Ο Αλαν Μπλάντερ, συνάδελφος στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον, είχε δημοσιεύσει ένα πολύ καλό βιβλίο το 1987 με τίτλο «Hard Heads, Soft Hearts», δηλαδή «Ψυχρή Λογική με Συμπόνια» σε ελεύθερη μετάφραση. Ηταν, όπως μπορεί κανείς να συμπεράνει από τον τίτλο, μια έκκληση για την εφαρμογή καθαρής οικονομικής σκέψης με κοινωνικό χαρακτήρα. Σήμερα, δυστυχώς, επικρατεί ακριβώς το αντίθετο ιδιαίτερα στους κύκλους των Ρεπουμπλικανών αλλά όχι μόνον. Το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα σκληρής νοοτροπίας των Ρεπουμπλικανών είναι η πεισματική άρνησή τους να μπλοκάρουν κάθε παροχή βοήθειας στους μακροχρόνια άνεργους. Ποια είναι όμως τα δεδομένα για τους μακροχρόνια ανέργους στις ΗΠΑ;
Πρώτον, κυμαίνονται σε επίπεδα ρεκόρ. Ιστορικά, οι μακροχρόνια άνεργοι –δηλαδή εκείνοι που μένουν εκτός αγοράς εργασίας επί 27 εβδομάδες ή και περισσότερο- κυμαίνονται στο 20% της συνολικής ανεργίας. Σήμερα αντιστοιχούν στο 35,8%. Παρόλα αυτά δεν δόθηκε παράταση σε επιδόματα που λαμβάνουν από το 2008, με αποτέλεσμα να καλύπτονται σήμερα πολύ λίγοι από το κράτος.
Δεύτερον, αντίθετα από αυτό που μπορεί να πιστεύει κανείς, ο μακροχρόνια άνεργος στις ΗΠΑ δεν είναι ούτε κάποιος με χαμηλή μόρφωση, ούτε κάποιος που δεν είναι λευκός. Σύμφωνα με έρευνα του Τζος Μίτσελ στο ίδρυμα Ερμπαν, το ήμισυ των μακροχρόνια άνεργων είναι μη ισπανόφωνοι λευκοί. Οι απόφοιτοι κολεγίου, αφενός, έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες για να χάσουν τις δουλείες τους από εκείνους χωρίς δίπλωμα ανώτατης εκπαίδευσης. Αφετέρου, εάν χάσουν τη δουλειά τους είναι πολύ πιθανότερο να ενταχθούν στην κατηγορία των μακροχρόνια ανέργων. Και οι εργαζόμενοι άνω των 45 έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να μείνουν εκτός αγοράς εργασίας για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τρίτον, οι μακροχρόνια άνεργοι είναι δύσκολο να βρουν μια νέα θέση εργασίας διότι οι εργοδότες άθελά τους κάνουν διακρίσεις εις βάρος τους. Αν και πολλοί υποψιάζονταν ότι μπορεί να είναι έτσι, ο Ραντ Γιαγιάντ του Πανεπιστημίου Νόρθιστερν το επιβεβαίωσε με τον πιο δραματικό τρόπο. Εστειλε χιλιάδες πλασματικά βιογραφικά σε υποψήφιες θέσεις εργασίας. Διαπίστωσε ότι οι εργοδότες δεν ανταποκρίνονταν τόσο πολύ στα βιογραφικά εκείνων που ήταν μακροχρόνια άνεργοι, δηλαδή που ήταν εκτός αγοράς εργασίας για παραπάνω από έξι μήνες, ακόμη και όταν ήταν ικανότεροι σε σχέση με άλλους υποψήφιους.
Από όλα τα παραπάνω προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι μακροχρόνια άνεργοι είναι, κατά κύριο λόγο, θύματα των συνθηκών. Είναι ο μέσος Αμερικανός πολίτης που είχε την ατυχία να χάσει τη δουλειά του σε μια εξαιρετικά δυσμενή περίοδο για την οικονομία και κατ’ επέκταση την απασχόληση. Κατά συνέπεια, οι υποψήφιοι για μια νέα θέση εργασίας είναι τριπλάσιοι.
Οι Ρεπουμπλικανοί δικαιολόγησαν την απόφαση για την κατάργηση αυτής της μικρής κρατικής βοήθειας στους μακροχρόνια άνεργους από την ανάγκη μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος. Το πρόβλημα είναι ότι η συζήτηση αυτή γίνεται σε μια περίοδο που τα ελλείμματα του ομοσπονδιακού κράτους μειώνονται και μάλιστα πολύ γρήγορα, γεγονός που αναχαιτίζει την οικονομική ανάκαμψη. Και το επιχείρημα ορισμένων Ρεπουμπλικανών ότι οι μακροχρόνια άνεργοι δεν προσπαθούν αρκετά για να βρουν δουλειά είναι εξωπραγματικό… κινείται στη σφαίρα της φαντασίας.
Διότι εάν η ανεργία είναι υψηλή επειδή υπάρχει κόσμος που δεν επιθυμεί να εργαστεί, τότε γιατί δεν έχουν αυξηθεί οι μισθοί;
