ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. «Θα είναι μια εξαιρετικά δύσκολη διαπραγμάτευση», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, συνοψίζοντας το κλίμα που επικράτησε στη χθεσινή συζήτηση των Ευρωπαίων ηγετών για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης (2028-2034) ύψους 2 τρισ. ευρώ, όπου καταγράφηκαν μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη, γεγονός που προμηνύει μήνες σκληρών διαπραγματεύσεων.
Απαντώντας σε ερώτηση της «Κ» μετά το τέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι οι αποστάσεις μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν μεγάλες. Από τη μία πλευρά, όπως είπε, βρίσκονται οι χώρες που υποστηρίζουν ότι οι αυξανόμενες φιλοδοξίες της Ε.Ε. απαιτούν έναν σημαντικά πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό. Από την άλλη, οι καθαροί συνεισφορείς επιμένουν να βλέπουν τη συζήτηση πρωτίστως μέσα από το «πρίσμα» των εθνικών τους συνεισφορών.
«Ο σκοπός είναι να ολοκληρώσουμε τη διαπραγμάτευση στα τέλη του έτους. Εάν με ρωτάτε αν το θεωρώ πιθανό, το θεωρώ δύσκολο αυτή τη στιγμή», είπε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι οι διαφορές μεταξύ της πλειοψηφίας των χωρών, που επιδιώκουν πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό, και μιας μικρότερης ομάδας κρατών, που επιμένουν σε πιο περιοριστική προσέγγιση, παραμένουν σημαντικές.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν κατέληξε σε αποφάσεις, αλλά συμφώνησε να μεταφέρει το βάρος της διαπραγμάτευσης πλέον στην ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., που αναλαμβάνει από την 1η Ιουλίου την ευθύνη να διαμορφώσει νέα πρόταση έως τον Οκτώβριο.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, οι ηγέτες αναγνώρισαν πρόοδο σε επιμέρους πτυχές του νέου προϋπολογισμού, ωστόσο αναπάντητα παραμένουν τα ερωτήματα για το ποιο θα είναι το τελικό μέγεθος, με ποιους πόρους θα χρηματοδοτηθούν τομείς όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα και η στήριξη της Ουκρανίας.
Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και του Νότου τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης των παραδοσιακών πολιτικών της Ε.Ε. Ο Ελληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε μάλιστα προτεραιότητα τη διαφύλαξη των πόρων της Συνοχής και Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ενώ χαιρέτισε το ότι η νέα πρόταση προβλέπει αυξημένους πόρους για τη μετανάστευση.
Στη διάρκεια της συζήτησης και ο Ισπανός πρωθυπουργός απέρριψε την αντίληψη ότι η ΚΑΠ και η Συνοχή αποτελούν ξεπερασμένες πολιτικές, υποστηρίζοντας ότι συνδέονται άμεσα με τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, κάτι με το οποίο συμφώνησε και η Ιταλίδα ομόλογός του, που επέμεινε ότι η ανταγωνιστικότητα πρέπει να συμβαδίζει με τη συνοχή. Η ίδια πάντως τάχθηκε κατά της ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων, έως το τέλος του έτους, που επιδιώκει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθώς ανησυχεί ότι το 2027 θα δυσκολέψουν οι διαπραγματεύσεις λόγω εκλογών σε χώρες όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Ιταλία και η Ισπανία.
Απέναντι σε εκείνους που αποκαλούνται «φίλοι της συνοχής» βρέθηκαν οι «φειδωλές» χώρες του Βορρά, με τον Γερμανό καγκελάριο να χαρακτηρίζει την υφιστάμενη πρόταση της κυπριακής προεδρίας της Ε.Ε. «μη χρηματοδοτήσιμη και μη ισορροπημένη, ενώ κάλεσε την επερχόμενη ιρλανδική προεδρία να παρουσιάσει νέα πρόταση με σημαντικά μικρότερο συνολικό όγκο δαπανών. Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος τάχθηκε υπέρ ενός φιλόδοξου προϋπολογισμού που θα επιτρέψει στην Ευρώπη να χρηματοδοτήσει επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, επανέφερε όμως τη θέση του υπέρ της μετακύλισης της αποπληρωμής του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Σημείο αντιπαράθεσης αναδείχθηκαν και τα έσοδα του μελλοντικού προϋπολογισμού καθώς χώρες όπως η Γαλλία απορρίπτουν αυξήσεις στις εθνικές συνεισφορές, εάν δεν αποφασιστούν νέοι ίδιοι πόροι της Ε.Ε. Η Ιρλανδική προεδρία κλήθηκε να παρουσιάσει φιλόδοξο και ισορροπημένο «πακέτο» νέων ιδίων πόρων. Επιστρέφουν στο τραπέζι προτάσεις που έχουν υποστηριχθεί από το Ευρωκοινοβούλιο, όπως φορολόγηση ψηφιακών κολοσσών, κρυπτονομισμάτων και διαδικτυακών τυχερών παιγνίων.
