Οι τράπεζες δεν αρκούν για να δώσουν ώθηση στην ανάπτυξη

Οι τράπεζες δεν αρκούν για να δώσουν ώθηση στην ανάπτυξη

3' 2" χρόνος ανάγνωσης

Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ανάγκη από χρηματοδότηση, η οποία θα προέρχεται από διαφορετικές πηγές εκτός των τραπεζών της. Σήμερα οι τράπεζες αυτές τελούν εν αμύνη και δεν έχουν τη δυνατότητα με ίδια μέσα να χρηματοδοτήσουν τις θέσεις εργασίας και την ανάπτυξη, που τόσο απεγνωσμένα χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Ενωση. Τόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας έκαναν μία καλή αρχή, επισημαίνοντας τη σημασία τού να επανέλθει η έννοια της τιτλοποίησης, δηλαδή της διαδικασίας κατά την οποία τα δάνεια μετατρέπονται σε τίτλους ανάλογους των ομολόγων και αυτούς τους διαπραγματεύονται οι χρηματιστές στην αγορά. Οι δύο Κεντρικές Τράπεζες μόλις έδωσαν στη δημοσιότητα κοινή έκθεση, στην οποία αναφέρουν τα εμπόδια στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, τα οποία συνέτειναν στην πλήρη καταστροφή της τιτλοποίησης από το ξέσπασμα της κρίσης και μετά. Ωστόσο, η τιτλοποίηση συνιστά ένα μόνον μέρος του τοπίου της εκτός τραπεζών χρηματοδότησης. Ανάλογες πρωτοβουλίες χρειάζονται για την αναζωογόνηση των επενδυτικών κεφαλαίων, των επενδύσεων σε ρευστό, της έκδοσης ομολόγων για μικρές εταιρείες, της σκιώδους τραπεζικής κ.λπ.

Στο περιβάλλον της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης η τιτλοποίηση, καθώς και άλλες κατηγορίες επενδυτικών πρακτικών, απέκτησε κακό όνομα. Αυτό της άξιζε μόνον εν μέρει. Η τιτλοποίηση σαφώς και φέρει ευθύνη για τη σοβαρότατη κρίση των στεγαστικών δανείων χαμηλής φερεγγυότητας στις ΗΠΑ, η οποία και πυροδότησε τη γενικότερη και παγκόσμια κρίση. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όχι μόνο εξέδιδαν στεγαστικά δάνεια και τα πωλούσαν σε τρίτους, πρακτική που ονομαζόταν «απλή τιτλοποίηση», αλλά εμπλέκονταν και σε εξωτικές και άγριες πρακτικές. Πρώτον, διοχέτευαν δάνεια σε πελάτες τους, οι οποίοι ήταν αδύνατον να τα εξυπηρετήσουν. Δεύτερον, κατασκεύαζαν αδιαφανή χρηματοπιστωτικά εργαλεία, όπως τα ενυπόθηκα χρεόγραφα –ορισμένες φορές επρόκειτο για την τιτλοποίηση της τιτλοποίησης–, ευελπιστώντας να λάβουν υψηλότερες αποδόσεις. Τρίτον, τα ιδρύματα τα οποία είχαν αγοράσει τους τίτλους αρκετές φορές δεν ήταν κατάλληλα για να τα έχουν στην κατοχή τους. Κάποτε ήταν επενδυτές υψηλότατης μόχλευσης και βραχυπρόθεσμου ορίζοντα. Αυτοί απλώς μπορούσαν να αγοράσουν τα εν λόγω εργαλεία, επειδή οι τράπεζες που τα πουλούσαν λειτουργούσαν ως ύστατες πηγές δανειοδότησης. Κάποτε, ακόμα και οι τράπεζες είχαν τόσο εξαρτηθεί από τα ενυπόθηκα χρεόγραφα, οπότε, όταν διαλύθηκαν τα στεγαστικά επισφαλή δάνεια, διαλύθηκαν και τράπεζες οι οποίες τα είχαν εκδώσει και αγοράσει.

Είναι ειρωνεία της τύχης, με δεδομένη τη δυσμενή προϊστορία της, να έχει ανακάμψει η αμερικανική αγορά και η ευρωπαϊκή να έχει ουσιαστικά απονεκρωθεί. Ως συνέπεια της πιστωτικής κρίσης και της κρίσης στην Ευρωζώνη έπρεπε οι τράπεζες στη Γηραιά Ηπειρο να τεθούν υπό αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο και να περιορίσουν το μέγεθός τους. Εντούτοις, εάν δεν εισρεύσουν πόροι στην οικονομία από εναλλακτικές πηγές, η Ευρώπη είναι καταδικασμένη σε αργή ανάπτυξη επί πολλά χρόνια. Η τιτλοποίηση είναι μία τέτοια επιλογή, αρκεί να είναι ελεγχόμενη. Επιτρέπει στις τράπεζες να δίνουν νέες χορηγήσεις, περιστέλλοντας ταυτόχρονα τους ισολογισμούς τους. Η ΕΚΤ και η Τράπεζα της Αγγλίας έχουν διατυπώσει σειρά προτάσεων, βάσει των οποίων θα υπάρξει η δυνατότητα να αναπτυχθεί η συγκεκριμένη αγορά με υγιή θεμέλια. Η σημαντικότερη πρόταση συνίσταται στο να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ των απλών τιτλοποιημένων προϊόντων και των πιο εξωτικών και αδιαφανών και να τεθούν υπό πλαίσιο πιο χαλαρό τα πρώτα.

Αλλα χρεόγραφα θα μπορούσαν να διαδραματίσουν και αυτά σημαντικό ρόλο, όπως τα εταιρικά ομόλογα, τα οποία οι μεγάλοι όμιλοι είναι πρόθυμοι να εκδώσουν. Δεν ισχύει το ίδιο για τις μικρότερες επιχειρήσεις. Η Ευρώπη θα επωφελείτο από μία μεγαλύτερη αγορά «ομολόγων-σκουπιδιών», δηλαδή περισσότερα «μικρο-ομόλογα» με μικρότερες εταιρείες να ζητούν ρευστό από την αγορά και περισσότερα ομόλογα να πωλούνται εκτός της επίσημης αγοράς. Τέλος, υπάρχουν δύο ακόμα εναλλακτικές οδοί: ο δανεισμός μέσω Διαδικτύου, όπου οι δανειζόμενοι συναντούν τους δανειστές, καθώς και η σκιώδης τραπεζική με δανεισμό από φορείς άλλους εκτός τραπεζών, η οποία έχει δυσφημιστεί μετά το ξέσπασμα της κρίσης, αλλά μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική υπό το σωστό πλαίσιο.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT