Η πιο σημαντική στιγμή της τελευταίας συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης πριν από την αυγουστιάτικη ανάπαυλα ήταν η παρουσία του επικεφαλής της πρώτης μεγάλης ευρωπαϊκής εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης, της Mistral. Ο μόλις 34 ετών Γάλλος ερευνητής Aρτούρ Mενς, με θητεία στην Google, στην DeepMind και στη Meta ίδρυσε το 2023 τη Mistral, η οποία αναπτύσσει γλωσσικά μοντέλα που μπορούν να εγκαθιστούν τις δικές τους υποδομές χωρίς να εξαρτώνται από τους αμερικανικούς παρόχους. Η αξία της ξεπερνάει ήδη τα 20 δισ. ευρώ και αναπτύσσεται ταχέως.
O Mενς συζητήθηκε πρόσφατα ευρέως στους χώρους της οικονομίας και των τραπεζών καθώς δημιούργησε η εταιρεία του –ακόμη πολύ μικρότερη από τις αμερικανικές– ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ικανό να βρίσκει τρωτά σημεία στον κυβερνοχώρο, ειδικά για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Είναι σημαντικό ότι ο Κυριάκος Πιερρακάκης, πρόεδρος του Eurogroup, πήρε την πρωτοβουλία να παραστεί στη σύνοδο ο συγκεκριμένος άνθρωπος μήπως αντιληφθεί η Ε.Ε. το επείγον του πράγματος. Μόλις μέσα στον Μάιο ο Mενς είχε προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη έχει περίπου δύο χρόνια για να δημιουργήσει τις δικές της υποδομές τεχνητής νοημοσύνης (data centers, cloud, ενέργεια), ώστε να αποφύγει την εξάρτηση από τις ΗΠΑ.
Οπως τονίζει, οι αμερικανικοί κολοσσοί ελέγχουν τα πάντα, σε βαθμό που η συγκέντρωση ισχύος γύρω τους να δημιουργεί ολιγοπώλιο. Δεν προτείνει να σηκωθούν ψηφιακά τείχη γύρω από την Ευρώπη. Δεν προτείνει μια ευρωπαϊκή εκδοχή τεχνολογικού προστατευτισμού. Λέει ότι η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει εναλλακτικές. Εχει επίσης δηλώσει ότι αν η Ευρώπη συνεχίσει να εισάγει σχεδόν όλη την τεχνητή νοημοσύνη από ΗΠΑ και Κίνα, θα αντιμετωπίσει όχι μόνον οικονομική αλλά και γεωπολιτική εξάρτηση, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει τη βιομηχανία, την άμυνα και τις δημόσιες υπηρεσίες. Οταν εισάγεις σχεδόν τα πάντα, δεν μπορείς να διαπραγματευθείς και τους όρους, είναι το βασικό του μότο.
Και η αλήθεια είναι ότι το cloud είναι αμερικανικό. Τα μεγαλύτερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης είναι αμερικανικά. Οι πλατφόρμες είναι αμερικανικές. Η χρηματοδότηση επίσης. Οι κορυφαίοι επεξεργαστές κατασκευάζονται στις ΗΠΑ. Και κάθε νέα εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει ακόμα περισσότερο αυτή την εξάρτηση.
Το παράδοξο είναι ότι η Ευρώπη μοιάζει να πιστεύει πως μπορεί να ανακτήσει το χαμένο έδαφος με περισσότερη ρύθμιση.
Σε πρώτη φάση ήταν καλό ότι τον άκουσαν. Σε επόμενη καλό θα ήταν να δουν τι μπορούν να υλοποιήσουν, με βαθύτερες ενωμένες κεφαλαιαγορές, γρήγορες αδειοδοτήσεις και φθηνότερη ενέργεια. Κυρίως, πρέπει να τρέξουν, αν και για το τελευταίο δεν υπάρχουν και πολλές ελπίδες.
