Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να βγάλει είδηση αύριο, Πέμπτη, ανακοινώνοντας τη λήψη ενός πακέτου αντισυμβατικών μέτρων με στόχο να ενισχύσει την προοπτικής μιας υγιούς ανάκαμψης της οικονομίας. Ορισμένοι, μάλιστα, περιμένουν επανάληψη του δράματος που είχε παιχτεί πριν από δύο χρόνια, όταν η κεντρική τράπεζα έλαβε αναπάντεχα γενναίες αποφάσεις ώστε να αποτρέψει την οικονομική καταστροφή.
Αυτή η σύγκριση, όσο ελκυστική και να είναι, θα πρέπει να επαληθευτεί στην πράξη. Αυτή τη φορά η ΕΚΤ θα έχει λιγότερη αυτοπεποίθηση, τα μέτρα της θα είναι πιο περιορισμένα και λιγότερο αποτελεσματικά. Βαδίζοντας βαθύτερα στο πεδίο της πειραματικής νομισματικής πολιτικής, η ΕΚΤ ανταποκρίνεται στις ανησυχίες περί πληθωρισμού που είναι υπερβολικά χαμηλός για υπερβολικά μακρύ διάστημα. Ταυτόχρονα, ελπίζει να δώσει ώθηση στην ανάκαμψη που παραμένει ενοχλητικά και ανησυχητικά χαμηλή, όπως φάνηκε από τον δείκτη υπευθύνων παραγγελιών (PMI) του Μαΐου. Ωστόσο, αυτή τη φορά ο κ. Μάριο Ντράγκι, πρόεδρος της ΕΚΤ, πιέζεται έντονα ώστε να διακινδυνεύσει την προσωπική του αξιοπιστία, όπως έκανε και τον Ιούλιο του 2012. Τότε, υποσχόμενος να κάνει «ό,τι χρειαστεί» προκειμένου να αποτρέψει τη διάσπαση της Ευρωζώνης, είπε «πιστέψτε με, θα είναι αρκετό». Η ΕΚΤ δεν επηρεάζει καθοριστικά, πολύ περισσότερο δε να ελέγχει, τις πληθωριστικές προσδοκίες και τους βασικούς μοχλούς της οικονομικής ανάπτυξης. Επίσης, ο κ. Ντράγκι δεν μπορεί να δεσμευτεί για απεριόριστες αντισυμβατικές παρεμβάσεις μέχρι να επιτευχθεί ο στόχος της ΕΚΤ. Αντιθέτως, οι κεντρικοί τραπεζίτες πρέπει να αυτοπεριοριστούν σε ένα σαφές πακέτο μέτρων. Δεδομένης της πιθανότητας να υπάρξουν ακούσιες συνέπειες, πιο φιλόδοξες υποσχέσεις απλούστατα δεν θα ήταν αξιόπιστες. Συνεπώς, το αποτέλεσμα της παρέμβασης αναμένεται να είναι λιγότερο αποφασιστικό, τόσο άμεσα όσο και μακροπρόθεσμα. Θα πρέπει να περιμένουμε ότι θα υπάρξουν λίγες συνταρακτικές και με διάρκεια κινήσεις στις αγορές ακόμη και αν η ΕΚΤ ανακοινώσει αρκετά γενναία μέτρα (με την αξιοσημείωτη εξαίρεση των αγορών συναλλάγματος).
Η ΕΚΤ δεν μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα για να ενισχύσει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη αν άλλοι εθνικοί και περιφερειακοί πολιτικοί δεν αντιμετωπίσουν τα διαρθρωτικά προβλήματα που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα, «φρενάρουν» την οικονομία και παγιώνονται περισσότερο κάθε ημέρα που περνάει. Δεν εννοώ ότι η ΕΚΤ δεν θα γράψει ιστορία την Πέμπτη. Αναμένεται ότι θ’ ανακοινώσει μέτρα όπως αρνητικά επιτόκια καταθέσεων για τις τράπεζες και χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, τα οποία θα ήταν αδιανόητα λίγο καιρό πριν. Αυτό που κάνει η κεντρική τράπεζα αξίζει κάτι παραπάνω από μια υποσημείωση στην ιστορία της πρώτης μείζονος κρίσης της Ευρωζώνης και συνεπώς στην ιστορία του μνημειώδους εγχειρήματος ενσωμάτωσης της Ευρώπης. Πιθανότατα, όμως, δεν αξίζει να της αφιερωθεί ένα πλήρες κεφάλαιο.
* Πρώην διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της Pimco.
