Ο Χάρης Βαφειάς, διευθύνων σύμβουλος της ναυτιλιακής εταιρείας StealthGas, μετακίνησε πρόσφατα ένα από τα πλοία της από τον Περσικό Κόλπο σε μια διαδρομή που προστατεύεται από τον αμερικανικό στρατό. Μετά τις νέες εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ωστόσο που σχεδόν τερμάτισαν την εκεχειρία του περασμένου μήνα, η εταιρεία δεν σκοπεύει να «βγάλει» άλλο πλοίο μέσω των Στενών του Ορμούζ. «Τα πράγματα γίνονται όλο και πιο άσχημα κάθε λεπτό», είπε ο κ. Βαφειάς, απηχώντας το δίλημμα που αντιμετωπίζουν και άλλες πλοιοκτήτριες εταιρείες: Ανυπομονούν να επαναλάβουν την κανονική λειτουργία τους, αλλά αντιμετωπίζουν μεγάλο κίνδυνο αν το κάνουν. Την Παρασκευή, ένας διεθνής φορέας που αξιολογεί τους θαλάσσιους κινδύνους επανέλαβε ότι το επίπεδο απειλής στα Στενά παραμένει σοβαρό. Κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου, έως και 1.500 πλοία είχαν αποκλειστεί όταν το Ιράν ανέλαβε τον έλεγχο της κυκλοφορίας των πλοίων στα Στενά. Μια συμφωνία που υπογράφηκε στα μέσα Ιουνίου από τον πρόεδρο Τραμπ και τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, δημιούργησε ελπίδες ότι θα περνούσαν περισσότερα πλοία, όπως και έγινε.
Ακόμη και μετά τη συμφωνία όμως, το Ιράν συνέχισε να διεκδικεί τα χωρικά του ύδατα ως τη μόνη βιώσιμη διαδρομή. Σε απάντηση, τα πλοία χρησιμοποίησαν περισσότερο μονοπάτια κοντά στις ακτές του Ομάν, καθοδηγούμενα και προστατευόμενα από τον στρατό των ΗΠΑ. Ο κίνδυνος ναρκών κοντά στην κεντρική διαδρομή, η οποία χρησιμοποιείται εδώ και καιρό από εμπορικά πλοία, έχει αναγκάσει τα πλοία να ακολουθήσουν εναλλακτικές διαδρομές: μια νότια διαδρομή κοντά στο Ομάν ή μια βόρεια διαδρομή κοντά στο Ιράν. Οι επιθέσεις του Ιράν σε πλοία και οι απαντήσεις των ΗΠΑ προκάλεσαν κατακόρυφη πτώση της κυκλοφορίας των πλοίων από τα επίπεδα που είχαν επιτευχθεί μετά την εκεχειρία του Ιουνίου. Την Πέμπτη, 22 πλοία διέσχισαν τα Στενά, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών εβδομάδων, σύμφωνα με την Kpler. Περισσότερα από 130 πλοία περνούσαν καθημερινά πριν από τον πόλεμο.
Ενώ ο κόσμος έχει λάβει μέτρα για να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, ένα ακόμη κλείσιμο του Ορμούζ θα εκτόξευε και πάλι τις τιμές ενέργειας για τους καταναλωτές. Την Παρασκευή, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανέφερε «απότομη» αύξηση στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου τον περασμένο μήνα, επειδή τα πλοία άρχισαν να κινούνται ξανά. Ωστόσο οι εχθροπραξίες αυτής της εβδομάδας δημιουργούν ασαφείς προοπτικές. Τώρα πολλά εξαρτώνται από το αν οι πλοιοκτήτες θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τη διαδρομή του Ομάν με αμερικανική βοήθεια.
Κατακόρυφη πτώση των διελεύσεων από τα επίπεδα που είχαν επιτευχθεί μετά την εκεχειρία.
Από τις αρχές Μαΐου, οι ΗΠΑ έχουν βοηθήσει περισσότερα από 800 εμπορικά πλοία και 380 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου να περάσουν από τα Στενά, σύμφωνα με την κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ. Η αγορά πετρελαίου βασίζεται στην αποκατάσταση του Ορμούζ ως αξιόπιστη επιλογή για το θαλάσσιο εμπόριο ενέργειας, ο πόλεμος ωστόσο έδειξε την ικανότητα του Ιράν να επηρεάζει τις τιμές της ενέργειας.
Οι επιθέσεις του σε πλοία γύρω από τα Στενά σημειώνονται έπειτα από χρόνια εμπειρίας που αποκτήθηκε παρακολουθώντας τον τρόπο με τον οποίο οι Χούθι στην Υεμένη, πληρεξούσιοι του Ιράν, κατάφεραν να απειλήσουν τη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα. Τρία χρόνια αφότου οι Χούθι άρχισαν να επιτίθενται σε πλοία σε αντίποινα για τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα, η κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα έχει μειωθεί μόνο στο 55% με 60% σε σχέση με το 2023.
«Αυτό είναι ένα πολύ ισχυρό στοιχείο που καταδεικνύει ότι η ίδια η απειλή εμποδίζει ορισμένους πλοιοκτήτες και συμφέροντα φορτίων να τη χρησιμοποιήσουν. Το Ιράν έχει μάθει πολλά από αυτά που έχουν κάνει οι Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα», εξηγεί η Mισέλ Μπόκμαν, αναλύτρια ναυτιλιακών πληροφοριών στην Windward.
