Οι φωτογραφίες με τους Ρώσους βετεράνους που πωλούσαν τα παράσημά τους στην πλατεία του Κρεμλίνου για ένα «ξεροκόμματο», μόλις διαλύθηκε η Σοβετική Ενωση, βοήθησε στον σχηματισμό εντυπώσεων σε ορισμένους επιχειρηματικούς κύκλους στη Δύση ότι «πολύ σύντομα οι μεγάλες κρατικές εταιρείες θα έβγαιναν στο σφυρί αντί πινακίου φακής».
Τις υπετροφικές αντιλήψεις των κύκλων αυτών ενίσχυσε η «θεραπεία του οικονομικού σοκ» στις χώρες του καταρρεύσαντος σοβιετικού συνασπισμού με τις αλλεπάλληλες εκκλήσεις -πρωτίστως προς τη Μόσχα- για την επιτάχυσνη των ιδιωτικοποποιήσεων (αποκρατικοποιήσεων στην ουσία) εκ μέρους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, έναντι «γερής οικονομικής βοηθείας» και πιστώσεων.
Ο Γέλτσιν άνοιξε τον δρόμο
Επιπλέον, οι χαριτωμένες και γραφικές εμφανίσεις του διαδόχου του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, Μπόρις Γέλτσιν, πολλές φορές εμφάνιζαν διεθνώς με την πρώτη ματιά μία μητροπολιτική Ρωσία, με πολιτική ηγεσία στερημένη σοβαρότητος.
Ομως η αλλαγή που επακολούθησε με την ανάληψη της προεδρίας από τον Βλαντιμίρ Πούτιν, απεκάλυψε σοβαρές πτυχές της ρωσικής οικονομικής πραγματικότητας. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η περίοδος Γέλτσιν ήταν αρνητική στην πορεία των οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η παρουσία Γέλτσιν στη μετά τον Γκορματσόφ εποχή, όπως αποδεικνύεται τώρα, υπήρξε αναγκαία.
Μία ανασκόπηση των οικονομικών συμβάντων στη μετασοβιετική Ρωσία, σε εκτεταμένη συζήτηση με τραπεζίτες και χρηματοπιστωπιστωτικούς παράγοντες από τη Ρωσία, που σήμερα ζουν στη χώρα μας, μας διαφώτισε σε πολλά σημεία και μας βοήθησε να καταλάβουμε το ενδιαφέρον ιδιωτικών πλέον ρωσικών επιχειρήσεων, κυρίως πετρελαϊκών, που επιθυμούν να βάλουν πόδι και στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα λεχθέντα τους, ο Μπόρις Γέλτσιν ήταν κατασκευαστής στο επάγγελμα και μέλος του Πολιτικού Γραφείου -του πολίτμπιρο- του Σοβετικού K.K. και έβλεπε τα καθημερινά πράγματα εκ των άνω.
Ο διάδοχός του Βλαντιμίρ Πούτιν, συνταγματάρχης σε νευραλγική θέση της KGB και με νομική κατάρτιση, μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, παρητήθη με όλες τις συνέπειες και τις δυσχέρειες που αντιμετώπισε διαδοχικά ακόμη και για λόγους επιβιώσεως, σε μία εποχή που η παλαιά νομενκλατούρα έψαχνε να επαναπροσδιορισθεί μέσα στη νέα κοινωνία.
Το γεγονός ότι εξ ανάγκης ήταν υποχρεωμένος να περιφερθεί στους δρόμους της Αγίας Πετρούπολης και να συναναστραφεί με απλούς συμπατριώτες του, τον βοήθησε να σχηματίσει μία πραγματική εικόνα της καθημερινής ζωής στη Ρωσία, άκρως διαφορετική από εκείνη που κυριαρχούσε στη φαντασία των μελών του πολίτμπιρο.
Ο Μπόρις Γέλτσιν, πιθανώς και εξ επαγγελματικού αταβισμού, ως κατασκευαστής στην πραγματικότητα, έθεσε τα θεμέλια της μετασοβιετικής Ρωσίας. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν άρχισε να κτίζει πάνω σ’ αυτά και να στηρίζει το νομικό καθεστώς που απαιτεί το νέο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό σύστημα, και το οποίο προ αυτού ήταν ανύπαρκτο. Αρχής γενομένης από την οικονομία. Εμπράκτως και σαφώς.
