Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον η αύξηση της ανεργίας και η μείωση της απασχόλησης στη Θεσσαλονίκη, όταν την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι αντίστοιχοι δείκτες πανελλαδικά παρουσιάζουν βελτίωση. Για πρώτη φορά καταγράφεται σωρευτικά ένας υπολογίσιμος αριθμός επιχειρήσεων -μία μάλιστα είναι εισηγμένη- που αντιμετωπίζουν το φάσμα της οριστικής διακοπής των εργασιών τους ή της συρρίκνωσης μέρους της παραγωγής τους, με άμεση συνέπεια την περαιτέρω μείωση των θέσεων εργασίας.
Η κακή πορεία του ΧΑΑ, σε συνδυασμό με τη διεθνή ύφεση, η διαρκώς αυξανόμενη ένταση του ανταγωνισμού, αλλά και επιμέρους αιτίες που αναφέρονται σε επιχειρηματικές επιλογές, ευθύνονται κατά κύριο λόγο για τη μεγιστοποίηση των προβλημάτων που χαρακτηρίζουν την αγορά εργασίας στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης. Μόλις πριν από δύο περίπου εβδομάδες διέκοψε τη λειτουργία της η εταιρεία Sante A.E., (τυπωτήριο, πλεκτήριο υφασμάτων), με συνέπεια να μείνουν χωρίς εργασία 230 εργαζόμενοι, ενώ η διοίκηση της ΒΑΛΚΑΝ ΕΞΠΟΡΤ έχει ανακοινώσει ότι προσανατολίζεται στη μείωση της παραγωγής της στη μονάδα νοβοπάν και τη συνέχιση των απολύσεων, με στόχο τη συμπίεση των λειτουργικών και γενικών εξόδων της. Με σοβαρά προβλήματα επιβίωσης είναι αντιμέτωπες η ΑΒΕΖ και η Φλώρινα-Χωναίος, ενώ ο κλάδος μετάλλου βρίσκεται «στην κόψη του ξυραφιού». Επιπλέον, η είσοδος στην αγορά της Θεσσαλονίκης του ΙΚΕΑ έχει δημιουργήσει προβλήματα στις μικρές, στην πλειοψηφία τους, επιχειρήσεις επίπλου. Ηδη, το Κέντρο Επίπλου ΚΕΚΟ έχει διακόψει τη λειτουργία του.
Ο υπουργός Εργασίας Δημ. Ρέππας, κατά τη συνάντηση που είχε με τη διοίκηση του ΕΚΘ, στις αρχές Σεπτεμβρίου, αναγνωρίζοντας τα προβλήματα αυτά, συναίνεσε στην ανάγκη εφαρμογής στη Θεσσαλονίκη Ειδικού Προγράμματος για την ενίσχυση της Απασχόλησης και τη μείωση της Ανεργίας, που θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Απασχόληση». Ο κ. Ρέππας, που δεσμεύθηκε να καθιερώσει τακτική ανά δύο μήνες συνάντηση με το ΕΚΘ, ζήτησε τις προτάσεις του τελευταίου για την κατάρτιση ενός τέτοιου προγράμματος και ήδη τόσο οι υπηρεσίες του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου όσο και το ΜΑΚΙΝΕ έχουν ξεκινήσει τις σχετικές διαδικασίες. Είναι σημαντικό στο σημείο αυτό να επισημανθεί ότι τόσο το ΕΚΘ όσο και ο ΣΒΒΕ έχουν ταυτόσημες απόψεις για την ανάγκη εφαρμογής στη Θεσσαλονίκη Ειδικών Προγραμμάτων Απασχόλησης, καθώς διαπιστώνουν ότι δεν είναι ορατή η προοπτική μεταφοράς της περιοχής σε άλλη Ζώνη κινήτρων, καίτοι έχει διατυπωθεί ως αίτημα, στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του αναπτυξιακού νόμου.
