H κίνηση των εμπορευμάτων προδίδει με τον πιο εύγλωττο τρόπο τις προβλέψεις των αγορών για τις επόμενες κινήσεις των κεντρικών τραπεζών και την πορεία των οικονομιών.
Για παράδειγμα, όταν οι επενδυτές ανησυχούν για αποπληθωρισμό παρατηρείται πτώση της τιμής του χρυσού, στον οποίο καταφεύγουν όταν θέλουν να προστατευθούν από τον πληθωρισμό. Την ίδια στιγμή, οι τιμές άλλων μετάλλων μπορεί να ανεβαίνουν, όπως για παράδειγμα του χαλκού, διότι προβλέπεται αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής στην Κίνα ή βελτίωση της ανάπτυξης σε διεθνές επίπεδο. Η τιμή του πετρελαίου μπορεί να κινείται πτωτικά διότι ενισχύεται το δολάριο, καθώς εκτιμάται ότι η ΕΚΤ θα ενισχύσει την πολιτική χαλάρωσης.
Οι αγορές εμπορευμάτων κινούνται με βάση τις προβλέψεις και είναι πολύ ευαίσθητες σε κάθε είδηση που μπορεί να μαρτυρεί μια επικείμενη αλλαγή σε νομισματικό ή μακροοικονομικό επίπεδο.
Για παράδειγμα, την περασμένη Πέμπτη, η τιμή του χρυσού κινήθηκε έντονα ανοδικά ύστερα από τη δημοσίευση των πρακτικών της Fed της συνεδρίασης 16-17 Σεπτεμβρίου. Από τα πρακτικά προέκυψε πως υπάρχουν ισχυρές φωνές εντός της Fed που ανησυχούν για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας και δεν συμφωνούν με αύξηση επιτοκίων ή ταχύτερη απόσυρση των μέτρων χαλάρωσης. Η είδηση αυτή είχε άμεση επίπτωση στην ισοτιμία του δολαρίου, το οποίο κινήθηκε πτωτικά. Η πτώση του δολαρίου σήμαινε την άνοδο του ευρώ.
Η πτώση του δολαρίου συνήθως οδηγεί την τιμή του πετρελαίου σε άνοδο. Οπως εξηγεί η Morgan Stanley, αυτό γίνεται κυρίως για τεχνικούς λόγους, καθώς τα αποθέματα των αραβικών-πετρελαιοπαραγωγών χωρών αποτιμώνται σε δολάρια. Ετσι, η διολίσθηση του δολαρίου μειώνει την αξία των αποθεμάτων.
Στην παρούσα, όμως, περίοδο η τιμή του πετρελαίου προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ προβλέψεων για ζήτηση και της πρόσφατης απόφασης του ΟΠΕΚ για μείωση τιμών. Σήμερα η τιμή του πετρελαίου κυμαίνεται κάτω από το επίπεδο των 95-110 δολαρίων το βαρέλι, που όρισε πρόσφατα ο ΟΠΕΚ. Ετσι, σύμφωνα με τη UBS και την BNP Paribas, η τιμή του πετρελαίου έχει την τάση να αυξάνεται για να αγγίξει αυτό το μέγιστο εύρος τιμών. Από την άλλη πλευρά, όμως, η υπερπροσφορά –κυρίως λόγω ΗΠΑ– και οι επιφυλακτικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας συγκρατούν την τιμή του πετρελαίου από ένα έντονα ανοδικό ράλι.
Μάλιστα, ο οίκος αξιολόγησης Fitch πιστεύει ότι η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ, που αποτελεί και το σημείο αναφοράς για την Ευρώπη, μπορεί να πέσει μέχρι τα 80 δολάρια το βαρέλι καθώς έχει μειωθεί σημαντικά και το κόστος έρευνας και εξόρυξης. Για παράδειγμα, το κόστος αυτό για τις ΗΠΑ δικαιολογεί μια τιμή γύρω στα 70 δολάρια το βαρέλι.