Ο Πούτιν προχώρησε σε μία καινοτομία, την οποία ο δυτικός κόσμος ανέμενε ευθύς αμέσως μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενώσεως: Στην ιδιωτικοποίηση της γης. Το νομοσχέδιο το οποίο προς το παρόν συζητείται στο ρωσικό Κοινοβούλιο, στη Δούμα, αναμένεται να ψηφισθεί μέχρι τα τέλη του χρόνου, παρά τις αντιδράσεις βουλευτών του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Η υπερψήφιση του νομοσχεδίου θα οριοθετήσει την έναρξη μιας σύγχρονης εποχής σε πολλούς τομείς της ρωσικής οικονομίας. Θα τονώσει το επενδυτικό κλίμα, θα εκσυγχρονίσει τον τραπεζικό τομέα και θα ξεδιαλύνει πολλές από τις επιφυλάξεις που έχουν ακόμη και σήμερα σημαντικοί παράγοντες στη Δύση έναντι της Ρωσίας.
Πρωτίστως θα λύσει τα χέρια των τραπεζιτών ώστε να χορηγήσουν δάνεια, κάτι που αδυνατούν να πράξουν υπό τις σημερινές προϋποθέσεις καθότι η γη δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη Ρωσία ως αντικείμενο οικονομικών συναλλαγών και να τεθεί επί παραδείγματι υποθήκη. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μεταφερθεί ο χρηματοοικονομικός λογιστικός πλούτος σε συγκεριμένους και παραγωγικούς τομείς της ρωσικής οικονομίας.
Η χρηματοδότηση δε του κατασκευαστικού κλάδου θα προωθήσει και την οικιστική ανάπτυξη.
Οπως μας επεσήμαναν οι συνομιλητές μας, οι ξένες επενδύσεις -βάσει του νομοσχεδίου δεν θα περνούν πλέον μέσω της κεντρικής κυβερνήσεως, αλλά θα διοχετεύονται μέσω της περιφέρειας και των νομαρχιών οι οποίες έχουν κάθε λόγο αλλά συμφέρον και όφελος να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική στρατηγική προσφέροντας καλύτερους όρους η μία από την άλλη.
Αν όμως η τύχη ήταν φειδωλή κατά τη διάρκεια της προεδρίας Γέλτσιν, στον Βλαντιμίρ Πούτιν -μέχρι τώρα τουλάχιστον- έδειξε μία τελείως διαφορετική συμπεριφορά.
Επί προεδρίας Γέλτσιν, το 1998 με την επέκταση της ασιατικής οικονομικής κρίσεως και στη Ρωσία η διεθνής οικονομική κοινότητα και σαφέστερα το Διεθνές ΝομισματικόΤαμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα έδειχναν να ανησυχούν διότι η Μόσχα δεν απεδείχθη συνεπής στις υποχρεώσεις της για την εξόφληση δόσεων του εξωτερικού της χρέους.
Οφέλη από πετρέλαιο
Ειρωνεία της τύχης… Οταν ο Γέλτσιν βρισκόταν στην κορυφή του Κρεμλίνου, η τιμή του πετρελαίου είχει πέσει στο επίπεδο των 9 δολαρίων το βαρέλι. Σήμερα ανήλθε στο επίπεδο το οποίο γνωρίζουμε. Ας μη λησμονούμε ότι ένα μεγάλο μέρος της ρωσικής οικονομίας εξαρτάται από τα έσοδα των πωλήσεων πετρελαίου. Δεν είναι διόλου τυχαίο το ότι τώρα τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ρωσίας ανέρχονται σε 40 δισεκατομμύρια δολάρια. Στην αισθητή βελτίωση της αγοράς πετρελαίου αποδίδεται και η επιθυμία ρωσικών εταιρειών για την επέκταση των διεθνών δραστηριοτήτων τους μέσω επιχειρηματικών συμμαχιών όπως προσφάτως της Lukoil με το ενδιαφέρον της για τα Ελληνικά Πετρέλαια. Μήπως η επίσκεψη Πούτιν στην Αθήνα, στις αρχές Δεκεμβρίου, μας επιφυλάσσει και άλλες εκπλήξεις διερωτώνται οι συνομιλητές μας;
Τα περισσότερα κανάλια «μαγνήτης» για το κοινό
