Κάθε εργάσιμη ημέρα, περίπου 15.000 Ισπανοί περνούν τα σύνορα για να εργαστούν στο Γιβραλτάρ. Μέχρι σήμερα, η καθημερινή αυτή μετακίνηση συνοδευόταν συχνά από μεγάλες ουρές και καθυστερήσεις στους συνοριακούς ελέγχους.
Από την Τετάρτη 15 Ιουλίου, όμως, η εικόνα αυτή αναμένεται να αλλάξει δραστικά. Στο πλαίσιο της μετα-Brexit συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και Ηνωμένου Βασιλείου, το χερσαίο σύνορο Ισπανίας και Γιβραλτάρ πρόκειται να ανοίξει, επιτρέποντας την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων.
Πρόκειται για μια ιστορική αλλαγή για μια περιοχή όπου ο συνοριακός φράχτης υπάρχει από το 1908 και όπου οι σχέσεις με την Ισπανία έχουν σημαδευτεί επί δεκαετίες από διαμάχες για την κυριαρχία, περιορισμούς και ακόμη και πολυετή αποκλεισμό.
Η νέα συμφωνία φιλοδοξεί πλέον να μετατρέψει το σύνορο από εμπόδιο σε οικονομική γέφυρα.
Η κατάργηση των ελέγχων αναμένεται να έχει ιδιαίτερη σημασία για τη La Linea de la Concepcion, την ισπανική πόλη ακριβώς απέναντι από το Γιβραλτάρ.
Η οικονομική απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές είναι μεγάλη. Το Γιβραλτάρ διαθέτει ένα από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν εισοδήματα στον κόσμο, ενώ η ευρύτερη περιοχή της νότιας Ανδαλουσίας αντιμετωπίζει υψηλή ανεργία, η οποία στη La Linea πλησιάζει το 30%.
Παράλληλα, η τοπική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το Γιβραλτάρ. Σύμφωνα με τον δήμαρχο της πόλης, Χουάν Φράνκο, για μια μέση επιχείρηση στη La Linea περίπου το ένα τρίτο των εσόδων της προέρχεται από πελάτες που βρίσκονται στην άλλη πλευρά των συνόρων.
Η ευκολότερη μετακίνηση εργαζομένων, καταναλωτών και επισκεπτών εκτιμάται επομένως ότι μπορεί να ενισχύσει το διασυνοριακό εμπόριο και να περιορίσει μέρος της οικονομικής ανισορροπίας μεταξύ των δύο περιοχών.
«Αυτή η λύση στο Brexit θα καταλήξει να έχει θετικό αντίκτυπο για εμάς», εκτιμά ο Φράνκο, έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία αβεβαιότητας.
Το Γιβραλτάρ είναι μία από τις πιο περίπλοκες εκκρεμότητες του Brexit, καθώς αποτελεί βρετανικό υπερπόντιο έδαφος, αλλά ταυτόχρονα μοιράζεται χερσαία σύνορα με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η λύση που συμφωνήθηκε προβλέπει την ευθυγράμμισή του με την ευρωπαϊκή τελωνειακή ένωση και τη ζώνη Σένγκεν.
Αυτό σημαίνει ότι οι μετακινήσεις από και προς την Ισπανία θα γίνονται χωρίς τους σημερινούς συνοριακούς ελέγχους. Αντίθετα, ταξιδιώτες που φτάνουν από χώρες εκτός Σένγκεν, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, θα υποβάλλονται σε ελέγχους διαβατηρίων από αρχές του Γιβραλτάρ και της Ισπανίας στο αεροδρόμιο και στο λιμάνι.
Ο πρωθυπουργός του Γιβραλτάρ, Φάμπιαν Πικάρντο, κάνει λόγο για «τεράστια αλλαγή», εκτιμώντας ότι το νέο καθεστώς θα φέρει ουσιαστικά πλήρη ελευθερία στην κυκλοφορία ανθρώπων και αγαθών μεταξύ του Γιβραλτάρ, της Ισπανίας και της υπόλοιπης Ε.Ε.
Για τις επιχειρήσεις, το βασικό στοίχημα είναι η αύξηση της επισκεψιμότητας. Η εξάλειψη του φόβου μιας πολύωρης αναμονής στα σύνορα μπορεί να αυξήσει τις αφίξεις και την κίνηση στην τοπική αγορά, ενισχύοντας μεταξύ άλλων την εστίαση, τον τουρισμό και το λιανεμπόριο.
Η συμφωνία, ωστόσο, δεν φέρνει μόνο ευκολότερες μετακινήσεις. Τα προϊόντα που πωλούνται στο Γιβραλτάρ θα πρέπει πλέον να συμμορφώνονται με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, γεγονός που δημιουργεί νέες απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα για όσες εισάγουν προϊόντα από το Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλες χώρες εκτός Ε.Ε.
