Ο Ντέιβιντ Κάμερον έχει αυτοπαγιδευτεί εξαιτίας μιας απαίτησης που προβάλλει στο πλαίσιο επαναδιαπραγμάτευσης της σχέσης που έχει η Βρετανία με την Ε.Ε. Αν ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν βρει έναν τρόπο να βγει από τη δύσκολη θέση, τότε το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να αποχωρήσει από την Ενωση.
Ο Κάμερον είναι ο μόνος που ευθύνεται για τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται. Πριν από ένα χρόνο αποφάσισε ότι πρέπει να μειώσει τη ροή μεταναστών από ευρωπαϊκές χώρες προς τη Βρετανία. Η καθαρή μετανάστευση ανέρχεται σε 180.000 ανθρώπους από την αρχή του έτους μέχρι τον Ιούνιο. Αρχικά ο Βρετανός πρωθυπουργός θέλησε να θέσει ανώτατο όριο στον αριθμό των μεταναστών, ωστόσο εγκατέλειψε την ιδέα όταν συνειδητοποίησε ότι θα την απέρριπταν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι ηγέτες. Η ελεύθερη μετακίνηση προσώπων αποτελεί μια εκ των θεμελιωδών αξιών της Ε.Ε. Αντ’ αυτού ο Κάμερον αποφάσισε ότι θα πρέπει να διακόψει την παροχή χαμηλόμισθου επιδόματος για όσους μετανάστες δεν έχουν συμπληρώσει τέσσερα χρόνια εργασίας στη Βρετανία.
Ο Κάμερον υποστήριξε ότι αυτά τα επιδόματα προσελκύουν πολλούς ανθρώπους από την υπόλοιπη Ευρώπη και κατέστησε την κατάργησή τους τη βασική του απαίτηση έναντι της Ε.Ε. Η αξίωσή του δεν δικαιολογείται από οικονομικής σκοπιάς. Οχι μόνο προσφέρουν οι μετανάστες στη βρετανική οικονομία, αλλά δεν υπάρχουν και στοιχεία που να δείχνουν ότι η κατάργηση του επιδόματος προς χαμηλόμισθους θα απέτρεπε πολλούς μετανάστες από το να αναζητήσουν εργασία στη Βρετανία. Ομως ο Κάμερον εκτίμησε πως το ζήτημα είναι τόσο σημαντικό από πολιτικής απόψεως στη Βρετανία ώστε κάτι θα πρέπει να κάνει. Το πρόβλημα είναι πως ο τρόπος που επέλεξε αποτελεί διάκριση βάσει εθνικότητας, ακόμη μία από τις βασικές αρχές της Ε.Ε. Για να γίνει νόμιμη η διάκριση, θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι ευρωπαϊκές Συνθήκες, κάτι για το οποίο απαιτείται η ομόφωνη γνώμη όλων των κρατών-μελών. Οι υπόλοιποι ηγέτες δεν επιθυμούν την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ενωση για οικονομικούς και στρατηγικούς λόγους. Η χρονική συγκυρία δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη, δεδομένου ότι η Ενωση δοκιμάζεται από πολλαπλές κρίσεις – από την εισροή προσφύγων, επιθέσεις τζιχαντιστών, την άνοδο του δεξιού λαϊκισμού και τα χρόνια προβλήματα της Ευρωζώνης. Παρ’ όλα αυτά, οι χώρες της Ε.Ε. δεν μπορούν να υποχωρήσουν ώστε να διευκολύνουν τον Κάμερον. Ορισμένες, όπως η Πολωνία, δεν θέλουν να υπογράψουν μια συμφωνία που θα ισοδυναμεί με διάκριση κατά των ίδιων των Πολωνών, 850.000 εκ των οποίων εργάζονται στη Βρετανία. Αλλοι δεν θέλουν να δημιουργήσουν προηγούμενο και να ενδώσουν στις πιέσεις ηγετών που απειλούν με αποχώρηση από την Ενωση.
Το θέμα θα εξεταστεί στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ωστόσο οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής τον Φεβρουάριο. Η καθυστέρηση παρέχει περιθώριο για συμβιβασμό. Τρεις είναι οι βασικές επιλογές. Από την πλευρά του Κάμερον το καλύτερο που θα μπορούσε να ελπίζει είναι οι υπόλοιποι ηγέτες να του επιτρέψουν να καταργήσει τα επιδόματα χαμηλόμισθου για τους Ευρωπαίους πολίτες όταν αναθεωρηθούν οι Συνθήκες. Μπορεί κάτι τέτοιο να απέχει χρόνια, ωστόσο ο κ. Κάμερον θα μπορεί να πει ότι πήρε αυτό που ζήτησε. Η δεύτερη επιλογή θα ήταν ο Κάμερον να προχωρήσει στην κατάργηση του επιδόματος χαμηλόμισθου αλλά με τρόπο που να μη συνιστά διάκριση, δηλαδή να το καταργήσει και για Βρετανούς πολίτες, επιλογή που θα έπληττε τους νέους στη Βρετανία. Τελευταία επιλογή θα ήταν να εγκαταλείψει τελείως την ιδέα και να επιδιώξει άλλες παραχωρήσεις από την Ε.Ε. Ισως ο Βρετανός πρωθυπουργός να μπορούσε να κερδίσει το δικαίωμα να περιορίζει την είσοδο μεταναστών σε περίπτωση πραγματικά μεγάλης αύξησής τους. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το μέτρο δεν θα περιορίσει τη ροή σήμερα, ενώ έχει καταστήσει τόσο σημαντικό το θέμα του επιδόματος για χαμηλόμισθους, ώστε να του είναι πια δύσκολο να υποχωρήσει. Ωστόσο ο Κάμερον πρέπει να βρει κάποια λύση. Σε διαφορετική περίπτωση, ίσως να αναγκαστεί πράγματι να υποστηρίξει την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε., κάτι που ακόμη και σήμερα φαίνεται ότι δεν επιθυμεί.