Από την άλλη πλευρά, η ζήτηση παίζει καθοριστικό παράγοντα. Ετσι, η Fitch βλέπει ότι η ζήτηση μπορεί να αυξήσει την τιμή του πετρελαίου Capaix στα 90 δολάρια του βαρέλι πριν πέσει στο επίπεδο των 75-80 δολαρίων.
Γενικά, πάντως, οι περισσότεροι αναλυτές συγκλίνουν στην εκτίμηση πως η «θεωρητική» τιμή του πετρελαίου σήμερα βρίσκεται κάτω από το επίπεδο των 100 δολαρίων το βαρέλι και αυτό οφείλεται κυρίως στις προβλέψεις για τη ζήτηση και την οικονομική δραστηριότητα παγκοσμίως.
Πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μπορεί να κυμανθεί η τιμή πετρελαίου εάν υπάρξουν γεωπολιτικές εξελίξεις και ταυτόχρονα ο ΟΠΕΚ μειώσει την παραγωγή. Σε ό,τι αφορά την πλευρά της ζήτησης, η Fitch πιστεύει ότι εάν επαληθευτούν οι σημερινές προβλέψεις για Κίνα και Ινδία, τότε η συνολική ζήτηση μπορεί να αυξηθεί κατά περίπου 30% τα επόμενα 20-30 χρόνια. Ομως, αυτό δεν μπορεί να έχει μεγάλη επίπτωση σε βραχυπρόθεσμη βάση.
Αναλυτές της αγοράς εμπορευμάτων εκτιμούν πως τα μέλη του ΟΠΕΚ και κυρίως η Σαουδική Αραβία θέλουν την τιμή γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι και ότι θα παρεμβαίνουν στη διαμόρφωση της τιμής μέσω της παραγωγής όταν η τιμή φτάνει γύρω στα 94 δολάρια.
Σε αυτό το σενάριο θα διαδραματίζει κεντρικό ρόλο η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου. Σύμφωνα με τη Fitch, η άνοδος του δολαρίου έναντι του ευρώ (10% από τις αρχές του έτους) συμβάλλει στην πτώση της τιμής του πετρελαίου.
Πόλεμος τιμών και «έξυπνο χρήμα»
Νομίσματα και εμπορεύματα επηρεάζονται και από γεωπολιτικούς παράγοντες. Για παράδειγμα, η τιμή του πετρελαίου πιέζεται εξαιτίας του πόλεμου τιμών μεταξύ Δύσης (ΗΠΑ) και Ρωσίας. Οι ΗΠΑ, που είναι σήμερα η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα (σχιστολιθικά πετρώματα), προκαλούν υπερπροσφορά πετρελαίου προκειμένου να ρίξουν τις τιμές για να αποδυναμώσουν τη ρωσική οικονομία, η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές ενέργειας.
Υπάρχουν, όμως, και τεχνικοί παράγοντες, τους οποίους παρακολουθεί το λεγόμενο «έξυπνο χρήμα». Πού ποντάρει, λοιπόν, σήμερα το «έξυπνο χρήμα»; Τα στοιχήματα φαίνονται από τις θέσεις που παίρνουν επενδυτικές τράπεζες και hedge funds στις αγορές παραγώγων. Οπως εξηγεί ο τεχνικός αναλυτής της Forexreport Χρήστος Αλωνιστιώτης, αυτή τη στιγμή οι επενδυτές βλέπουν την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου σε χαμηλότερα επίπεδα. Στοιχηματίζουν στην άνοδο του πετρελαίου και του χρυσού, ενώ δείχνουν επιφυλακτικοί ως προς τα αμερικανικά ομόλογα. Τέλος, σε αντίθεση με τις μακροοικονομικές προβλέψεις, το «έξυπνο χρήμα» ποντάρει –έστω και δειλά– στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας και την άνοδο της ζήτησης. Ετσι, παρατηρείται αύξηση των προθεσμιακών συμβολαίων για αγορά χαλκού. Σε αυτή την πρόβλεψη, δηλαδή για ανάκαμψη σε μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οφείλεται η μεγάλη τοποθέτηση σε προθεσμιακά συμβόλαια αγοράς για πετρέλαιο.
