Ανησυχίες αλλά και προσδοκίες καλλιέργησε στις αγορές το γεγονός ότι οι Αμερικανοί κεντρικοί τραπεζίτες φοβούνται πως η πρώτη αύξηση των επιτοκίων δανεισμού από το 2008, όταν συμβεί κάποια στιγμή το 2015, θα προκαλέσει τόσο σοβαρή αναστάτωση στις αγορές ώστε θα υπονομεύσει την ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας. Παράλληλα η Fed θεωρεί ότι η ανάκαμψη θα απειληθεί από την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας αλλά και από την ενίσχυση του δολαρίου.
Γι’ αυτούς τους τρεις λόγους η επιτροπή που αποφασίζει το επίπεδο των αμερικανικών επιτοκίων δανεισμού αποφάσισε να διατηρήσει στην τελευταία ανακοίνωσή της τη δέσμευση ότι θα διατηρήσει τα επιτόκια δανεισμού στα σημερινά σχεδόν μηδενικά επίπεδα για «αξιόλογο χρονικό διάστημα». «Μεταβολές στην ενημέρωση για τις μελλοντικές κινήσεις θα μπορούσαν να ερμηνευτούν, λανθασμένα, ως σημάδι θεμελιώδους αλλαγής (νομισματικής) πολιτικής, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεπιθύμητη επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών», αναφέρεται στα πρακτικά της πιο πρόσφατης συνεδρίασης της Fed που δημοσιεύτηκαν την Τετάρτη το βράδυ. Στο εσωτερικό της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας διεξάγεται «μάχη» μεταξύ στελεχών που επιθυμούν τη διατήρηση των επιτοκίων στα σημερινά επίπεδα και άλλων που ανησυχούν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει την άνοδο του πληθωρισμού πάνω από το 2%.
Μέχρι σήμερα η πρόεδρος της Fed Τζάνετ Γέλεν έχει δώσει την εντύπωση ότι δεν βιάζεται να αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού πριν να είναι απολύτως σίγουρη για την ευρωστία της αμερικανικής οικονομίας. Χθες ο κυβερνήτης της Fed Ρίτσαρντ Φίσερ δήλωσε ότι το «αξιόλογο χρονικό διάστημα» κυμαίνεται μεταξύ δύο μηνών και ενός έτους και ότι η πρώτη αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να σημειωθεί στα μέσα του 2015, αλλά θα εξαρτηθεί από την κατάσταση της οικονομίας. Η αρχική αντίδραση των επενδυτών την Τετάρτη το βράδυ ήταν ανακούφιση, καθώς εκτίμησαν ότι η πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2008 θα μεταφερθεί από τον Ιούνιο του 2015 που πίστευαν μέχρι τώρα στον Σεπτέμβριο του 2015. Το δολάριο αρχικά υποχώρησε στο 84,937 έναντι έξι βασικών νομισμάτων, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο εβδομάδων, ωθώντας την ισοτιμία του ευρώ μέχρι το 1,2791, υψηλό δύο εβδομάδων. Ο S&P 500 κατέγραψε την Τετάρτη τη μεγαλύτερη άνοδο του τελευταίου έτους, ωστόσο η εικόνα άλλαξε την Πέμπτη. Ο λόγος είναι πως οι επενδυτές άρχισαν να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή και στους υπόλοιπους φόβους της Fed. Η ενίσχυση του δολαρίου κατά σχεδόν 9% έναντι του ευρώ τους τελευταίους πέντε μήνες μπορεί να είναι καλή για τους Αμερικανούς καταναλωτές, ωστόσο θα αρχίσει να αποτελεί πρόβλημα για τις εξαγωγικές εταιρείες. «Τα πρακτικά της Fed αποτέλεσαν τον καταλύτη ώστε η αγορά να κεφαλαιοποιήσει την ενίσχυση του δολαρίου κατά τις δύο με τρεις τελευταίες εβδομάδες», εξηγεί στο Reuters ο Κεν Γουίλς, διαχειριστής της U.S. Forex στο Τορόντο. Πράγματι, αργά την Πέμπτη το δολάριο ενισχυόταν κατά 0,35% έναντι έξι νομισμάτων με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 85,596 ενισχυμένο και μετά τη νέα απογοητευτική ανακοίνωση ότι οι γερμανικές εξαγωγές μειώθηκαν τον Αύγουστο κατά 5,8%.
«Κλειδί» το δολάριο
Πολλοί επενδυτές θεωρούν ότι το αμερικανικό νόμισμα θα εξακολουθήσει να ενισχύεται τους επόμενους μήνες, καθώς η Ευρωζώνη απειλείται με επιστροφή στην ύφεση, ενώ θα πλησιάζει και η στιγμή της πρώτης αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων δανεισμού, κάτι που θα προσελκύσει κεφάλαια στα αμερικανικά ομόλογα ενισχύοντας και το δολάριο. Ωστόσο η ενίσχυση μπορεί να αποδυναμώσει τον πληθωρισμό, γεγονός που με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε αναβολή της αύξησης των επιτοκίων δανεισμού.
