H Ρωσία, ο μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου παγκοσμίως, επιδιώκει στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα και για τη διοχέτευση μέσω αυτής αυξημένων ποσοτήτων αερίου στην αγορά της Ευρώπης. Στόχος της ρωσικής πλευράς είναι η αξιοποίηση του αγωγού Ιταλίας – Ελλάδας – Τουρκίας για τη μεταφορά αερίου της Gazprom. O αγωγός αυτός σχεδιάστηκε πριν από μία επταετία περίπου με τη στήριξη της E.E. και των ΗΠΑ, για τη μεταφορά αερίου από το Αζερμπαϊτζάν στο πλαίσιο του περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία. Πρόκειται για τον αποκαλούμενο νότιο διάδρομο φυσικού αερίου, ο οποίος ξεκινάει από το Καρατσαμπέ της ασιατικής ακτής του Βοσπόρου και μέσω Ελλάδας συνεχίζει διασχίζοντας υποβρυχίως την Αδριατική για να καταλήξει στο Λέτσε της Νότιας Ιταλίας. O αγωγός Ελλάδας – Τουρκίας είναι μήκους 285 χλμ. συνολικά (85 χλμ. επί ελληνικού εδάφους), συνδέει το Καρατσαμπέ με την Κομοτηνή και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στον Ιούνιο. Μέσω του ελληνοτουρκικού αγωγού και της επέκτασης αυτού στην Ιταλία θα μπορούν να φθάσουν στην Ευρώπη ποσότητες αερίου 11 δισ. κ.μ. αερίου ετησίως από τις χώρες της Κασπίας. Στην κατασκευή της ελληνοτουρκικής διασύνδεσης συμμετέχουν η ΔΕΠΑ και η τουρκική Bottas, ενώ για την κατασκευή της ελληνοϊταλικής διασύνδεσης έχουν συστήσει κοινοπραξία η ΔΕΠΑ και η ιταλική Εdison.
Το ενδιαφέρον των Ρώσων για χρήση του αγωγού εκφράστηκε για πρώτη φορά προς τις ελληνικές και τις ιταλικές αρχές, στις αρχές του 2006, από τον επικεφαλής της Gazprom Αλεξέι Μίλερ και τον περασμένο Σεπτέμβρη από τον Ρώσο πρόεδρο B. Πούτιν στον πρωθυπουργό K. Καραμανλή, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα. Το θέμα είχε προκαλέσει την άμεση αντίδραση της αμερικανικής πλευράς, η οποία μέσω της υπουργού Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις ζήτησε ευθέως από την Ελλάδα να μην συμβάλει στην ενδυνάμωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία. H αντίδραση των ΗΠΑ μπορεί να συνάδει πλήρως και με την πολιτική απεξάρτησης της E.E. από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες, ωστόσο η ζήτηση σε άεριο στην Ευρώπη αυξάνεται, το αζέρικο αέριο δεν είναι άμεσα διαθέσιμο και η ασφάλεια εφοδιασμού της ευρωπαϊκής αγοράς επιβάλλει και εισροή μεγαλύτερων ποσοτήτων αερίου, αλλά και πιο ασφαλείς και αξιόπιστους δρόμους μεταφοράς, ειδικά μετά τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν με τη διένεξη Ρωσίας – Ουκρανίας.
Η Ρωσία είναι η μόνη χώρα που μπορεί να εγγυηθεί διάθεση ποσοτήτων άμεσα και εμφανίζεται έτοιμη για τον σκοπό αυτό να αναλάβει και την κατασκευή του αγωγού Ελλάδας – Ιταλίας. Ταυτόχρονα επιδιώκει την κατασκευή ενός ακόμη αγωγού (μπλου στριμ 2) που θα μεταφέρει μέσω ρωσικού εδάφους στην Τουρκία το φυσικό αέριο του Αζερμπαϊτζάν, επιχειρώντας τον έλεγχο με αυτό τον τρόπο και του αζέρικου αερίου. O χρόνος σε αυτή τη φάση είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος της ενεργειακής στρατηγικής του Κρεμλίνου για ανάδειξη της μετακομμουνιστικής Ρωσίας σε παγκόσμιο ενεργειακό ηγέτη και εξ αυτού του λόγου. H αποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα κινηθούν, πόσο γρήγορα θα διασφαλίσουν νέες συμμαχίες στην Ευρώπη και έτσι εξηγούνται οι συχνές επισκέψεις Ρώσων αξιωματούχων σε Ελλάδα, Ιταλία και Τουρκία, αλλά και του ίδιου του προέδρου B. Πούτιν.
Η ρωσική πλευρά φαίνεται ότι ασκεί μεγάλη πίεση στην πολιτική ηγεσία της χώρας, προκειμένου να διασφαλίσει τη συναίνεσή της για τη χρήση του αγωγού Ελλάδας – Ιταλίας. Δεν θα πρέπει εξάλλου να ξεχνάμε ότι ο κ. Πούτιν έφτασε στην Αθήνα την περασμένη Τετάρτη, επιστρέφοντας από το Μπάρι της Ιταλίας, όπου είχε επαφές με τον πρωθυπουργό της χώρας Ρομάνο Πρόντι και τη διοίκηση του ιταλικού ενεργειακού κολοσσού ENI. O ρόλος της Τουρκίας για τα στρατηγικά σχέδια της Ρωσίας είναι εξίσου σημαντικός, λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Μέσω του δικτύου αγωγών που έχει αναπτύξει στη γειτονική χώρα συγκεντρώνονται περίπου 25 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου προέλευσης Ιράν, Ρωσίας, Αζερμπαϊτζάν, ενώ λειτουργεί ο πετρελαιαγωγός Μπακού – Τιφλίδα – Τσεϊχάν, δυναμικότητας 50 εκατ. τόνων, ο οποίος παρακάμπτει τη Ρωσία και δίνει διέξοδο προς τη Μεσόγειο στο πετρέλαιο του Αζερμπαϊτζάν. Ελέγχει επίσης τα Στενά του Βοσπόρου απ’ όπου διέρχονται ετησίως περίπου 100 εκατ. τόνοι αργού πετρελαίου από τη Ρωσία και το Καζαχστάν.
