Σε σημαντική αύξηση των τελών για ορισμένες τουριστικές βίζες προχωράει η Ιαπωνία από τον Ιούλιο, στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής της κυβέρνησης της Σανάε Τακαΐτσι για αυστηρότερους ελέγχους στην είσοδο ξένων υπηκόων.
Ο υπουργός Εξωτερικών Τοσιμίτσου Μοτέγκι ανακοίνωσε πρόσφατα τις αλλαγές, επισημαίνοντας ότι τα σχετικά τέλη παρέμεναν αμετάβλητα επί 48 χρόνια. Ως βασικούς λόγους για την αναπροσαρμογή επικαλέστηκε τον πληθωρισμό και τις μεταβολές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες.
Τα νέα τέλη, σύμφωνα με τους New York Times, θα αφορούν ταξιδιώτες από περισσότερες από 100 χώρες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ινδία και το Βιετνάμ – αγορές που συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες πηγές επισκεπτών για την Ιαπωνία. Για τη βίζα μιας εισόδου, το κόστος αυξάνεται από περίπου 18 δολάρια σε 93 δολάρια, ενώ για τη βίζα πολλαπλών εισόδων διαμορφώνεται από 37 δολάρια σε 186 δολάρια.
Αντίθετα, οι τουρίστες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και περίπου 70 ακόμη χώρες δεν θα επιβαρυνθούν άμεσα, καθώς καλύπτονται από καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης. Προς το παρόν, οι συγκεκριμένοι ταξιδιώτες μπορούν να εισέρχονται στη χώρα χωρίς κόστος. Ωστόσο, το 2028 η Ιαπωνία σχεδιάζει να θέσει σε εφαρμογή το ηλεκτρονικό σύστημα Jesta για ταξιδιώτες που δεν χρειάζονται βίζα, με το ύψος του σχετικού τέλους να μην έχει ακόμη καθοριστεί.
Σύμφωνα με το κυβερνών Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, τα πρόσθετα έσοδα από τα τέλη θα αξιοποιηθούν για τη μείωση του κόστους έκδοσης διαβατηρίων για τους Ιάπωνες πολίτες, οι οποίοι θα πληρώνουν περίπου 43 δολάρια λιγότερα.
Η απόφαση, πάντως, δεν είναι μόνο δημοσιονομική. Εντάσσεται σε μια σαφώς αυστηρότερη γραμμή της κυβέρνησης Τακαΐτσι απέναντι στη μετανάστευση και την παρουσία ξένων στη χώρα. Η Ιαπωνία παραμένει μια χώρα με περιορισμένη μεταναστευτική παράδοση, αν και τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των μόνιμων κατοίκων, των φοιτητών και των εργαζομένων από το εξωτερικό αυξάνεται σταθερά.
Το κυβερνών κόμμα συνδέει την ανάγκη για αυστηρότερους κανόνες και με το ζήτημα του υπερτουρισμού.
Στελέχη του κυβερνώντος κόμματος υποστηρίζουν ότι ορισμένοι αλλοδαποί κάνουν κατάχρηση των τουριστικών θεωρήσεων, παραμένοντας στη χώρα πέραν του επιτρεπόμενου χρόνου. Οι επικριτές, από την άλλη, θεωρούν ότι η κυβέρνηση μετατοπίζει το βάρος από την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης σε μια γενικότερη πίεση προς τους νόμιμους αλλοδαπούς κατοίκους.
Η αύξηση των τουριστικών τελών έρχεται έπειτα από άλλες παρεμβάσεις στο μεταναστευτικό πλαίσιο. Τον Μάρτιο, η κυβέρνηση πρότεινε τροποποίηση της νομοθεσίας ώστε να αυξηθούν σημαντικά τα τέλη για άδειες διαμονής. Για την αίτηση μόνιμης διαμονής, το κόστος θα μπορούσε να φθάσει έως τις 300.000 γιεν, δηλαδή πάνω από 1.800 δολάρια, από περίπου 60 δολάρια σήμερα.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα έσοδα θα χρηματοδοτήσουν υπηρεσίες για αλλοδαπούς, όπως η εκμάθηση της ιαπωνικής γλώσσας. Ωστόσο, οργανώσεις υπεράσπισης μεταναστών και δικηγορικοί σύλλογοι στο Τόκιο και στην Οσάκα έχουν ασκήσει κριτική, κάνοντας λόγο για αιφνιδιαστικό και υπερβολικό βάρος στους ξένους κατοίκους.
Το κυβερνών κόμμα επιχειρεί επίσης να συνδέσει το ζήτημα του υπερτουρισμού με την ανάγκη αυστηρότερων κανόνων. Μετά το εκ νέου άνοιγμα της Ιαπωνίας στον διεθνή τουρισμό, περιοχές όπως το Τόκιο και το Κιότο αντιμετωπίζουν έντονες πιέσεις από τον μεγάλο αριθμό επισκεπτών. Οι κάτοικοι διαμαρτύρονται για σκουπίδια, παράνομη στάθμευση, συνωστισμό σε θρησκευτικούς χώρους και γενικότερη επιβάρυνση της καθημερινότητας.
Η Ιαπωνία κατέγραψε πέρυσι ρεκόρ 42,6 εκατ. αφίξεων ξένων επισκεπτών, επιβεβαιώνοντας τη μεγάλη σημασία του τουρισμού για την οικονομία της. Η ίδια η Τακαΐτσι έχει αναγνωρίσει ότι ο τουρισμός είναι «ζωτικής σημασίας», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η κυβέρνηση δεν θα ανεχθεί παραβατικές συμπεριφορές από ξένους επισκέπτες.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν πάντως κάμψη των αφίξεων. Τον Μάιο, οι ξένοι επισκέπτες μειώθηκαν κατά 3,6% σε ετήσια βάση, με τη μεγαλύτερη πτώση να καταγράφεται στους Κινέζους τουρίστες, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Τόκιο – Πεκίνου παραμένουν τεταμένες.
