Πώς θα υπάρξει πρόοδος στην ανάπτυξη της Ευρωζώνης όσο οι προοπτικές για την αύξηση των πραγματικών μισθών είναι τόσο χαμηλές, λαμβανομένης υπόψη της υψηλής ανεργίας; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει η Πάολα Τόσι, στρατηγική αναλύτρια της JPMorgan Asset Management και υπεύθυνη για τις αγορές στην περιφέρεια της Ευρωζώνης, τονίζοντας πως θα πρέπει να υπάρξει μια διαφορετική προσέγγιση στη χάραξη δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής. «Οι πραγματικοί μισθοί είναι χαμηλοί και δεν θα αυξηθούν όσο η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα» παρατηρεί η κ. Τόσι. Η ανταγωνιστικότητα στην Ευρωζώνη μπορεί να ενισχυθεί μόνον με την περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών στην εργασία, ώστε να καταστεί έτσι ακόμη πιο ελκυστικό το κόστος εργασίας. Αλλά, αυτό θα είναι μόνον ένα ακόμη βήμα σε μια πλειάδα μέτρων. «Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να πορευτούν με προληπτικά μέτρα για να αναβαθμίσουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρωζώνης, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον κλάδο της μεταποίησης» τονίζει η κ. Τόσι. Μαζί με την ολοκλήρωση όλων των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων στον δημόσιο τομέα για να μειωθεί η γραφειοκρατία και η διαφθορά, βήματα που είναι απαραίτητα για να γίνει αποτελεσματικότερη μια οικονομία, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) μπορεί να φέρει εις πέρας την αναβίωση των συνθηκών πίστωσης για τις επιχειρήσεις. Το τραπεζικό σύστημα έχει τη δυνατότητα να παίξει καίριο ρόλο σε μια δυναμικότερη ανάκαμψη της Ευρωζώνης.
Η σοφή επιλογή της ΕΚΤ
«Υπό αυτό το πρίσμα ήταν πολύ εύστοχη και σοφή η πρωτοβουλία της ΕΚΤ να ενημερώνει τακτικά για την πορεία της νομισματικής πολιτικής της, διότι έτσι εξομαλύνθηκε το κλίμα στις αγορές» είπε η κ. Τόσι. Παρ’ όλα αυτά κρίνει πως η ΕΚΤ έχει τα περιθώρια να αναλάβει περισσότερες πρωτοβουλίες. «Χρειαζόμαστε μια πραγματική κεντρική τράπεζα». Η πλήρης αποκατάσταση του πιστωτικού περιβάλλοντος θα επιτευχθεί με την ολοκλήρωση της ποιοτικής αξιολόγησης των τραπεζικών ισολογισμών και των τεστ κοπώσεως, συμπληρώνει η κ. Τόσι, θεωρώντας πως το 2015 θα υπάρξουν σημαντικές εξελίξεις σε επίπεδο νομισματικής πολιτικής. Τα αποτελέσματα των κινήσεων της ΕΚΤ θα κριθούν συγκριτικά με την πολιτική που θα υιοθετηθεί από την Τράπεζα της Αγγλίας και της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Εάν, δηλαδή, το κόστος του χρήματος και των αποδόσεων στα χρεόγραφα αυξηθεί στη Βρετανία και τις ΗΠΑ ως επακόλουθο της αύξησης των επιτοκίων εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών.
Σε κάθε περίπτωση, οι κυβερνήσεις του ευρωπαϊκού Νότου αλλά και της ευρύτερης Ευρωζώνης βρίσκονται ενώπιον μιας μεγάλης και μακροχρόνιας πρόκλησης, καθώς καλούνται να ενισχύσουν την οικονομική δραστηριότητα σε ένα περιβάλλον υποτονικής ανάπτυξης, χαμηλού πληθωρισμού και υψηλής ανεργίας. «Δεν είναι εύκολο να απορροφηθεί όλη η ανεργία από την αγορά εργασίας ακόμη και εάν αποκατασταθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης σε φυσιολογικά επίπεδα» σχολιάζει η κ. Τόσι. Οι έντονες αντιπληθωριστικές τάσεις είναι πηγή ανησυχίας; Σε ένα περιβάλλον υποτονικής ανάπτυξης και χαμηλού πληθωρισμού, η κ. Τόσι επισημαίνει πως έτσι δυσχεραίνεται ήδη η δυνατότητα αποπληρωμής του δημόσιου χρέους. «Στην απουσία μιας ανόδου των τιμών σε φυσιολογικά επίπεδα, το χρέος των κρατών-μελών στην περιφέρεια Ευρωζώνης παραμένει δυσανάλογα υψηλό σε σχέση με τον χαμηλό πληθωρισμό του σήμερα, προσθέτοντας έναν ακόμη πονοκέφαλο στις κυβερνήσεις τους σε ένα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον».
Η ίδια θεωρεί πως το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών ήταν «αναμενόμενο» λόγω της αντίδρασης της κοινής γνώμης σε χρόνια οικονομικά προβλήματα όπως στη Γαλλία, ή στην εφαρμογή πολιτικών λιτότητας όπως στην Ελλάδα.
