Οι ελληνικές επιχειρήσεις που μετανάστευσαν από τη Βόρεια Ελλάδα στα γειτονικά Βαλκάνια (ξανα)μετακινούνται. Οχι όμως για να επιστρέψουν σε ελληνικό έδαφος, αλλά για άλλες προσφορότερες και αποδοτικότερες περιοχές, συχνά στην ίδια χώρα όπου δραστηριοποιούνται. Αυτό επισημαίνει μιλώντας στην «Κ» ο πρόεδρος της ΑLUΜΥL και του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ) κ. Γιώργος Μυλωνάς. Η Θράκη λέει ο κ. Μυλωνάς παραμένει η πιο εύφορη επιχειρηματική γη στην Ελλάδα, αλλά κι αυτή που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Οσον αφορά τις αντιδράσεις που κατά καιρούς προκάλεσαν δηλώσεις του για τα πανεπιστήμια ο πρόεδρος του ΣΒΒΕ επιμένει: «έχουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν παράγει γνώση».
– Τι φταίει για την ασυγκράτητη πτώση της βιομηχανίας του βορειοελλαδικού τόξου;
– Υπήρξε μια κεκτημένη ταχύτητα κάποιων κλάδων που είχαν πρόκριμα και δεν γινόταν να μην μετακινηθούν. Το νέο στοιχείο είναι ότι αυτοί που έμειναν στέκονται καλά στα πόδια τους κι έχουν επαναπροσδιορίσει στρατηγική-εξωστρέφεια-ποιότητα και νομίζω δεν υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω αποχωρήσεων. Το 2006 βλέπουμε γενικά μια τάση σταθεροποίησης, αλλά εξακολουθεί να είναι ανησυχητικό ότι εξαφανίζεται η κερδοφορία και η έλλειψη κερδοφορίας και στους περισσότερους κλάδους συνεπάγεται στασιμότητα και μείωση επενδύσεων που προμηνύουν άσχημες εξελίξεις.
– Για τη Ζώνη Καινοτομίας στη Θεσσαλονίκη έχετε εκφράσει τις αντιρρήσεις σας ως ΣΒΒΕ. Γιατί;
– Ο Σύνδεσμος και άλλοι φορείς δεν μιλάμε για ένα διανεμητικό συστημα που διαχειρίζεται κάποια κεφάλαια από κάποιο υπουργείο για να τα μοιράσουμε σε κάποιους για να γίνει καποια δουλειά κάτω από μια ομπρέλα που ονομάζεται Ζώνη Καινοτομίας. Υπάρχουν άλλοι μηχανισμοί γι’ αυτό. Αναπτυξιακοί νόμοι, προγράμματα υπουργείων που καλύπτουν διάφορες περιοχές… Η Ζώνη Καινοτομίας δεν είναι ένα μοίρασμα πόρων κάτω από ένα διαφορετικό καπέλο που θα κάνει καλύτερη διαχείριση. Πρέπει να είναι κάτι που θα χαρακτηρίσει, θα φωτίσει τη Θεσσαλονίκη θα την κάνει γνωστή γι’ αυτό σημείο αναφοράς, πόλος προσέλκυσης τεχνολογίας-καινοτομίας και ξένων εταιρειών. Αυτό ειναι το βασικό στοιχείο. Η Ζώνη Καινοτομίας για τον ΣΒΒΕ έχει γεωγραφικό προσδιορισμό, είναι περιοχή, είναι υποδομές περιοχής, είναι πυρήνας ανάπτυξης και πάνω σε αυτά δίνονται τα συγκεκριμένα κίνητρα για πολύ συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρηματικών δράσεων μ’ ένα μηχανισμό που έχει πολύ αυστηρά κριτήρια επιλογής.
– Θεωρείστε επιτυχημένος στον χώρο σας και η ΑΛΟΥΜΥΛ παρουσιάζει τους καλύτερους επιχειρηματικούς δείκτες. Ως πρόεδρος του ΣΒΒΕ πιστεύετε ότι έχετε πετύχει;
– Αυτά που θα ήθελα να πετύχω δεν οφείλονται σε συγκεκριμένες αδυναμίες, ούτε σε προβλήματα διάθεσης χρόνου ούτε σε κρατική αντίδραση ούτε σε μη στήριξη από τα μέλη μας. Οφείλεται σ’ ένα συνδυασμό πραγμάτων. Δηλ. η Θεσσαλονίκη δεν είναι στο επίκεντρο μιας ενισχυτικής αναπτυξιακής προσπάθειας είτε σε επίπεδο πόλης είτε σε επίπεδο περιφέρειας. Αυτό οφείλεται κυρίως στους διεκδικητικούς μηχανισμούς της πόλης… Ο ΣΒΒΕ δεν μπορεί να εκπροσωπεί τη Θεσσαλονίκη παρ’ όλο που τα μέλη μας είναι σε μεγάλο βαθμό Θεσσαλονικείς δεν μπορούμε να μπούμε μπροστα να διεκδικήσουμε ούτε μπορούμε να κάνουμε πολιτική κριτική. Επομένως βλέπω ότι υπάρχει μια κατάσταση σχετικά μίζερη με την πόλη, με την επιχειρηματικότητά της, που είναι περισσότερο εμπορική και λιγότερο βιομηχανική…
– Πού αποδίδετε εσείς τη μείωση των επενδύσεων στη χώρα μας;
– Οι Ελληνες δεν κάνουν επενδύσεις. Οι ξένοι πριν έλθουν ερευνούν και το πρώτο που ανακαλύπτουν είναι η γραφειοκρατία με τρομακτικό κόστος που απορροφά το πιο σημαντικό σε μια επένδυση, τον ανθρώπινο παράγοντα. Κάναμε μια προσπάθεια στον Σύνδεσμο να το υπολογίσουμε αυτό το γραφειοκρατικό κόστος και δεν το καταφέραμε.
