Σε πρόθυρα πιστωτικής κρίσης βρίσκονται οι ρωσικές επιχειρήσεις και τράπεζες αν δεν χαλαρώσουν οι κυρώσεις από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ενωση, ώστε να ανακτήσει η χώρα πρόσβαση στις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s, το πρόβλημα μπορεί σταδιακά να αποδειχθεί οξύτατο για τον επιχειρηματικό και τραπεζικό κλάδο της Ρωσίας καθώς θα αρχίσουν να εξαντλούνται τα αποθέματα ρευστότητας εξαιτίας των πληρωμών ομολόγων, μεγάλο μέρος των οποίων ωριμάζει ήδη από τα τέλη του έτους και μέσα στο 2015. Σημειωτέον ότι η χρηματοδότηση των ρωσικών επιχειρήσεων και τραπεζών προέρχεται κατά 40% από πηγές του εξωτερικού.
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ρωσίας, οι ρωσικές επιχειρήσεις πρέπει να αποπληρώσουν ομόλογα αξίας 32 δισ. δολαρίων μέσα στον Δεκέμβριο, μεγάλο μέρος των οποίων είναι χρέος του κρατικού πετρελαϊκού κολοσσού Rosneft και αφορά δάνεια που πήρε για να χρηματοδοτήσει την εξαγορά της TNK-BP τον Μάρτιο του περασμένου έτους. Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τη Rosneft, η Moody’s έχει επισημάνει πως έχει λάβει τα μέτρα της καθώς έχει υπογράψει συμβόλαιο ύψους 270 δισ. δολαρίων με την κινεζική CNPC, που προβλέπει διπλασιασμό της παροχής ρωσικού πετρελαίου στην Κίνα στα 600.000 δισ. βαρέλια την ημέρα στο διάστημα 2018-2037 με μερική προπληρωμή της παροχής. Σε ανάλογες συμφωνίες με την Κίνα έχει προχωρήσει και ο κολοσσός του φυσικού αερίου Gazprom.
Μέχρι τα τέλη του επόμενου έτους, πάντως, ρωσικές τράπεζες και επιχειρήσεις πρέπει να αποπληρώσουν εξωτερικό χρέος ύψους 134 δισ. δολαρίων. Κι ενώ οι εκδόσεις ομολόγων ρωσικών εταιρειών στις διεθνείς αγορές έχουν διακοπεί από τον Ιούλιο, η Moody’s εκτιμά ότι θα γίνει αισθητή η πιστωτική έλλειψη το 2016 και θα πλήξει περισσότερο τους ζωτικούς τομείς των μετάλλων και των ορυχείων, της αγοράς στέγης αλλά και τον τομέα των κατασκευαστικών. Μιλώντας στους Financial Times, ο Ντέιβιντ Στέιπλς, γενικός διευθυντής της Moody’s για θέματα επιχειρήσεων των αναδυόμενων αγορών, εξέφρασε την εκτίμηση πως επί του παρόντος οι περισσότερες ρωσικές επιχειρήσεις έχουν επαρκή ρευστότητα ώστε να ανταποκριθούν στις πληρωμές χρέους που λήγουν μέσα στο επόμενο έτος. Υπογράμμισε, όμως, πως δεν ισχύει το ίδιο για το 2016 και το 2017 αν οι διεθνείς αγορές κεφαλαίου παραμείνουν κλειστές για τις ρωσικές επιχειρήσεις.
Η προστασία, άλλωστε, που προσφέρουν στις Rosneft και Gazprom οι συμφωνίες με την Κίνα δεν υφίσταται για τις μικρότερες επιχειρήσεις που θα πληγούν πολύ περισσότερο από την έλλειψη πρόσβασης στις διεθνείς αγορές. Σημειωτέον, ότι το 72% του συνολικού χρέους ρωσικών φορέων που ωριμάζει μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια αντιπροσωπεύει ο τομέας της ενέργειας και το 28% οι εταιρείες κοινής ωφελείας και οι τομείς μετάλλων και ορυχείων, μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και χημικών βιομηχανιών.
Παρέμβαση 1,75 δισ. δολ. για να στηριχθεί η ισοτιμία του ρουβλίου
Στη μεγαλύτερη παρέμβασή της στην αγορά συναλλάγματος μετά τον Μάρτιο και την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία έχει προβεί τις τελευταίες δύο ημέρες η κεντρική τράπεζα της χώρας αγοράζοντας ρούβλια αξίας 1,75 δισ. δολαρίων, σε μια προσπάθεια να ανακόψει την ελεύθερη πτώση του ρωσικού νομίσματος. Οι τελευταίες παρεμβάσεις προστίθενται, έτσι, στα 40 δισ. δολάρια που είχε δαπανήσει η Τράπεζα της Ρωσίας για να στηρίξει το ρούβλι στο διάστημα από τον Μάιο και μέχρι τις 3 Οκτωβρίου. Παρά την παρέμβαση, πάντως, το ρούβλι υποχώρησε χθες κατά ακόμη 0,5% έναντι του δολαρίου, που αντιστοιχεί στα 39,91 ρούβλια. Συνολικά τους τελευταίους τρεις μήνες έχει σημειώσει πτώση κατά 14%. Οι παρεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας αυξάνουν, άλλωστε, τις πιέσεις στα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας, που υποχωρούν επί έξι συναπτές εβδομάδες και στα τέλη Σεπτεμβρίου είχαν περιοριστεί στα 456,8 δισ. δολάρια, καταγράφοντας πτώση κατά 11% από τα τέλη του 2013.
