Οσο ενισχύεται το ευρώ, τόσο πιο κοντά έρχονται νέα μέτρα χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής περιλαμβανομένης της αγοράς ομολόγων, διεμήνυσε το Σαββατοκύριακο από την Ουάσιγκτον ο κεντρικός τραπεζίτης της Ευρωζώνης, Μάριο Ντράγκι, στην προσπάθειά του να αποδυναμώσει το ευρώ. Με την υποστήριξη της Γερμανίας, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έστειλε στις αγορές το σαφέστερο σήμα που έχει στείλει μέχρι σήμερα, ότι πλησιάζει η ώρα μη συμβατικών μέτρων, όπως η επιβολή αρνητικών επιτοκίων δανεισμού για τις τράπεζες και η αγορά περιουσιακών στοιχείων όπως κρατικά ομόλογα και ιδιωτικά δάνεια.
Το ζήτημα του χαμηλού πληθωρισμού στην Ευρωζώνη βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης των υπουργών Οικονομικών και των κεντρικών τραπεζιτών στην εαρινή συνάντηση του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον, με τον κ. Ντράγκι να δέχεται αρκετά βέλη από ΗΠΑ και ΔΝΤ που του ζητούν να λάβει μέτρα ενίσχυσης του πληθωρισμού. «Η ενίσχυση της συναλλαγματικής ισοτιμίας καθιστά αναγκαία περαιτέρω μέτρα νομισματικής χαλάρωσης προκειμένου η νομισματική πολιτική μας να παραμείνει επεκτατική στον ίδιο βαθμό», προειδοποίησε ο κ. Ντράγκι, προσθέτοντας ότι η ενίσχυση του ευρώ έναντι του δολαρίου και άλλων σημαντικών νομισμάτων «είναι σημαντική για τη σταθερότητα των τιμών». Η προειδοποίηση ότι η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη λήψη νέων μέτρων χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής αποτελεί μέχρι σήμερα την πιο σημαντική προσπάθεια του κ. Ντράγκι να αποδυναμώσει το κοινό νόμισμα.
Ουσιαστικά, ενδεχόμενη αποδυνάμωση του ευρώ ισοδυναμεί με μείωση του βασικού επιτοκίου δανεισμού της ΕΚΤ διότι θα ενισχύσει τον πληθωρισμό, αφού οι εισαγωγές θα είναι ακριβότερες, και την οικονομία χάρη στις φθηνότερες εξαγωγές. Το ισχυρό ευρώ μειώνει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη κατά 0,4%-0,5%, σύμφωνα με υπολογισμούς της ΕΚΤ. Μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλού πληθωρισμού δυσχεραίνει την ανάκαμψη της οικονομίας και της απασχόλησης στην Ευρωζώνη και ταυτόχρονα θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του χρέους πολλών υπερχρεωμένων κρατών-μελών της. Χθες ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, απέρριψε το ενδεχόμενο αποπληθωρισμού (την ίδια στιγμή ο πληθωρισμός στην Ιταλία διαμορφωνόταν τον Μάρτιο μόλις στο 0,3%), ωστόσο υποστήριξε, για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά, ότι με την ισοτιμία του ευρώ έναντι του δολαρίου να φλερτάρει με το 1,39, το κοινό νόμισμα είναι υπερτιμημένο. Το ερώτημα είναι ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ στη σκακιέρα της νομισματικής πολιτικής και πότε η Τράπεζα θα κάνει την κίνησή της. Ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γενς Βάιντμαν, έχει υποστηρίξει κατά τις προηγούμενες εβδομάδες τόσο τις αγορές περιουσιακών στοιχείων, γνωστή ως πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης όπου η κεντρική τράπεζα προσπαθεί να ενισχύσει την οικονομία μέσω αγοράς κρατικών ομολόγων και ιδιωτικών δανείων, όσο και την επιβολή αρνητικών επιτοκίων στις τράπεζες που τοποθετούν τα χρήματά τους προς φύλαξη στην ΕΚΤ. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η ΕΚΤ δεν θα κάνει καμία κίνηση έως τον Ιούνιο, οπότε και θα δημοσιοποιηθούν οι νέες προβλέψεις για τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης, στοιχείο που η γερμανική κεντρική τράπεζα θέλει να γνωρίζει προτού αναλάβει δράση η ΕΚΤ. Η επιβολή αρνητικών επιτοκίων δανεισμού για τις τράπεζες δεν έχει δοκιμαστεί στην πράξη από καμία μεγάλη κεντρική τράπεζα (έχει δοκιμαστεί τα τελευταία χρόνια από Σουηδία και Δανία), αλλά πιστεύεται ότι θα οδηγήσει σε ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης, καθώς οι εμπορικές τράπεζες θα προτιμήσουν να δανείσουν χρήματα παρά να πληρώσουν επιτόκιο 0,10% στην ΕΚΤ και, τελικά, σε ανάκαμψη του πληθωρισμού και της οικονομίας.
Είναι σαφές ότι το Βερολίνο προτιμά την επιβολή των αρνητικών επιτοκίων προτού η ΕΚΤ αρχίσει να αγοράζει κρατικά ομόλογα και ιδιωτικά δάνεια. Ωστόσο, το μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ Μπενουά Κερέ αποσαφήνισε χθες για πρώτη φορά ότι στην περίπτωση που θα προχωρήσει σε νομισματική χαλάρωση, η ΕΚΤ είναι έτοιμη να αγοράσει κρατικά ομόλογα και ιδιωτικό χρέος μέχρι και 10ετούς διάρκειας στην προσπάθειά της να ενισχύσει τον πληθωρισμό. Από πολιτικής απόψεως είναι πιο εύκολο για την ΕΚΤ να αγοράσει τιτλοποιημένα ενυπόθηκα δάνεια, ωστόσο η συγκεκριμένη αγορά είναι σχετικά μικρή στην Ευρώπη, οπότε στη συζήτηση εισέρχεται και το θέμα της αγοράς κρατικών ομολόγων.