«Πιστεύω ότι αποτελεί ευθύνη τόσο του συνδικαλιστικού κινήματος όσο και της πολιτείας να αναζητήσουν από κοινού και να προωθήσουν λύσεις για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης. Είναι ευθύνη μας οι άνεργοι από ανενεργοί να γίνουν ενεργοί πολίτες», επισημαίνει στην Οικονομική «Κ» ο πρόεδρος του ΕΚΘ Ν. Γιαννόπουλος.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ που επεξεργάσθηκε το ΕΚΘ, στο τρίμηνο Απρίλιος – Ιούνιος 2002 η ανεργία στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης ανήλθε σε 11,5% έναντι 10,7% (+7,5%) στο αντίστοιχο περσινό διάστημα, όταν στο ίδιο διάστημα η ανεργία πανελλαδικά μειώθηκε σε 9,6% έναντι 10,2% στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2001. Μονοψήφια ποσοστά ανεργίας παρουσιάζονται στις μισές Περιφέρειες της χώρας, αλλά στην Κεντρική Μακεδονία η ανεργία μεταξύ του β΄ τριμήνου των ετών 2001 και 2002 ανήλθε σε 11% από 10,8%. Από την άλλη πλευρά, η συνολική απασχόληση, ενώ παρουσίασε αύξηση 0,8% πανελλαδικά, στη Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να μειώνεται, από 335.600 άτομα στο πρώτο τρίμηνο του 2002 σε 328.000, με ποσοστό μείωσης 2,20% μέσα σε ένα τρίμηνο. Μάλιστα, κατά το διάστημα που μεσολάβησε από το β΄ τρίμηνο του 2001 έως το β΄ τρίμηνο του 2002 η απασχόληση μειώθηκε κατά 2,64%.
Αντίθετα, στην Περιφέρεια Αττικής η ανεργία μειώθηκε εντυπωσιακά στο μικρότερο ποσοστό της τελευταίας 5ετίας, ήτοι στο 8,9%, που συμπαρέσυρε ουσιαστικά τον `Γενικό Δείκτη ανεργίας στην Ελλάδα σε μονοψήφιο αριθμό. Η μείωση των -επίσημων- ανέργων το 2001 αντιστοιχούσε σε 24.600 λιγότερο σε όλην την Ελλάδα, όσους, δηλαδή, είχε να επιδείξει η Αθήνα, η οποία παρουσιάζει 24.500 ανέργους λιγότερο το ίδιος έτος. Δηλαδή, στην υπόλοιπη Ελλάδα η μείωση της ανεργίας αντιστοιχεί μόλις σε 100 άτομα.
Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος του ΣΒΒΕ Τάσος Αλεξανδρίδης θίγει το μεγάλο πρόβλημα έλλειψης ειδικοτήτων στην περιοχή και την αναποτελεσματικότητα σύνδεσης της εκπαίδευσης με την παραγωγή, ένα πάγιο και χρόνιο αίτημα του επιχειρηματικού κόσμου – και όχι μόνον της Βορείου Ελλάδος. Ο ΣΒΒΕ επισημαίνει την ανάγκη σύνδεσης του ΟΑΕΔ με την ελληνική περιφέρεια και προτείνει συγκεκριμένα την ίδρυση Παρατηρητηρίου Απασχόλησης στη Θεσσαλονίκη, με εμβέλεια στη Μακεδονία και τη Θράκη, ώστε να σχεδιάζονται επιτόπου προγράμματα κατάρτισης και επανακατάρτισης, με βάση τις ουσιαστικές ανάγκες των επιχειρήσεων. Το θέμα αυτό, άλλωστε, αναμένεται να τεθεί και στον πρόεδρο του ΟΑΕΔ κ. Νικολάου που αναμένεται στη Θεσσαλονίκη εντός του Οκτωβρίου.
Εξειδικεύοντας το περιεχόμενο που θα μπορούσε να έχει ένα Ειδικό Πρόγραμμα Απασχόλησης για τη Θεσσαλονίκη ο γενικός διευθυντής του ΜΑΚΙΝΕ Κώστας Παγκαρλιώτας προτείνει τέσσερις παραμέτρους: 1) να λαμβάνει μέριμνα για τους μακράς διαρκείας ανέργους, με την επανακατάρτισή τους σε ειδικότητες που έχουν ανάγκη οι επιχειρήσεις, όπως γίνεται και στο εξωτερικό (Γαλλία, Πορτογαλία, Αγγλία). 2) Για τους νέους ανέργους, να καταγραφούν οι ανάγκες των επιχειρήσεων και να υπάρξει συστοίχισή τους με την παραγωγή, με μεγαλύτερη εμπλοκή των κοινωνικών εταίρων και τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την πρακτική εξάσκηση. 3) Να υπάρξουν μέτρα συγκράτησης του πληθυσμού στους τόπους εγκατάστασης, ώστε να μη «διαρρέουν» σε αστικά κέντρα για την εξεύρεση εργασίας. 4) Να προβλεφθεί η απασχόληση ανέργων σε μεγάλα έργα της περιοχής, μία πρακτική που εφαρμόσθηκε με επιτυχία στο Κάρντιφ της Ουαλλίας.
