα έχει περιορίσει σημαντικά τόσο τον όγκο όσο και το εμβαδόν των νέων κατοικιών. Από την άλλη πλευρά, και οι επενδύσεις σε επαγγελματικά ακίνητα έχουν περιορισθεί σημαντικά, καθώς η πτώση στη συγκεκριμένη αγορά εκτιμάται ότι κινείται στα επίπεδα του 16% περίπου σε σύγκριση με το 2007.
Λιγότερες κατοικίες
Από τα στοιχεία που αφορούν την προσφορά νέων κατοικιών προκύπτει ότι στη διάρκεια του προηγούμενου χρόνου, οι νέες κατοικίες που είτε ξεκίνησε η κατασκευή τους είτε είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου ήταν κατά 24.000 περίπου λιγότερες σε σύγκριση με το 2007. Η πτώση αυτή οφείλεται σε ποσοστό περί το 50% στις αγορές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, ενώ μικρότερη αναλογικά είναι η υποχώρηση των επενδύσεων σε κατοικίες στα υπόλοιπα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Αντίθετα, σε αγορές υψηλής τουριστικής προβολής, όπως για παράδειγμα στα Ιόνια Νησιά, στις Κυκλάδες, στην Κρήτη και στα Δωδεκάνησα, η πτώση ήταν αισθητά χαμηλότερη, γεγονός που επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις που είχαν διατυπωθεί σύμφωνα με τις οποίες η κρίση στην οικοδομική δραστηριότητα πλήττει κυρίως την αγορά κύριας κατοικίας στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Ενα ακόμη συμπέρασμα που επιβεβαιώνει την προαναφερθείσα εκτίμηση αφορά την ποσοτική κατανομή της κρίσης. Συγκεκριμένα, η κρίση εντοπίσθηκε κατά κύριο λόγο στην αγορά της Αθήνας και των όμορων δήμων που υπάγονται στη Νομαρχία Αθηνών. Στις περιοχές αυτές, στις οποίες οι νέες κατοικίες απευθύνονται στα μεσαία εισοδήματα, καταγράφηκε πτώση της τάξης του 30% περίπου σε σύγκριση με το 2007. Σημαντική είναι και η υποχώρηση των επενδύσεων σε κατοικίες στην αγορά της Ανατολικής Αττικής, όπου το 2008 καταγράφηκε μείωση που ξεπερνάει το 37%. Σημειώνεται ότι στις δύο αυτές περιοχές η ζήτηση προερχόταν κατά κύριο λόγο από αγοραστές με μεσαία ή σχετικά υψηλά εισοδήματα και η χρηματοδότηση των αγορών γινόταν κυρίως με τραπεζική χρηματοδότηση.
Ετσι, η άρνηση των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν τις συγκεκριμένες αγορές απεικονίσθηκε άμεσα στη ζήτηση και στον αριθμό των αγοραπωλησιών που πραγματοποιήθηκαν κυρίως στη διάρκεια του τελευταίου πενταμήνου του χρόνου που πέρασε. Από την άλλη πλευρά, μόνο τυχαίο και συμπτωματικό δεν θα πρέπει να θεωρηθεί το γεγονός ότι στις ίδιες περιοχές καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες μειώσεις των τιμών.
Μικρότερη πτώση
Αντίθετα, σε περιοχές στις οποίες οι νέες κατοικίες απευθύνονται σε χαμηλότερα εισοδήματα οι επενδύσεις σημείωσαν σημαντικά χαμηλότερη υποχώρηση. Ενδεικτικά θα πρέπει να αναφερθεί η αγορά κατοικίας των δήμων που υπάγονται στη Νομαρχία Δυτικής Αττικής, όπου ο αριθμός των νέων κατοικιών ήταν μειωμένος σε ποσοστό της τάξης του 25%, ενώ την ίδια στιγμή το επίπεδο τιμών κατέγραψε τις μικρότερες απώλειες σε σύγκριση με άλλες αγορές του νομού Αττικής στις οποίες η ζήτηση προέρχεται από μεσαία και υψηλά εισοδήματα.
Εντονότερη φαίνεται ότι είναι η κρίση στην οικοδομική δραστηριότητα στη Θεσσαλονίκη. Από τα στοιχεία της ίδιας έρευνας προκύπτει ότι ο αριθμός των νέων κατοικιών που η κατασκευή τους ξεκίνησε το 2008 ή τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους ήταν μειωμένος σε ποσοστό που ξεπερνάει το 40%.
Αντίθετα, η πτώση στα υπόλοιπα αστικά κέντρα της χώρας ήταν σημαντικά χαμηλότερη στα επίπεδα του 20% περίπου. «Η πρόσφατη κρίση έχει και τα θετικά της στοιχεία, αφού ο περιορισμός των επενδύσεων σε κατοικίες θα συμβάλει στην ταχύτερη απορρόφηση του υψηλού αδιάθετου αποθέματος. Από την άλλη πλευρά, αναδεικνύει και τις σημαντικές αλλαγές που σημειώθηκαν την τελευταία δεκαετία, οι οποίες άλλαξαν το προφίλ του αγοραστικού κοινού», σχολίαζε χαρακτηριστικά οικονομικός αναλυτής, υπ’ όψιν του οποίου τέθηκαν τα προαναφερόμενα στοιχεία και συνέχισε: «H έκρηξη της ζήτησης κάλυψε τις στεγαστικές ανάγκες αγοραστών με μεσαία και χαμηλά εισοδήματα και πλέον η αγορά συντηρείται κυρίως από τα χαμηλότερα εισοδήματα».
