Ενα βήμα πιο κοντά στην αύξηση των επιτοκίων δανεισμού βρίσκεται από χθες η αμερικανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed). Πλέον η αύξηση θα μπορούσε να συμβεί από τον Ιούνιο μέχρι και τον Σεπτέμβριο με την αγορά να «δείχνει» προς τον Σεπτέμβριο. Σε κάθε περίπτωση όλα θα εξαρτηθούν από την πορεία της αμερικανικής οικονομίας, ειδικότερα του πληθωρισμού και της αγοράς εργασίας, ενώ σημαντικοί παράγοντες που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν τη λήψη αποφάσεων είναι η ενίσχυση του δολαρίου και η πτώση των τιμών της ενέργειας.
Οι Αμερικανοί κεντρικοί τραπεζίτες έδωσαν χθες το σύνθημα ότι όλο και πλησιάζει η ώρα της πρώτης αύξησης των επιτοκίων δανεισμού από το 2006, αφαιρώντας από την ανακοίνωση Τύπου τη δέσμευση να επιδείξουν «υπομονή» μεταξύ της ολοκλήρωσης της ποσοτικής χαλάρωσης (τον Οκτώβριο) και της επιστροφής σε «κανονικά» επιτόκια. Το γεγονός ότι η Fed δεν αξιολογεί πλέον τόσο θετικά τις οικονομικές προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας όσο τον περασμένο Δεκέμβριο οδήγησε σε άνοδο της Wall Street και σε υποχώρηση της απόδοσης των αμερικανικών δεκαετών ομολόγων κάτω από το 2% για πρώτη φορά από τις 2 Μαρτίου. «Αυτό περιμέναμε σε μεγάλο βαθμό, αν και ορισμένοι ανησυχούσαν ότι η Fed θα υιοθετούσε πιο σκληρή στάση, γεγονός που εξηγεί την άνοδο του χρηματιστηρίου. Είναι θετικό ότι η Fed δεν προσδιόρισε πότε θα αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού» σχολιάζει στο Reuters ο κ. Τζον Κάρεϊ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Pioneer Investment Management με έδρα τη Βοστώνη. Η Fed τονίζει πως έχει βελτιωθεί η κατάσταση στην αγορά εργασίας, ωστόσο διατηρεί ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα λέγοντας ότι θα πρέπει να πειστεί ότι ο πληθωρισμός κινείται προς τον στόχο του 2% (κάτι που δεν συμβαίνει προς το παρόν) προτού αυξήσει τα επιτόκια.
Τα προθεσμιακά συμβόλαια για τα αμερικανικά δεκαετή ομόλογα δείχνουν πως η αγορά πιστεύει ότι η αύξηση επιτοκίων δεν θα συμβεί πριν από τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, σε πρόσφατη δημοσκόπηση του Reuters μεταξύ 70 οικονομολόγων, οι μισοί προέβλεψαν αύξηση τον Σεπτέμβριο και οι άλλοι μισοί αύξηση τον Ιούνιο. Οι Αμερικανοί κεντρικοί τραπεζίτες αναγνωρίζουν ότι ο πληθωρισμός «υποχώρησε ακόμη περισσότερο από τον μακροπρόθεσμο στόχο», ενώ αποπληθωριστικές πιέσεις ασκούν τόσο η ενίσχυση του δολαρίου, όσο και η υποχώρηση των τιμών της ενέργειας. Πάντως, είναι σαφές ότι η Fed θέλει να διατηρήσει περιθώριο κινήσεων και ότι θα πάρει την απόφασή της με βάση τα στοιχεία από τις επιδόσεις της πραγματικής οικονομίας.
Προειδοποίηση από την BIS
Eν τω μεταξύ σε μελέτη της η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) προειδοποιεί ότι οι αποφάσεις ορισμένων διαχειριστών σε μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην εμφάνιση προβλημάτων στις αγορές ομολόγων σε μια μελλοντική κρίση. Ενα πρόβλημα είναι επίσης η ρευστότητα των αγορών ομολόγων, δηλαδή πόσο εύκολο είναι ένας πωλητής να βρει έναν αγοραστή. Πολλοί αναλυτές ανησυχούν ότι η κατάσταση επιδεινώνεται εξαιτίας της υποχώρησης των αποδόσεων που ωθεί πολλούς επενδυτές σε πιο ριψοκίνδυνες επιλογές και σε αναζήτηση υψηλότερης απόδοσης. Ενδιαφέρουσα είναι και μια δεύτερη μελέτη που δημοσίευσε η BIS, σύμφωνα με την οποία η κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου από τον Ιούνιο του 2014 και μετά δεν μπορεί να εξηγηθεί πλήρως από τις αλλαγές μεταξύ ζήτησης και προσφοράς. Η BIS υποστηρίζει ότι ρόλο έπαιξε και η αύξηση του χρέους του πετρελαϊκού τομέα από το 1 τρισ. δολάρια το 2006 σε 2,5 τρισ. δολάρια το 2014. Πολλές υπερχρεωμένες εταιρείες αναγκάστηκαν να αυξήσουν την παραγωγή ώστε να αποκτήσουν μετρητά για να εξυπηρετήσουν το χρέος τους.
