ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Πολιτική στήριξη στην πρόταση της Κομισιόν για πρόσθετη δημοσιονομική «ευελιξία» υπέρ επενδύσεων, που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα, εξέφρασε ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη σχετική συζήτηση που είχαν χθες οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης ως προς τη χρήση της «ρήτρας διαφυγής», εν μέσω της ενεργειακής κρίσης.
Μετά το σχετικό αίτημα της Ιταλίας, η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει συγκεκριμένα τη χορήγηση πρόσθετης «ευελιξίας» στα κράτη-μέλη για δαπάνες, που όμως συνδέονται με την ενεργειακή ανθεκτικότητα και την απανθρακοποίηση, εν μέσω του συνεχιζόμενου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Ο αρμόδιος επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις αναγνώρισε, πάντως, ότι οι απόψεις των κρατών-μελών για τη χρήση της «ρήτρας» παραμένουν διαφορετικές, ενώ εξήγησε εκ νέου ότι η πρόσθετη «ευελιξία» θα αφορά μεγάλες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δίκτυα, διασυνδέσεις και υποδομές αποθήκευσης, όσο και παρεμβάσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, όπως αντλίες θερμότητας, φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, μέτρα ενεργειακής απόδοσης και ηλεκτροκίνηση. Η Επιτροπή, πρόσθεσε, επεξεργάζεται ήδη αναλυτικές κατευθυντήριες «γραμμές» για την εφαρμογή του μέτρου.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της προσέγγισης της Κομισιόν. Αν και παραδέχθηκε ότι στο Eurogroup καταγράφηκαν διαφορετικές θέσεις, ωστόσο είπε ότι, κατά την άποψή του, η Επιτροπή «έχει βρει το σωστό σημείο ισορροπίας». Ο πρόεδρος του Eurogroup συνέδεσε, μάλιστα, τη συζήτηση με την ανάγκη μακροπρόθεσμης ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ευρώπης. «Η καλύτερη κοινωνική πολιτική για όλους τους Ευρωπαίους είναι να επενδύσουμε στις ενεργειακές υποδομές», τόνισε.
Σε κάθε περίπτωση, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις διευκρίνισε ότι η προτεινόμενη «ευελιξία» είναι περιορισμένη ως προς το εύρος και τη διάρκειά της και έχει σχεδιαστεί, ώστε να παραμένει συμβατή με τη βιωσιμότητα του χρέους.
Απάντησε ευθέως στις επιφυλάξεις που εξέφρασε νωρίτερα ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ο οποίος απέφυγε να δεσμευτεί υπέρ της νέας δημοσιονομικής «ευελιξίας», τονίζοντας ότι το Βερολίνο θα αξιολογήσει τις τελικές σχετικές προτάσεις της Κομισιόν, όταν αυτές οριστικοποιηθούν, καθώς επιδιώκει διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Η προτεινόμενη «ευελιξία» είναι περιορισμένη ως προς το εύρος και τη διάρκειά της, τονίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Χθες, πάντως και το ΔΝΤ, η επικεφαλής του οποίου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα συμμετείχε στη συνεδρίαση του Eurogroup, προειδοποίησε –μέσω σχετικής έκθεσης– ότι η περαιτέρω χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων μπορεί να πλήξει την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού πλαισίου και να επιβαρύνει τη δυναμική του χρέους. Παρά τη στήριξή του στις πρωτοβουλίες της Κομισιόν, ζητεί από τις χώρες της Ευρωζώνης, ιδίως όσες έχουν υψηλό χρέος, πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή.
Νέο δημοσιονομικό πλαίσιο
Στο μεταξύ, την πρώτη αναλυτική συμβιβαστική πρόταση όσον αφορά το νέο ευρωπαϊκό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034 κατέθεσε χθες η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. ανοίγοντας επισήμως τη διαπραγμάτευση, που αναμένεται να κυριαρχήσει στις Βρυξέλλες τους επόμενους μήνες, ενώ η «μάχη» ξεκινάει την ερχόμενη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η πρόταση συγκεκριμένα προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό ύψους 1,73 τρισ. ευρώ σε πιστώσεις πληρωμών, μειωμένο κατά περίπου 32,8 δισ. ευρώ ή 2% σε σχέση με την πρόταση του 1,76 τρισ. ευρώ που είχε καταθέσει η Κομισιόν. Από το συνολικό ποσό, 942 δισ. ευρώ κατευθύνονται στη γεωργία, την αλιεία, την πολιτική συνοχής, τη διαχείριση της μετανάστευσης και την ασφάλεια, 502 δισ. στην ανταγωνιστικότητα, την έρευνα, την καινοτομία, την άμυνα και το Διάστημα, 182 δισ. στην εξωτερική δράση και τη διεύρυνση, ενώ 134 δισ. αφορούν την αποπληρωμή του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι μεγαλύτερες περικοπές εντοπίζονται στα κονδύλια ανταγωνιστικότητας και εξωτερικής δράσης, ενώ οι εθνικές κατανομές για τη συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική διατηρούνται σε μεγάλο βαθμό. Παράλληλα, η κυπριακή πρόταση εισάγει μηχανισμό ανακατανομής υπέρ 15 κρατών-μελών –ανάμεσά τους και η Ελλάδα– με κατά κεφαλήν εισόδημα κάτω από το 90% του μέσου όρου της Ε.Ε.
Στην επικείμενη διαπραγμάτευση, πάντως, η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της διατήρησης της πολιτικής συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ζητεί δίκαιη πρόσβαση στα νέα χρηματοδοτικά «εργαλεία» ανταγωνιστικότητας και επιμένει στην ανάγκη να ληφθούν υπόψη παράγοντες όπως η νησιωτικότητα και οι ιδιαίτερες γεωπολιτικές προκλήσεις για τα κράτη-μέλη της Μεσογείου.
Ηδη, όπως ήταν αναμενόμενο, η Ολλανδία από το στρατόπεδο των «φειδωλών» απέρριψε την πρόταση, καθώς όπως ισχυρίστηκε ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών, παραμένει υπερβολικά δαπανηρή, ανισόρροπη, προσανατολισμένη στις προτεραιότητες του παρελθόντος.