Δεύτερο κόστος αυτό σε επίπεδο τοπικών φορέων (Νομαρχιακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση), οι οποίοι δημιουργούν τέτοια προβλήματα στη λειτουργία που σε απογοητεύουν. Αυτό το κλίμα οι ξένοι επενδυτές το βλέπουν και δεν είναι διατεθειμένοι να το πληρώσουν. Προτιμούν να πάνε σε μια χώρα που έχει πολύ χειρότερο αναπτυξιακό νόμο (ο δικός μας είναι πάρα πολύ καλός) αλλά να μην έχουν τέτοιου είδους προβλήματα.
– Τα τελευταία χρόνια έχουμε φυγή αρκετών επιχειρήσεων στα Βαλκάνια. Πώς μπορεί να αναχαιτιστεί αυτό το φαινόμενο;
– Δεν έμειναν και πολλές επιχειρήσεις για να φύγουν έξω. Αυτή τη στιγμή η κινητικότητα που υπάρχει από μέλη μας είναι να μετακινούνται από περιοχές των Βαλκανίων σε άλλες περιοχές των Βαλκανίων. Σήμερα περιοχές που προτιμήθηκαν από Ελληνες επειδή ήταν εύκολες για να στηθούν εκεί επιχειρήσεις έγιναν ακριβές, λόγω κόστους, πολυπλοκότητας, έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού και αποδημούν σε άλλες περιοχές της ίδιας χώρας. Συμβαίνει ήδη στη Βουλγαρία, στην ΠΓΔΜ στη Ρουμανία. Κινούνται πλέον σε περιοχές που υπάρχουν ευνοϊκότερες συνθήκες επένδυσης με φιλικό περιβάλλον με προοπτικές π.χ. δεκαετίας (παραχώρηση έκτασης από τις τοπική αρχή, γρήγορης αδειοδότησης, σύνδεσης δικτύων κ.τλ.).
– Υπάρχει κινητικότητα ελληνικών επιχειρήσεων για εγκατάσταση στην Κίνα;
– Ελάχιστες. Κι αυτές που κινούνται προς την Κίνα δεν επενδύουν, αλλά προμηθεύονται προϊόντα. Μπορεί να είναι μια μεγάλη χώρα. αλλά τα χαρακτηριστικά των ελληνικών επιχειρήσεων δεν είναι τα καλύτερα. ..
– Το πείραμα της κυβέρνησης στη Νάουσα για την εκτόνωση της κατάστασης θεωρείτε ότι έχει αποδώσει;
– Οχι. Το πρόβλημα δεν είναι όταν καταρρέουν οι επιχειρήσεις και μένει ο κόσμος στον δρόμο. Το ζήτημα είναι τι άλλο έχεις κάνει για να απασχοληθεί αλλού. Αρα με τα συνταξιοδοτικά κίνητρα, τα επιδόματα κ.τλ. είναι σαν να έχει κάποιος καρκίνο και να του λες θα κάνουμε χημειοθεραπείες. Το θέμα είναι να προλάβεις πιο νωρίς…
– Υπάρχουν κάποιες περιοχές που πρέπει να δοθεί έμφαση από την Πολιτεία για να αναπτυχθούν. Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας;
– Η Θράκη. Τα κίνητρα του αναπτυξιακού νόμου είναι ευνοϊκά, αλλά δεν φτάνει αυτό. Είναι θαυμάσιος, αλλά δεν κινείται τίποτα. Δεν πάνε επιχειρήσεις γιατί δεν υπάρχουν οι υπόλοιπες υποδομές και κυρίως στο ανθρώπινο δυναμικό για το οποίο πρέπει να υπάρξει παρέμβαση, καθώς θα έχει στο μέλλον τεράστιο πρόβλημα. Είναι ένας αγροτικός πληθυσμός και ζώντας σε ένα περιοριστικό περιβάλλον λόγω Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν βρίσκει διέξοδο. Από την άλλη, η μεταποίηση δεν μπορεί να τον απορροφήσει γιατί είναι παντελώς ανειδίκευτος. Εκεί χρειάζεται να γίνει μια επέμβαση και σε υψηλό επιπεδο (στελέχη, εξειδικευμένη γνώση) και σε επίπεδο εργαζομένων και να συνδυαστεί με τα κίνητρα του αναπτυξιακού νόμου. Η Θράκη είναι μια ευαίσθητη περιοχή που πρέπει να την προσέξουμε. Πιστεύω ότι θα έρθει κάποια στιγμή που η Ε.Ε. θα τη δει σαν μια ενιαία περιοχή και δεν θα έχει σημασία ποιος επενδύει. Μπορεί στο μελλον να δίνονται ευρωπαϊκά κίνητρα για να επενδύσει ένας Βούλγαρος, ένας Τούρκος κι αυτό μπορεί να έχει άσχημες συνέπειες μακροπρόθεσμα. Δεν το προσέχει κανένας σήμερα. Δεν το αντιμετωπίζει κανένας. Επειδή βγάζουν ένα νόμο με ισχυρά κίνητρα, λένε: «Εμείς σας τα δώσαμε όλα και σεις δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα». Πρέπει να ενδιαφερθούν για το αποτέλεσμα.
– Για το αφαλιστικό συντάσεστε με την αποψη του ΣΕΒ ή εχετε κάποια άλλη πρόταση;
– Θεωρώ ότι οι προτάσεις του κ Αναλυτή είναι πάρα πολύ ρεαλιστικές. Και είναι στοχευμένες σε αποτέλεσμα. Από κει και ύστερα μπορούμε να μιλάμε. Το ασφαλιστικο είναι πρόβλημα. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι δεν μπορούμε να έχουμε 150 ταμεία… Ας συμφωνήσουμε στις βασικές αλήθειες. Δεν είμαι της άποψης ότι θα λυθεί το ασφαλιστικό 100%. Αλλά πρέπει να κάνουμε ένα σοβαρό βήμα έστω στα «μίνιμουμ». Σήμερα όμως ο καθένας κρατάει ένα μετερίζι.
Οι «τενεκέδες» των ΑΕΙ
– Στο παρελθόν προκαλέσατε αντιδράσεις με τις δηλώσεις σας περί ελεύθερων απολύσεων σε προβληματικούς κλάδους και επιχειρήσεις, να μην έχουν περιορισμούς οι επιχειρηματίες από το υφιστάμενο εργασιακό καθεστώς και για τενεκέδες που βγαίνουν απ’ τα πανεπιστήμια κ.τλ. Εξακολουθείτε να έχετε την ίδια άποψη;
– Για μεν τα πανεπιστήμια ήμουνα πάρα πολύ αιχμηρός γιατί θεωρούσα ότι αυτό που συντελείται στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι έγκλημα. Μπαίνουν μέσα φοιτητές – μυαλά θαυμάσια, απαξιώνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό και βγαίνουν χωρίς κανένα εφόδιο. Δεν είναι θέμα επιπέδου των καθηγητών ούτε των φοιτητών, αλλά ενός συστήματος που δεν παράγει γνώση. Δεν λέω θεωρίες, αλλά το ζούμε μέσα από τους ανθρώπους που έρχονται σε εμάς να εργαστούν που όταν τους αναλαμβάνουμε και τους περνάμε από κάποια εκπαίδευση -η οποία όμως απαιτεί χρόνια- δείχνουν την αξία τους. Αυτό είναι το πρόβλημα. Σαφώς υπάρχουν εξαιρέσεις σχολών, πανεπιστημίων αλλά δεν πρέπει να μένουμε στις εξαιρέσεις.
Οσον αφορά τους εργαζόμενους ποτέ δεν είπα ότι πρέπει να τους απολύουν όποτε θέλουν κι όσους θέλουν. Θέλουμε ένα πιο ευέλικτο εργασιακό καθεστώς για ένα πολύ σοβαρό λόγο, κυρίως για εκείνες τις περιπτώσεις που ο εργοδότης αποφασίζει να επεκταθεί και προσλαμβάνει δυναμικό αλλά αν το ρίσκο του δεν πετύχει τι πρέπει να κάνει;
Ενα άλλο που είχα πει είναι οι νεοεισερχόμενοι στις επιχειρήσεις όχι γιατί πρέπει να πάρουν λεφτά οι επιχειρηματίες για να απασχολήσουν κόσμο, αλλά να «χαλαρώσουμε» τους επιχειρηματίες για να δοκιμάσουν νέους επιστήμονες, νέους πτυχιούχους νέους από τεχνικά λύκεια να τους δοκιμάσουν σε νέες κατευθύνσεις. Να μην τους δώσουν ένα ψάρι αλλά να τους μάθουν να ψαρεύουν και το κράτος να βοηθήσει προς αυτήν την κατεύθυνση…
